

D4044

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བོ་དྷི་སཏྭ་བྷཱུ་མི་བྲྀཏྟི། བོད་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་འགྲེལ་པ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་འདོད་པས། ། མ་མོ་གང་ཞིག་ཤེས་པ་དེ། །ཤེས་བྱའི་ཕ་རོལ་མཐར་འགྲོ་བ། །དེ་ཡི་བཤད་པ་བརྩམ་པར་བྱ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་བརྩམས་པའི་དགོས་པ་གང་ཞེ་ན། དགོས་པ་མཐོང་བའོ། །དགོས་པའི་དོན་གང་དོན་ཆེན་པོའི་དོན་མཐོང་བ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་དོན་ཆེན་མཐོང་ནས་ནི། །མཉན་པ་དང་ནི་གཟུང བའི་ཕྱིར།།ཐོས་འདོད་གུས་པར་གྱུར་བ་ནི། །དང་པོ་ཚིག་གིས་དགོས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །མ་མོའི་དོན་ཆེན་པོ་མཐོང་བས་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཡང་དོན་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས། ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཆེ་བའི་ངོ་བོ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐོབ་པའོ། །ཡང་ན་རྟོགས་ པ་སྟེ།ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་དོན་དུ་འགྲོ་བས་སོ། །ཚིག་གཅིག་ལ་ཡང་ངེས་པར་བཟུང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཆུ་འཐུང་དང་རླུང་ཟ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུས་ན། འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་ཚིག་ལ་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འགྲོ་བ་ནི་སོང་བར་གྱུར་པ་དང་། འོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། འགྲོ་བ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རི་ནི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཤེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བའོ་། །དེའི་མཐའ་ནི་ཤེས་བྱའི་མཐའོ། །འདིར་པ་རིའི་རི་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བ་ནི་ཁྱབ་པ་དང་ཀུན་དུའི་དོན་ཏེ། ཀུན་དང་ཁྱབ་པའི་མཐའ་ནི་པ་རི་ཨན་ཏ་སྟེ། མཐར་འགྲོ་བའོ། །གང་ཞིག་ཤེས པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དེ་ཤེས་པས་ཡིན་གྱི།གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་མི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཤེས་པས་ཤེས་བྱའི་ཕ་རོལ་མཐར་འགྲོ་བ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་རྒྱས་པ་སྟེ། ཤེས་བྱའི་ཕ་རོལ་མཐར་འགྲོ་བ་གཞན་དག་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་མ་མོས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མ་མོ་དང་འདྲ་བས་ན་མ་མོའོ། །ཇི་ལྟར་ཡི་གེའི་མ་མོ་མ་གཏོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་མི་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་སྣོད་མ མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་མོའིའོ། །གང་གིས་ཅི་ཙམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་འདོད་པས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་ནི་ལེགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་པར་འདོད་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུའི་ཕན་པ་ཞིག་ཅེ་ན། བཤད་པ་མ་མོའི་དོན་བསྟན་པའོ། ། དེ་བསྟན་པས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱང་བསྟན་པར་འགྱུར་བས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་སྡེ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། རྣལ་འབྱོར་གྱི་གཞིའི་གནས་དང་། རྣལ་འབྱོར་གྱི་གཞིའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གནས་དང་། རྣལ་འབྱོར་གྱི་གཞིའི མཐའི་གནས་སོ།།རྣལ་འབྱོར་གྱི་གཞིའི་གནས་ནི་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་གཞིའི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ནི་ལེའུ་བཞིའོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་གཞིའི་མཐའ་ནི་ལེའུ་ལྔ་སྟེ། གང་དེ་ནི་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་སྡུད་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།བཅུ་གང་ཞེ་ན། གཞི་དང་། རྟགས་དང་། ཕྱོགས་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། གནས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། ས་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། རབ་ཏུ་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གྲངས་བཅུར་བསྡུས་པ་ནི་གྲངས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཏེ། བཅུ་ལས་མི་ མང་ཞིང་མི་ཉུང་ངོ་།།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་ན་ཐེག་པའོ། །དེ་ནི་ཐེག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཆེན་པོ་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སོ།

印度语称为：菩提萨埵布弥勒帝。藏语称为：菩萨地论释。顶礼一切佛菩萨。顶礼圣文殊童子。
为利诸有情，欲知彼母论，通达所知边，今当造其释。
若问造此偈颂有何必要？为见其必要。何为必要之义？为见大义，如说：'见论具大义，为闻及受持，欲闻生敬信，初说义利故。'
由见母论大义，此偈颂亦具大义，然此大义之体性不可言说。'到达'即获得，或为证悟，为获得智慧见解而行故。
即使一词亦见有确定，如'饮水食风'等，应知'到达'是为确定之义。否则文字将无力用。到达有已去、将来、正去，如'山住'等。
'所知'即应知。其边即所知边。此处'波利'词根转为遍及一切之义，遍及一切之边即'波利安达'，即到边际。
'所知者'即由彼知，非由他者，是知而非不知。若问何者由知而到达所知边际？即广大菩萨藏，因于其他到达所知边际者未见故。
其母论即极广相之广大藏母论，因如母论故称母论。如同离文字母论外无论典可得，如是离菩萨地所说相之广大藏亦不可见故。
'其'即母论之。由谁为何等？答：为利诸有情。利益一切有情即善行，即欲利一切有情。
若问是何种利益？答：开示母论义。由开示此亦将开示广大藏，此即此偈颂之摄义。
此菩萨地论之摄义为：瑜伽处所、瑜伽体性处所、瑜伽边际处所。瑜伽处所有十八品。瑜伽体性成就法有四品。瑜伽边际有五品。
此等十法能摄大乘菩萨道及果。何为十？即：基、相、方、增上意乐、住、生、摄、地、行、安住。
摄为十数是为确定数量，不多不少。所谓能摄大乘者，由能到达故称乘。彼既是乘又是大故称大乘，以将说七种大性之理故。

།རབ་ཏུ་གནས་པའི་ལེའུ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ པས་ན།ཐེག་པ་ཆེན་པོར་མ་བསྡུས་པས་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འདིས་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ན་ལམ་མམ་ཐོབ་པར་བྱ་བས་ན་ལམ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཡེ་ཤེས་དང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་ལམ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ནི་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ལེའུ་ཡང་འདི་ལྟར་བསྡུས་པར་འགྱུར་རོ།།འདིས་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་རྟེན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བརྟེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རྟེན་ཉིད་ཡིན་ན། གང་གི་རྟེན་ཡིན་ཞེས་བརྟེན་པ་འདྲི་བས། དེ་ལྟ་བས་ན་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད། འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་ཅེས་མི་བརྗོད་ཅེ་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་གནས་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ལ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ པའི་སྦྱོར་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་མི་ཐོབ་བོ།།འོན་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་གང་གློ་བུར་པའི་དྲི་མ་བསལ་ནས། མཐར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པའི་ལམ་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ། །གང་ཟག་རིགས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་གཞུང་གིས་ཅི་ཞིག་བསྟན། རིགས་ལ་གནས་པའི་རྟེན་རྣམས་ཡོད་ན་ཡང་རིགས་ཉིད་གཙོར་བརྟེན་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏེ། རིགས་མེད་ན་གཞན་ཡོད་ན་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། རིགས་ཡོད་ན་ནི་དུས་གཞན་ན་སེམས བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རིགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་རིགས་ལ་གཞི་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་ཉེ་ བར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ལྟར།དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཡང་གཞི་དང་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་རིགས་སོ། །འབྲས་བུ་མེད་པས་ཆ་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པའི་དོན་ཏོ་། །འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་ནས་ རིགས་ཡོད་པར་ཤེས་ཀྱི་གཞན་དག་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།བདག་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཕན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བདེ་བ་ནི་གནོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །སྙིང་བརྩེ་བ་ནི་འདི་ན་ལ་ལ་མི་གནོད་པའི་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་པས་གཞན་དག་ལ་བརྩེ་བའོ། །འདོད་པར་ བྱ་བ་ཉིད་དང་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ཡིན་ལ་གང་འདོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་པ་དང་བདེ་བའོ།།གང་དག་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་ནི་མི་སྟེ། རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པའོ། །གང་དག་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་། ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་། ལེགས་པར་སྤྱོད་པའི་དགེ་འདུན་ལ་མང་དུ་ཞུགས་པས་ཕན་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར། བདེ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ནི་བདག་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱས་ནས་འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བས། འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཞན་དག་ལ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། ལྡན་པར་བྱ་སྙམ་མོ། །གཞན་དག་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདག་ཀྱང་འདི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་མོ། །དེས་ན་དོན་དང་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དོན་ཤེས་པ་དང་། བསྒྲུབ་པ་ལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པས་ལྷ་དང་མིའོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རིགས་ཀྱི རྟགས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་། མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པའོ། །སྦྱིན་པའི་རྟགས་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་ལས། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོར་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པའི་རྟགས་ནི་ཡོད་ཅིང་བདོག་པ་ནི་རྟགས་གསུམ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་། སྦྱིན་ འདོད་པའི་བསམ་པ་ཉིད་དང་།རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བགོ་བཤའ་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དང་། སྦྱིན་པའི་དུས་སུ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སྟེར་བའོ།

由于安住品是果位本身，所以未被归入大乘，因此称为菩萨道及其果位。由于通过此而获得故为道，或由于是所获故为道，如是智慧和所获之果即称为道。具有如是特征的大乘即如是摄持安住品。由于此能执持故为所依，因为依于所依而成为能依，当问'是谁之所依'时，因此说'具缘者'。其他也应如是类推。
为何说'圆满正等正觉'？为何不说'获得圆满正等正觉'？具有一切相极为转依之特征即是菩提，仅以布施等加行是不能获得的。然而，通过布施等次第，去除暂时垢染，最终依于金刚喻定之道即是菩提。
以'补特伽罗住种姓'等所说之文有何意趣？虽有住种姓之所依，但主要依于种姓本身，如是显示。若无种姓，纵有其他，也决定不能现前圆满无上正等正觉；若有种姓，则于他时发菩提心等，必定能现前圆满无上正等正觉。如同种姓，初发心及一切菩萨行亦复如是。
如同说种姓为基础及分别等，初发心也说为基础及分别等。其中，所谓种姓即是本性住种姓。所谓'无果微细'即是不见果之义。依于果位而知有种姓，于其他则不然。
关于'为自利而趣入'等，行善即称为利益。安乐即是无害。慈悲即是此处某些人以无害之善行而对他人生起慈悲。由于是所欲求及具义故为义，由于是所欲求及无过失故为利益与安乐。
行善者即是人，如刹帝利等。由于多趣入佛陀出世、善说之法、善行之僧伽，故说将生利益，将生安乐。复次，彼于自身生起利益安乐后，以悲悯世间故，如是思维：'如何令他人具足利益、安乐？'他人亦如是思维：'如何令我亦如是？'故称为义利与安乐。所谓天人，即具足知义及修行能力故为天人。
布施波罗蜜多种姓之相，略说有三种：资财布施、法布施、无畏布施。于此三种布施相中，首先资财布施之相有三：具布施本性、具布施意乐、恒常不断具有分享性质，以及布施时以极喜心而施与。

།མེད་ཅིང་མི་བདོག་ན་ཡང་ཆུང་ན་ཡང་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་དང་། བསམ་པ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བའམ་མི་སྦྱིན་ཞེས་སེམས་དང་འཐབ་མོ་བྱས་ན་སྦྱིན་ པ་མ་ཡིན།དེ་བཞིན་སེར་སྣའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་དང་། རྒུད་པའི་གཉེན་པོས་སྦྱིན་པ་ནི་ངོ་ཚའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་སྦྱིན་པ་ལ་བདག་ཉིད་སྒྲུབ་པའོ། །གཞན་ལ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཞན་སྦྱིན་པ་ལ་མ་ཞུགས་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་སྒྲུབ་པའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་མ་ ཞུགས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།སྦྱིན་པའི་ཕན་ཡོན་མི་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྨོངས་པ་དང་། བག་མེད་ཅིང་ཞུམ་པ་སྟེ། རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་བསྟན་པ་དང་། བག་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་རྣམས་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱའོ་། །ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ པ་ལ་ནི་ཡིད་དགའ་ལ།སྦྱིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི་ཡིད་བདེ་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ནས་བསྟན་པ་བླ་མ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའམ། ཆོས་སྦྱིན་པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བླ་མ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་ལ། མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ནི་ཕ་མའོ། །རྒན་རབས་ནི་གང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པའམ་ལོས་རྒན་པའོ། །ཡོན་གནས་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ། །བཀུར་སྟི་བྱ་བར་འོས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་བྱེ་བྲག་གམ། ཡང་ན་གཞན་ཡང་བཀུར་སྟི་བྱ་བར་འོས་པའོ། ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དྲིས་ཀྱང་རུང་མ་དྲིས་ཀྱང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ནི། རྒྱལ་པོ་དང་དགྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། མི་འཇིགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་སྦྱིན་པ་ལུས་སམ་ངག་གིས་བདག་གི་དངོས་པོ་ཉམས པ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའོ།།ལོངས་སྤྱོད་ཉམས་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པ་ནི། གཏམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འཇིགས་ནས་ཕ་རོལ་རང་གིས་གཞག་པའམ་བདག་གིས་སྐྱིན་པོར་བླངས་པ་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ཇི་ལྟར་ཆད་པའི་སྐྱེད་དང་བཅས་པར་སྦྱིན་གྱི་དོར་ཡང་མི་བྱེད་ལ། འབྲོས་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །རང་གི་རིགས་རྒྱུད་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་ནོ། །ནོར་བུ་དང་མུ་ཏིག་དང་བཻ་ཌཱུརྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚོང་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བའོ། །ལོངས་སྤྱོད་དང་ཞུགས་པ་དང་སྦྱིན་པའི་སེམས་གསུམ་དུ་གྱུར་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་ཟད་པ ཞེས་བྱ་བ་ལ།སྦྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་པ་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ལོངས་སྤྱོད་དེ་ཡང་དོན་དང་ལྡན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་། དོན་དང་མི་ལྡན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །དོན་དང་ལྡན་ པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི།ལོངས་སྤྱོད་དེ་ལུས་བདེ་བར་བྱེད་པའོ། །ཡིད་མགུ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་སྟེ། ལས་ཀྱི་མཐའ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དག་ལ་མོས་པས་སྒྲུབ་པའོ། །གང་འཇིག་རྟེན་ན་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལོངས་སྤྱོད་དགག་པའི་དབང་དུ་ བྱས་ནས་བསྟན་པའོ།།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཞུགས་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལས་ངོ་ཚ་དང་ཁྲོལ་ཡོད་པ་བསྟན་པའོ། །མ་འོངས་པའི་ནི། ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་དག་རྙེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྔར་གྱི་ནི་གཏང་བར་བྱ་བ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་ བའི་རྫས་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རིགས་ཀྱི་རྟགས་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རྟགས་རྣམས་ཏེ། སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིའོ། །དེ་ལ་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་ དུ་བྱས་ནས།ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་པའོ། །མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་རང་ལ་མི་ཕན་པ་བྱེད་པའོ། །ཤིན་ཏུ་དྲག་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བའོ།

虽然没有什么，虽然贫乏，但即便是微小的也要分享。如果心中与'是否应该布施'这样的想法争斗，那就不是布施。同样，以对治悭吝的对治法和对治衰败的对治法而行布施，说'这是羞愧的'，如是暂且是对自己修持布施。
对他人的修持也有两种：对未入布施者的修持，和对已入布施者的修持。对未入布施者也有两种：对不知布施功德的愚昧之人，以及放逸怯懦者。对愚昧者应当教导，对性情放逸者应当劝导。
对于已经正确入布施者，应当欢喜和愉悦。对布施者心生欢喜，对布施随喜则是愉悦。
关于法布施，所说'诸上师'者，是为法而布施或布施法。其中依法布施而言及'诸上师'等，其中和尚与阿阇黎是父母。长老是指出家的梵行同修或年长者。应供处是具德者。应恭敬者是具德者的分支，或是其他应受恭敬者。
就法布施而言，以'无论是否被问'等来说明。就无畏布施而言，以'国王与敌人'等来说明。随顺无畏布施是以身或语保护自身免于损害。
对于财产损失给予无畏布施是指，对于寄存等，不欺骗他人因恐惧而寄存或自己借贷的物品，而是按约定连同利息归还，既不丢弃也不逃避。'对自己的种姓'是指双方互相。'宝石、珍珠、琉璃'等是商人们的术语。
关于财富、受用和布施三心的布施，以及受用和耗尽，其中布施方面已经解释过。就受用而言，说明了'自然广大受用'等。受用也有有意义的受用和无意义的受用。
就有意义的受用而言，此受用令身体安乐。令意满足是受用，即以信解成办广大事业。'世间所行'等是为遮止颠倒受用而说。
'将获得离贪'是说明已入者获得惭愧。未来的是'若得广大受用'，前者是说明应舍，这是说明将获得布施资具。
持戒波罗蜜多种性标志摄义是三种戒的标志：律仪戒、摄善法戒和饶益有情戒。其中就律仪戒而言，从'身语业'开始。'不善'是指对自己无益。'极为猛烈'是指断除其违品。

།སེམས་ཅན་ལ་ཤིན་ཏུ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པའི་ཚུལ་ ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ།སྦྱོར་བའི་དུས་ཀྱིའོ། །བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཡང་འཛེམ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་བཞིའི་དུས་སུའོ། །དགའ་བཞིན་པས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བའོ། །འདི་ལྟ་བུ་ནི་ རེ་ཞིག་སྲོག་གཅོད་པའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།།ལག་པ་དང་བོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། ལས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་མཉེས་གཤིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས།རང་བཞིན་གྱིས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ། སེམས་ཅན་ཕན་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནས། མ་བྱིན་པ་ལེན་པ་སྤོང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་དབང་ དུ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཇི་ལྟར་རྟགས་དང་མཚན་མ་ལ་ལྟོས་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།བདག་གིས་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་བསྟན་ཏོ། །གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་མི་མཇེད་པའི་བཟོད་བའི་རྟགས་ནི་འདིར་རྟགས་ཞེས་བསྟན་ཏོ་། །གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་མི་བཟོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྨད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་མི་བཟོད་པ་མི་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་དང་ངག་དག་གིས་མི་བྱེད་པའོ། །གྲོས་བཏབ་ན་ཡང་མྱུར་དུ་ཉན་པར་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གིས་སོ། །ཞེ་ལ་མི་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །ཡུན་རིང་དུ་ཁོན་དུ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། སྨྲའམ་མི་སྨྲའང་རུང་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རིགས་ཀྱི་རྟགས་རྣམས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་པ་གང་དང་ལྡན་པས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ དང་ལྡན་པ་དང་།སྤྲོ་བ་དང་། ཕ་རོལ་གནོད་པ་དང་། བླངས་པ་མི་འདོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་རྟགས་ཞེས་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་ཤེ་ན། དུས་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཉིད་དང་། རྟག་ཏུ་བརྩོན་པ་ཉིད་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེའི་རྟགས་ནི་རང་བཞིན་ གྱིས་འབད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ།ནང་པར་སྔར་ལྡང་ཞིང་དགོངས་ཁ་ཉལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །སྦྱོར་བ་མི་ཞན་པ་རྟག་ཏུ་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་བརྟན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེའི་རྟགས་ནི་གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། ཉལ་བའི་བདེ་བ་དང་། གློས་དབབ་པའི་བདེ་བ་ཧ་ཅང་ཉམས་སུ་ལེན་པར་མི་བྱེད་ ཅེས་བྱ་བའོ།།སྔོན་གྱི་རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐོས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཅན་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེའི་རྟགས་ནི་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ན་དོན་དེ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱེད་མི་འདོད་པ་དང་། ལེ་ལོ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ། སོ་སོར་བརྟགས་ནས་བརྩོན་པ་དེའི་བྱ་བ་དེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ།།སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་སྦྱོར་བ་ཉིད་ནི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་རྟགས་ནི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བརྩོན་པ་ལ་ཡང་ངེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །མི་འཁྲུགས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་རེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར་ དམ་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ནི་ཕ་རོལ་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེའི་རྟགས་ནི་མ་བྱས་སམ་མ་ཟིན་གྱི་བར་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་བརྩོན་པ་མི་འདོར་ཞིང་། བར་མ་དོར་ཡང་སྒྱིད་ལུག་པར་མི་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ།

'对众生完全无害'是指从持守不杀生戒律的角度来说明，这是针对行为准备阶段而言。'即便已做'是从结果的角度来说明。'而且谨慎'是指在四种实际情况中。'并非欢喜'是指远离违逆之处。这是就杀生业道所摄而言。
'手和杖'等是就业道所摄而言，'天性温和'等也是针对杀生而言。从摄善法戒的角度来说，直到'天性也乐于福德'为止。
从利益众生戒的角度来说明，从'利益众生'开始。从不偷盗戒的标志角度来说，利益众生戒应当如何对应标志和相状来配合，我只是略说一二。
对加害者不生嗔恨的忍辱标志在此称为'标志'。对加害者不能忍耐是极为可耻的。
'虽受伤害也不报复'是指不以身语去做。'若有劝诫则迅速听从'是指以身语。'不记恨'是指心理上。'不长期怀恨'的意思是'无论说与不说'。
精进波罗蜜种性的标志总摄义有六种：菩萨具足何种精进，即是在一切方面发起精进、具足坚定、具足精进、欢喜、克服违缘、不舍所受持。
这六种精进称为标志。如何解释呢？恒常修行、常时精进即称为发起精进，其标志是天性勤奋，'早起晚睡'等。
修行不懈怠、恒常精进称为具足坚定，其标志是'不过分贪著睡眠之乐、卧具之乐、倚靠之乐'。
由往昔因力所感召的同类因称为具足精进。其标志是当有事情发生时，为成办该事，克服不愿做和懈怠，经观察后精进，圆满完成该事。
以具修行的精进观察后而修行即称为修行，其标志是'一切事业都确定于精进'。
不动摇的精进是指不被一切痛苦所动摇，不改变所立誓愿，这称为克服违缘。其标志是'在未做完或未完成之前，决不放弃精进，中途也不懈怠'等。

།ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཁྱད་ པར་ཆུང་ངུ་རྟོགས་པས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་བླངས་པ་མི་འདོར་བ་ཞེས་བརྗོད་དེ།དེའི་རྟགས་ནི། དོན་གྱི་མཆོག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དག་ལ་ཡང་སེམས་ཞུམ་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། བདག་ལ་ཁྱད་དུ་གསོད་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། བདག་གིས་ནི་འདི་དག་རྟོགས་པར་ནུས་ཏེ། ཞོ་ཤ་དང་ལྡན་ པའོ་ཞེས་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུ་ནི་རེ་ཞིག་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྟགས་བསྟན་པའོ། །ད་ནི་དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ནི། ཚོགས་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་འགྲོ་བའམ། གཞན་དག་དང་འགྱེད་པའམ། ཕྱིར་བརྒལ་བའམ། དེ་ལས་གཞན་ པའི་ལས་དཀའ་བ་དག་ལ་ཡང་བརྟན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ནི། དོན་དང་ལྡན་པའི་བརྩལ་བ་ཆེན་པོ་དག་ལ་ཡང་སྐྱོ་བར་མི་བྱེད་ན་ཆུང་ངུ་དག་ལ་ཅི་སྨོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པའི་རིགས་ཀྱི་རྟགས་བསྡུས་པའི་དོན་ནི།ཏིང་ངེ་འཛིན་འདོད་པའི་སློབ་མ་གནས་ལྔ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱང་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གོམས་པར་བྱ་བ་དང་། སྡོམ་པ་སྲུང་ཞིང་སྤེལ་བར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ དག་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རིགས་ཀྱི་རྟགས་ཏེ།འདི་ལ་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་གཡེང་བ་མི་མང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་སོ། །དགོན་པ་དང་ནགས་ཚལ་གྱི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རབ་ཏུ་དབེན་ པའི་རྟགས་སོ།།རང་བཞིན་གྱིས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆུང་ཞིང་སྒྲིབ་པ་ཤས་ཆུང་ལ། གནས་ངན་ལེན་ཤས་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་རྟགས་སོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལ་གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གོམས་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། ། མི་དགའ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྡོམ་པ་སྲུང་ཞིང་སྤེལ་བའི་རྟགས་ཏེ། དེ་དག་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་རིགས་ཀྱི་རྟགས་སོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མ་བསྟན་ཏེ་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྡོམ་པ་བསྲུང་བ་དང་། སྤེལ་པ་དང་སེམས་རྩེ གཅིག་པ་དང་།སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱང་བ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རིགས་ཀྱི་རྟགས་རྣམས་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལེའུ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པའོ།།ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། གང་ཆོས་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྟེ། རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་དམིགས་ནས་ འཇུག་པ་ཉིད་དོ།།དེའི་རྟགས་ནི་རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་པ་འཇུག་པས། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་མི་རྟུལ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་དེའི་ཁྱད་པར་རྣམས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།རང་བཞིན་གྱིས་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་མ་དག་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བཟང་ལ་སྟེ། ཅང་ཤེས་ལྟ་བུར་བཟང་བའོ། །དགེ་བ་ནི་གསེར་བཟང་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དགེ་བ་ཞེ་ན། དཀར་པོའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ།།བསྐྱེད་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་དཀའ་བའོ། །གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པའོ། །མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པའོ། །བླ་ན་མེད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལས་གཞན་པའི་གོང་མར་གྱུར་པ་མེད་པའོ།

不知满足的精进之差别义，以了知小的差别而不知满足，即是所谓不舍弃所受持的善法。其表征是：对于广大殊胜的义理也不生怯弱心，不轻视自己，而是生起'我能够了悟这些，我具有勇气'的欢喜心。这是暂时说明铠甲精进的表征。
现在依据摄集善法精进而说明：于大众中行走，或与他人争论，或反驳，或其他艰难之事也都坚定。
依据利益众生精进的表征而说明：对于有意义的大精进也不厌倦，何况小的精进。
禅定波罗蜜种性表征的总义是：欲求禅定的学人应当确实修习五处，即：一心专注、远离、清净障碍、修习作意、守护并增长律仪。这些是禅定波罗蜜种性的表征。
其中，'于法义决定思维，自性不多散乱'，是一心专注的表征。'阿兰若及林间处'等，是远离的表征。'自性烦恼轻微、障碍轻微、习气轻微'，是清净障碍的表征。'住于远离'，是修习作意的表征。'无不欢喜'等，是守护并增长律仪的表征。这些是禅定波罗蜜种性的表征。
其中差别是这样的：并非按次第宣说，应当了知是依据菩萨的立场，随顺其守护禅定律仪、增长、一心专注、清净障碍、修习作意等义而宣说。
智慧波罗蜜种性诸表征的总义，是在智慧波罗蜜品中宣说菩萨智慧的体性。
'趣入一切所知'，即是随顺趣入一切所知，于诸法中观察抉择，缘于五明处而趣入。
其表征是：由于智慧趣入一切明处，具有俱生智慧故不钝根等。这些是俱生智慧的差别。
'自性如是具德'，即是由自性具德而能断除颠倒作意的不净心。
如何呢？答：善妙，如良马般善妙。贤善如精金，何以贤善？因为具足白法。
'难生'即是难得。'最胜'即是超胜一切。'不可思议'即是自己亲证。'不动'即是不退失。'无上'即是无有更高于此者。

།དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལས་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྟེ། མི་དགེ་བའི་ལས་མང་དུ་མ་བྱས་པ་དེས་ན་མྱུར་དུ་ལྡོག་པའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཚོར་བ་དྲག་པོ་ བདག་གིས་མི་བསྐྱེད་ལ།གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་ཚོར་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་བ་མཐོང་ན་སྐྱོ་བ་སྐྱེད་པ་དང་། སྙིང་རྗེའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རིགས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཉིད་དོ། །དཀར་པོའི་ཆོས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བཞི་པོའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། རྒྱུ་ལས་གྱུར་པ་དང་། རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱུ་ལས་གྱུར་པ་ནི་གཅིག་གོ། །གསུམ་ནི་རྐྱེན་ལས་གྱུར་པའོ། །རྐྱེན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕྱིའི་དང་། ནང་གིའོ། །ཕྱི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ་ལ་མི་ཕན་པ་དང་། དེ་འཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའོ། །ནང་གི ནི་འཚོ་བ་ལ་ལྟོས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་།རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ན་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པར་མི་ནུས་པའོ་། །རྒྱུ་བཞིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། རྒྱུ་རྣམས་ལས་དང་པོ་གསུམ་ནི་རྐྱེན་ནོ། །ཐ་མའི་བཞི་པ་ནི་རྒྱུ་སྟེ། དད་པ་ དང་འདུན་པ་དང་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་དང་བྲལ་བ་དང་།བདག་ཉིད་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་གཡེལ་བའོ། །རིགས་ཀྱི་ལེའུའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། རིགས་ནི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་། རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། རིགས་གཞན་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་དང་། དེ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་དང་། དེའི་རྟགས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་པར་མཚུངས་ན་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་རིགས་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས དཔའི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་།དཀར་པོའི་ཆོས་དང་འགལ་བའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་མི་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དང་པོ་བཞི་ནི་རིགས་གསུམ་གྱི་ཐུན་མོང་ཡིན་ནོ། །གཞན་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ པར་སྟོན་པའོ་།།དང་པོ་བཞི་ནི་རིགས་གཞན་ལ་ཡང་ཡོད་པས་ཐུན་མོང་གི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི་བསྟན་པ་འདི་ལ་དེ་ཡོད་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །རིགས་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་ནི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་གྱུར་པ་དང་། ཐོག་མ་དང་བར་མ་དང་ཐ་མ་ལས་གྱུར་པ་དང་། བདེ་འགྲོར་སྐྱེས་པ་ དང་།ངན་འགྲོར་སྐྱེས་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་གྱུར་པ་ནི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །ཐོག་མ་དང་། བར་མ་དང་ཐ་མ་ལས་གྱུར་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དབང་པོ་ལས་གྱུར་པ་དང་། བསྒྲུབ་པ་ལས་ གྱུར་པ་དང་།མཁས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལས་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་དབང་པོའིའོ། །བར་མ་ནི་བསྒྲུབ་པའིའོ། །མཁས་པ་དང་འབྲས་བུ་ནི་ཐ་མའིའོ། །བདེ་འགྲོར་སྐྱེས་པ་ལས་གྱུར་པ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྟགས་སོ། །ངན་འགྲོར་སྐྱེས་པ་ ལས་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི།འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ཡིན་ནོ།

相比其他投生恶趣的众生，以业因的差别而殊胜，因为未造作众多不善业，故而迅速回转。对众生不生起剧烈的感受，若见到众生因他人所作的感受而痛苦时，生起厌离心和悲悯心，这一切都是种姓所致。
与白法不相应的四种近烦恼的总义是：从因所生和缘的相状。从因所生是其一，其余三者是从缘所生。缘又分为二种：外缘和内缘。外缘又分二种：对获得菩提无益，及对获得菩提造成障碍。内缘是依赖生计而非如理作意的特征，以及虽具足种姓圆满却不能证得无上正等正觉。
四因的总义是：在诸因中，前三者是缘，最后第四是因，即离开信心、欲求和生起的缘，自身趋入非方便，以及懈怠精进。
种姓品的总义是：证成种姓是获得菩提的主要因，种姓的异名，种姓的特征，种姓的分类，菩萨种姓较其他种姓殊胜，其殊胜的因的差别，其相状的建立，虽同样投生恶趣但菩萨种姓较其他种姓殊胜，与白法相违的近烦恼，以及虽具足种姓圆满却不能证得菩提的因。
前四者是三种种姓的共同特征，其余则显示菩萨种姓的殊胜性。前四者因为其他种姓也具有，故为共同义。第二是显示此教法中有此的义理。种姓的特征和种姓的分类是为了令知晓。通过显示较其他种姓殊胜，是为了显示菩萨较一切世间极为殊胜的功德。
其殊胜的因的差别有四种：从解脱所生，从初中后所生，从善趣所生，以及从恶趣所生的差别。其中从解脱所生是以'较一切声闻缘觉的种姓'等来显示。从初中后所生有四种：从根器所生，从修行所生，从智慧所生，从果位所生。其中第一是根器的，中间是修行的，智慧和果位是最后的。从善趣所生是就殊胜而言的相状。从恶趣所生的殊胜是指'此中菩萨经长时'等经文。

།དཀར་པོའི་ཆོས་དང་མི་མཐུན་པ་དང་མི་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ལ་རྒོལ་བ་དང་། ལན་གདབ་པ་ལས་བརྩམས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཞིང་དཀར་པོའི་ཆོས་དང་ལྡན་ན་གང་གིས་ན་དུས་རྟག་ཏུ་དཀར་པོའི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་བུའི་རྒོལ་བའི་ལན་གདབ་པར་གསུངས་པ། ཇི་སྲིད་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་མི་མཐུན་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བཞི་ལས་མ་ལུས་པའམ་འགས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པར་མ་གྱུར་ན་ སྐྱེད་པར་དཀའ་བ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མི་གཡོ་བ་བླ་ན་མེད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ཉིད་དེ།རྒྱུའི་ངོ་བོ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡིན་གྱི། གཞན་དང་ལྡན་ན་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་གང་གིས་བླ་ན་མེད་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། རྒོལ་བ་འདིའི་ལན་གདབ་པའི་དོན་ནི། རྒྱུ་བཞིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གཞིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ལས། དང་པོའི་རིམ་པར་ཕྱེ་བའོ།། །།དེ་ལས་གཞན་པའི ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་རྣམས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཡང་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འགོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་དགེ བ་སྟེ།ཅི་ལྟར་བྱས་ནས་ཤེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་སྡུད་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའོ། །ཇི་ལྟར་སྡུད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མར་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་ཏུ་ལེགས་ པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའམ།ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་ནི་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་གཉིས་དག་གིས་དགེ་བ་ཁོ་ན་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའོ། །གཞན་ ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་།མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་ཀུན་ནས་སློང་བ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དགེ་བའོ། །ཡང་ན་མཆོག་ཏུ་དགེ་བའི་ ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའོ། །འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་དེ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའོ། །བཟང་བ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཉིད་དོ། །མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལེགས་པའོ། ། འདི་ལྟར་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་ངོ་བོ་ནི་གང་། སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་། རྣམ་པ་ནི་གང་། དམིགས་པ་ནི་གང་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན། ཁྱད་པར་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་དང་འཇུག་པ་དང ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།དེས་ན་སའི་རིགས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་འཇུག་པས་བསྡུས་པ་བསྟན་པ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྙིང་རྗེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཆོ་འཕྲུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི། ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་དང་། ཀུན་བརྗོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལོ།

从与白法不相应和不能获得的因缘开始进行辩论和回答，菩萨们本性具足功德和白法，为何在任何时候都不具足白法呢？对此类辩论的回答如是说：只要不被白分法不相应的四种近烦恼所全部或部分染污，
就能获得难以生起、最为殊胜、不可思议、不动摇、无上的如来果位。具足因的本性，而不具足其他。若有此，为何不能获得无上果位呢？对此辩论的回答是：由四种因不能现前圆满证得无上正等正觉等。菩萨地基瑜伽处初品分别。
其他正愿摄集是指除此发心外的其他正愿摄集，故说为所依。'利益一切众生'是指涅槃种性者。'安置一切众生于究竟涅槃'是指声闻缘觉种性者。'如来智'是指佛种性者。
此发心是善，为何是善呢？菩提分善根一切相都是以般若等为体性，由摄集彼等故为善。如何摄集呢？答：为利众生故为其先导。由具足最胜功德故为善，或由具足般若悲心善根故。悲心即是无嗔的特征。
同样由两种因唯是善：善根成为功德性及善根正行。又由与一切众生相关的身语意恶行不相应故，与不善根正行的等起杀生等恶行不相应故也是善。或由最胜善功德性故为善，即菩提分善根。
如是正摄集彼等也是善，因为是菩提分法的先导。贤善是为利他而趣入。由不变故为妙。如是将宣说：此五者的体性是什么？发心的相是什么？行相是什么？所缘是什么并与什么相应？以何殊胜法而超胜相应而生？
所谓种性、趣入、出离三地，故为三地所摄。其中显示趣入所摄：此发心是无上正等正觉之根本，即是因义。问：是何果？答：是悲心等流。不可思议神变即是三种神变：神足通、记心通、教诫神变。

།གཞན་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པ་ན ལོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མིག་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཐུའོ།།མཐུ་དེ་གང་ལས་ཐོས་པ་དང་མཐོང་བ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་པ་དང་། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དང་། མི་སླུ་བའི་ལུང་གིས་བསྟན་པའོ། །གང་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའོ།།ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་བརྩམས་ནས་ཉན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི།ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བཅུའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། འཇུག་པའི་བར་དུ་གཅོད་པ་དང་། འཇུག་པའི་ཤིན་ཏུ་བར་དུ་གཅོད་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའོ། །དེ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ནི་གསུམ་སྟེ། ཤེས་རབ་ལྷག་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་འཛེམ་ པ་དང་།བདག་ལ་ལྟོས་ནས་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་བའོ། །གསུམ་པོ་འདིའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་བ་གསུམ་ནི་ཉེ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། གཏི་མུག་ཤས་ཆེ་བ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་ཅིང་ཁྲེལ་མེད་པ་ཤས་ཆེ་བ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་ཤས་ཆེ་བ་སྟེ། དེ་དག་ནི་འཇུག་པར་དཀའ་བ་ ཉིད་དོ།།སྒྲིབ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྒྲིབས་པས་གཉིས་ཀར་ཡང་སྒྲིབ་པ་ཉིད་དེ། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བསྡུས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པར་བསྡུས་སོ། །གནས་ངན་ལེན་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆེ་བ་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའོ། །ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཤས་ཆེ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའོ། །ཡང་ ན་སྡུག་བསྔལ་དང་གནས་ངན་ལེན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ།རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པའོ། །སྒྲིབ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གིས་འཇུག་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དེ། དེའི་བར་དུ་གཅོད་པས་སོ། །བག་མེད་པ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། མ་དད་པ་ཤས་ཆེ་བ་རྣམས་ནི་སྒྲུབ་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའོ། །བྱ་བ་ངན་པ་ལ་ཆགས་ པ་ཉིད་དང་།བར་དུ་ཉམས་པ་དང་། ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་དད་པ་མེད་པ་དང་། བག་མེད་པས་མི་སྒྲུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལེ་ལོས་ཞུགས་སུ་ཟིན་ན་ཡང་བར་ནས་མངོན་པར་ལྡོག་པ་སྟེ། མ་དད་པའི་ཤས་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་གཡེལ་བའོ། །སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྐྱེན་ བཞིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ངེས་པ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྐྱེན་གཉིས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་གྱུར་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྐྱེན་གཉིས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ངེས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་མོས་པ་དང་། ཟབ་པ་ལ་མོས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་བ་རྣམ་ པ་གཉིས་ནི།སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཞི་པོ་དེ་རྣམས་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྐྱེན་ཉིད་པས། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྐྱེན་དུ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཅི་ལྟར་འཚམ་པར་སྦྱར་རོ། །རྒྱུ་བཞིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ལ། རྒྱུ་གསུམ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་ གཞན་གྱི་སྒྲའི་མཚན་མ་ལས་དང་།ནང་གི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བསྡུས་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཞན་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་བར་འདོད་པ་དང་། བདག་གི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་འཇིགས་པ་ཉིད་དེ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དཀའ་བ་སྤྱོད་པས་སྡུག་བསྔལ་ན་ཡང་ཚོགས་གཉིས་ཀུན་ནས་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ས་ཐོབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། ། བླུན་པོ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའོ། །ཡིད་རྟུལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མྱུར་དུ་འཛིན་པར་ནུས་པའོ། །མཁས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའོ། །མཛངས་པ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ།

其他神通等，如经中所说，当入城时，盲人获得眼睛等，这是神力。这神力从何处听闻和见到，即是通过信仰和现量证量所观察，以及不欺诳的教言所显示。
'所住者'是指如来。'已入者'是指菩萨。'从无上正等正觉开始'是指从声闻乘正法也从无上正等正觉开始听闻。'菩萨藏'是指广大教法。
十种随烦恼的总义是：障碍趣入、极大障碍趣入、障碍修行。其中趣入的因有三：胜慧、畏罪、缘自悲他。与这三者相违的三种是随烦恼：愚痴重、无惭无愧重、嫉妒吝啬重，这些是难以趣入的。
由三障所障故二者皆为障碍：苦所摄属是异熟障所摄。随眠和烦恼重是烦恼障。恶行重是业障。或者苦和随眠是苦，即异熟障。这三障使趣入困难，因为它们造成障碍。
放逸、懈怠、不信重者是修行的障碍。执著恶行、中途退失、对所得和能得无信、放逸不修、同样以懈怠虽已趣入却中途退转，以不信重者令修行懈怠。
发心四缘的总义是：菩萨种性决定发心二缘，成就菩提发心二缘。菩萨种性决定二种是：信解广大和信解甚深。成就菩提二种是：有学和无学。这四者即是发心之缘，这四者作为发心之缘，随应配合发心。
四因的总义中，三因是法尔获得、外在他音相、内在如理作意所摄。这又有二种：欲度他人苦及自相续所属苦不畏惧，即轮回苦生等，虽以难行苦而积集二资。
菩萨种性圆满即应知是获得法性位，此说是为显示种性圆满差别之因。'非愚钝'是指具足俱生慧。'非钝根性'是指能速疾领悟。'聪慧'是指具足闻所生慧。'智者'即是具足思所生慧。

།བཤེས་གཉེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་སྤྱོད་པ་ལས་ལྡོག་པར་སྦྱོར་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ ལས་ཀྱི་ལམ་ལྡོག་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་།དགེ་བའི་ལས་ལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་གོང་མ་གོང་མའི་ཁྱད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་སྟེ། བག་མེད་པའི་གནས་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་རྣམ་པར་སྦྱོར་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་དམན་པ་ལ་དད་པ་དང་། འདུན་པ་དང་། དམ་འཆའ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ ཐབས་དང་།ཡོན་ཏན་དུ་ཁས་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོར་རིག་པར་བྱའོ། །རྒྱུ་བཞིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེ་བའི་ཤས་ཆེ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་བཞིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། གང་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། གང་སྡུག་བསྔལ་ གྱི་རྣམ་པ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་ཤས་ཆེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ།དེ་ལ་གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་རྣམས་བདག་གམ་གཉི་གའམ་གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་བརྟན་པ་དང་ལྡན་པས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྟན་པ་ནི་དམན་པའི་སེམས་ཉོན་མོངས་པ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་སྤོང་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་རྗེས་སུ་མི་འབྱུང་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་སེམས་མང་ཞིང་རབ་ཏུ་དྲག་པས་མི་འཇིགས་པའི་ངང་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལས་མི་བསྐྱོད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་ལྡན་པ ནི།སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པས་མཁས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་དག་པར་སེམས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའོ། །གང་ལ་སོ་སོ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཡོད་པ་དེ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་དང་ ལྡན་པས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་འཇིགས་པའོ།།གཞིའི་རྒྱུའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་གང་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། རྒྱུ་གང་གིས་མི་འཇིགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྙིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། རྒྱུ་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་ལས་མི་གཡོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་འདོད་པའོ།།སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བཞིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ནི་ཡུན་རིང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་ གསུམ་སྟེ།སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དང་། དྲག་པ་ཉིད་དང་། བར་ཆད་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སྟོབས་བཞིའི་བསྡུས་དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་གོམས་པ་དང་། རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའོ། །རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །དགེ་བའི་ཆོས་ ལ་གོམས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།འདས་པའི་དུས་ཀྱི་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྟན་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆུང་མ་ ལྟར་ཡོངས་སུ་འཛིན་ན་ཡང་ཉོན་མོངས་པས་མི་གོས་པ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།དེ་ནས་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱས་ནས་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེད་ཅིང་སྤེལ་ལོ། །དེ་ནས་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ནས་མཐོང་བའི་ཆོས་དང་ཚེ་ ཕྱི་མའི་ཕན་ཡོན་ཏེ།ཚེ་ཕྱི་མའི་ནི། ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ།

善知识四种圆满的总义是：智慧圆满和修行圆满。修行圆满又分三种：远离烦恼行为的修行、远离不善业道的修行、以及具有善业能力而趋向更高境界的修行。这些是对治放逸处的修行、对治恶行的修行、以及对治极为低劣的信心、欲求、誓愿、精进方便和承认功德等的对治。
菩萨由四种因缘而生起大悲心：四因的总义是，于何处有苦、由何而苦、何种苦相而缘此生起大悲心。其中'由何而苦'是指他人、自己、二者或其他适当的情况。
所谓'本性具有大勇气和坚定而有力'是指，教法如同对治下劣心的烦恼一样必须断除，即不随烦恼而转。由于具有众多剧烈的苦心而不畏惧，以此本性而精进修行不动摇，即是本性具有大勇气。
由于具有分别智慧而成为智者，即具有闻所生慧。所谓'具有如实思维的本性'，即具有思所生慧。若具有分别智力，则由于具有分别力而不畏惧轮回之苦。
基因的总义是：于何不畏惧、以何因不畏惧，即具有勇气、具有分别智慧、以何因不离菩提、欲除众生之苦。
四种苦因的总义是：有多少苦及如何有苦。其中'有多少'是指长久等。其余三种是'如何有'。这又分三种：种种性、剧烈性和无间断性。
四力的总义有二种：善法串习和相续所摄。相续所摄又分二种：依自他差别。善法串习也分二种：依过去时和现见法时的差别。
菩萨初发心所显示的稀有殊胜不共世间法的总义是：虽摄受一切众生如妻子却不为烦恼所染，这是处所圆满。
然后以修行圆满成就意乐和加行圆满，生起并增长善法。其后是果位圆满。然后是现世和来世的利益：关于来世，即'纵使生于恶趣'等。又果位差别是远胜声闻缘觉的果位。

།དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ལེའུ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། དང་པོ་སེམས་ བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་།ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྐྱེན་བཞི་དང་། རྒྱུ་བཞི་དང་། རྒྱུ་དང་སྟོབས་གང་དག་གིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྟན་པས་དེའི་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང་། དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བསྟེན་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ ཆོས་དང་།དེའི་ཕན་ཡོན་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་སྟོབས་དང་། དེ་ལ་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་བསྟན་པ་དང་། ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ལ་སོགས་པས་རིགས་མ་ངེས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ལ་ ཞུགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་བཟློག་ནས་གཞུག་པའི་དོན་དང་།མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་ཅིང་ངེས་པར་བཟུང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་བག་མེད་པ་དང་། ཞུམ་པ་དང་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་བཟུང་བ་དང་།ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་མགུ་བར་བྱ་བའོ། །འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕན་ཡོན་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདག་གི་ལུས་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་དང་། འཁོར་ ལོས་སྒྱུར་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ནི།མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ཐོབ་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་ནུས་པའི་ལུས་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་སྟེ། ཚེ་བརྗེས་པའི་འོག་ཏུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ ལ་བདག་ལ་གནོད་པའི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་ཉམས་སྨད་པའི་ཕྱིར་བདག་ལ་གནོད་པའི་ངོ་བོ་མེད་དོ།།དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དབང་གིས་གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་སྔགས་ལ་སོགས་པས་གཞན་ལ་གནོད་པ་ཡང་མེད་དོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ལ་གནས་པ་ནི་རང་བཞིན་ གྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ།།བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། དམན་པ་དང་མྱུར་དུ་མེད་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་འདི་ལ་ཡང་ལྷག་པར་ཡང་བཟོད་པ་དང་དེས་པ་དང་ལྡན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ནས་ནི་ གྲོང་གི་གནས་གང་ན་གནས་པ་དེར་ཡང་འཇིགས་པ་དང་འཇིགས་པར་འགྱུར་བ་དང་།མུ་གེའི་ཉེས་པ་རྣམས་དང་། མི་དང་མི་མ་ཡིན་པས་བྱས་པའི་གནོད་པ་མ་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར། བྱུང་བ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཞི་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །མ་ འོངས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ།འདི་ལྟ་སྟེ་རིགས་སུ་བསྟན་པའི་ཕན་ཡོན་དེ་དག་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཕན་ཡོན་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ལེའུ་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་སྟེ་ གཉིས་པའོ།། །།དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་པའི་ལེའུ་ལས་ཇི་སྐད་བསྟན་པའོ། །ཇི་ལྟར་བསྟན་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡང་། བྱང་ཆུབ་དེ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དམིགས་ནས ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྦྱོར་བ་གང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྤྱད་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྤྱོད་པའོ། །སློབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དོན་གཅིག་པས་ བསླབ་བར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་སློབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སློབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་སྒྲས་ངོ་བོ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའོ།།དེའི་རྟེན་རྣམས་ཀྱིས་སྒོམ་པར་བྱེད་པས་གང་དག་སློབ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བྱེད་པ་པོའི་ལས་རྣམས་བྱ་བ་ཡིན་པས་གང་ལ་སློབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ལས་རྣམས་བྱེད་པ་ན་ཇི་ལྟ་བུའི་ རྣམ་པར་གོམས་པར་བྱེད་ཅེས།ཇི་ལྟར་སློབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། གསུམ་པོ་འདི་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།

第一发心品的略义是：首先阐述发心的性相和殊胜性相，以及不间断发心的四缘和四因，通过阐明以何因何力发心而远离其违品，初发心所依的稀有殊胜法及其利益，即自性相和殊胜性相，生起的因缘和力，为迷惑者开示，以及稀有殊胜法等使种姓不定者和入声闻缘觉种姓者回转而趣入的意义，使不定种姓者安立并决定于佛果，对放逸、怯懦和正确趣入的菩萨种姓者，依次予以摄受、赞叹和令其欢喜。
具有果报功德的菩萨利益略义是：现世中自身无害，转轮王神变功德等所说的是，于未来世获得能成办自他二利的殊胜身，如'转生之后'等所说。现世中自身无害，即无身心习气和衰损等自害体性。由其福德力，他人所作的咒术等也无害。安住菩萨种姓如'自然也'等所说。
不生害自他的烦恼，低劣和速灭，如'现世中更具忍辱和温和'等所说。关于利他，如'于所住城邑中亦无怖畏及将有的怖畏，饥馑过患，人非人所作的损害未生者不生，已生者则息灭'等所说。
未来利益即不生恶趣等，如前应知，即如种姓所说的那些利益，一切方面都将显示为利益。菩萨地发心品分别第二。
如是所谓发心，即如发心品中所说。云何所说？从'此中菩萨初发心'乃至'彼发心亦缘彼菩提及有情利益'等所说。如是发心菩萨们的菩萨行为何，即是何等加行之义。从'于所行处名为行'乃至'行'。学习一词义同，从'于所学处名为学'乃至'学'之词表示自性成就。由其所依修习故说为何等学习。作者业为所作故说于何学习。作彼业时如何串习，以'如何学习'而说。'彼等一切'即于此三者称为菩萨行。

།བདག་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་གི་ དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བའོ།།བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་སློབ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཐབས་དང་། སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཐབས་ཀྱིས་མཐུ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་སྐྱོ་བ་མེད་པས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའོ།།དེ་དག་གཉི་ག་ཡོངས་སུ་སྨིན་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་དོན་དང་གོ་རིམས་ནི་དེ་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་འབའ་ཞིག་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བདག་གི་དོན་གཞན་གྱི་དོན་དང་འབྲེལ་བ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ བདག་གི་དོན་དང་འབྲེལ་བའོ།།ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་གཏོང་བ་ཉིད་ནི་རེ་རེའི་དོན་དུ་འགྱུར་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རང་གི་དོན་འབའ་ཞིག་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཞུགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ལས་རབ་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་འབའ་ཞིག ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་སོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབའ་ཞིག་ལས་གང་གཞན་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གཉི་གའི་དོན་ཏེ་དེ་ལ་ནི་བསླབ་པར་བྱ་བའོ། །ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་གི་བདེ་བ་འདོད་པས་སོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་སྟེ། རབ ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་ཏོ་།།གཞན་གྱིས་བཤད་པ་རྣམས་ནི་ཚོལ་བ་ལ་སོགས་པས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ནི་ཉེས་པར་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེར་སྣ་མེད་ན་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་དོན་ལས་ཡང་བཟོད་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་ གནས་པ་ཞེས་མི་གཟུང་ཞེ་ན།བདག་ཉིད་མཐོ་རིས་འདོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཡང་གཉི་གའི་དོན་བྱེད་ལ། ཕ་རོལ་དུ་ཡང་བྱེད་པས་སོ། །དེས་ན་རེ་ཞིག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་འབའ་ཞིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རང་གི་དོན་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ ནས།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་གི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་པ་ཕ་རོལ་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་འཐོབ་པའི་རྒྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཐོང་བའི་ཆོས་ལའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཆོད་རྟེན་མཆོད་པ་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱི་ དོན་འབའ་ཞིག་ཡིན་ལ་གཞན་གྱི་དོན་མེད་ཅེ་ན།མཆོད་རྟེན་མཆོད་པས་ཀྱང་རེས་འགའ་གཉི་གའི་དོན་དུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་གི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ ཡང་དག་པར་གནས་པ་ནི་གཉི་གའི་དོན་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ།།རྙེད་པ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་ལས་མཆོག་ཏུ་རྙེད་པ་འདོད་པའོ། །རྙེད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཐོང་བ་ལ་དོན་མེད་པའི་རྙེད་པ་སྒྲུབ་པའོ། །གཞན་དག་གི་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ ཏན་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་མེད་པར་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་གཞན་རྣམས་ཡང་དག་པར་མགུ་བར་འགྱུར་ན་གཞན་གྱི་དོན་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།

所谓'自利和他利'，是指以缘于自他利益为目标而修学自利和他利。
修学自他利益，应当以无烦恼的方法和无厌倦的方法来修学力量。
如此以无烦恼和无厌倦来成熟有情，以及自己成熟佛法。
当这两者都成熟时，称为无上正等正觉。
这些的总义和次第就是如此。
其中'单独'有两种：自利与他利相关联的，以及他利与自利相关联的。
'应当了知后断除'是指经过观察后完全舍弃。
了知后舍弃的意思是即使成为各自的利益。
为何应当断除呢？答：单独的自利应当断除。
为什么呢？因为完全违背菩萨的行为，菩萨的行为是以趣入利他为特征，而这已完全违背了。
为何应当了知后断除单独的他利呢？
答：因为不相应，不相应是指与自己证得菩提相违背的意思。
自己证得菩提才能利益众生。
'其余'是指除了单独之外的其他。
是什么呢？即二利，对此应当修学。
'恶行'是指为自己求乐。
'佛和菩萨所说'是指因为善说而应当受持，即开示的意思。
显示其他人所说的即使通过寻求等，也不会成为自利和他利，这是因为由于说得不好，即使无悭吝也不会成为他利。
为何不说'从自利中真实受持安忍而住'呢？
因为即使是为自己求生天，在现世中也能成办二利，来世也能成办。
因此，首先就五度而言称为'自利'。
就摄善法戒而言，'世间财物'等，'希求世间财物果报'是指其他即来世的意思。
'为获得世间财物之因'是指在现世中。
同样，若问供养佛塔是否仅仅是自利而无他利？
供养佛塔有时也能成为二利：希求世间财物果报、不顾世间财物而摄集善法，以及自己圆满佛法而如实安住，这都能成为二利。
'希求利养'是指希求胜过他人的利养。
'利养因'是指在现世中成办无义的利养。
'令他人生起欢喜'以及'显示种种不真实功德'等，都是显示无有他利。
若问：如果能令他人真实欢喜，不是也有他利吗？
这是显示没有，如此是就摄善法戒而言。

།བདག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་བདག་གིར་བྱ་བ་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་བདག་གིར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྦྱོར་ བ་དང་གཉི་ག་དག་ལ་རང་གི་དོན་ཏོ་།།ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབའ་ཞིག་གིས་སོ། །ཚོགས་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པ་བྱ་བ་མེད་པའོ་། །ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་ལ་གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མཐོ་རིས་ཀྱི་དོན་གྱི་བསམ་གཏན་ནི་འབའ་ཞིག་པ་ སྟེ།སྔར་བསྟན་པའོ། །འདི་ལྟར་ཡང་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཐོ་རིས་ཀྱི་དོན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་གནས་པ་ནི་འབའ་ཞིག་པར་སྔར་བསྟན་ཏོ། །སྦྱིན་པ་དང་། བཟོད་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་གནས་ པའི་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ།སྙིང་རྗེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་རྗེ་མེད་པར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་མ་བསྔོས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྦྱིན་པ་དང་བཟོད་པ་ འདི་དག་ནི་འབའ་ཞིག་པ་ཡིན་ན་ཡང་རང་གི་དོན་གྱི་ངོ་བོར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ།ངེས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་དང་གཞན་པའི་རང་གི་དོན་དུ་ཡང་འགྱུར་བས། བྱང་ཆུབ་ཀྱང་འཐོབ་ལ། མཐོ་རིས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། མཐོ་རིས་ཀྱི་ཕྱིར་དང་རང་གི་མཐོ་རིས་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིན་པས་སྦྱིན་པ་དང་བཟོད་པ་འབའ་ ཞིག་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།མཐོ་རིས་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་ནི་སྔ་མ་ལྟར་འབའ་ཞིག་པ་ཉིད་དུ་། ལྟ་བ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། འོང་བ་མ་མཐོང་བ་དང་། འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་དོ་ཞེའམ། ལེགས་ པར་སྤྱད་པ་དང་།ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའོ། །སྒྲུབ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནན་ཏན་མི་བྱེད་པའོ། །ས་འོག་མ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་བའམ།ཁམས་ཉིད་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །བསམ་གཏན་ལས་གྱུར་པ་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསམ་གཏན་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདིར་རྒྱུ་ བསྟན་ཏོ།།དེ་ལ་གཞན་གྱི་དོན་འབའ་ཞིག་ཡིན་ན་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་སྔ་མ་གཉིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པས་ཆོས་སྟོན་པའོ། །དེ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་འོག་མ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའོ། ། དེ་ལ་དགེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་བ་སྤེལ་བའོ། །དགེ་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་བ་ཉེ་བར་སོག་ཏུ་འཇུག་པའོ། །འདུལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ དང་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དང་།འགོད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱིས་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རྒྱུ་ཉིད་དང་། དུས་ཉིད་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། ཕན་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ནི་ཕན་པ་ ཉིད་དོ།།རྒྱུ་བཞིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བདེ་བ་འཕེལ་བ་དང་སྐྱེད་པའོ། སྐྱེད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྟེན་དང་། དམིགས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །འཕེན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། ཕ་རོལ་པའི་དབྱེ་བས་ སོ།།བདེ་བའི་རྒྱུ་ལ་བདེ་བར་ཉེ་བར་བརྟགས་པར་བྱས་ནས། རྒྱུ་བདེ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དཔེར་ན་མེ་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།

关于'应当供养我'等这些话，是就利益有情的戒律而言。'希望获得供养'是就心意而言。'为了获得供养'是指行为和两者都是为了自利。'以非法而非以法'是指单独的。'聚集众人'是指无利益之事。
关于'安住于现世安乐'等，单独的禅定是为了生天，如前所说。如是'忍辱'等，为了生天而受持戒律、精进、禅定、智慧而安住，如前所说是单独的。
关于未说明受持布施和忍辱而安住的原因，从广说其因开始：'或以悲心为先'是指无悲心为先的意思。'或回向菩提'是指未回向菩提的意思。
这些布施和忍辱虽然是单独的，但不会成为自利的本质，因为必定成就佛果和其他自利，既能获得菩提，也是生天之因。因为是为了生天和为了自己生天，所以虽然布施和忍辱是单独的，但并非无利他。
非为生天者如前所说是单独的。关于'入邪见'，若问如何，答：'未见来世和未见果报'，即说无后世，或说无善恶业果报熟。'破戒'即戒律败坏。'无修行'即不精进。
'超越下地'是指已离欲界贪欲而不还，或离该界贪欲。'善巧禅定的菩萨'是指安住于禅定的意思。'如是'等是此处显示因。
其中若是单独利他，如前所说的两种，即入邪见的布施和破戒说法。'非彼'是指如前所说的超越下地等。
'摄持善法'是指生起善法的意思。'等善法'是指增长善法。'令摄持善法'是指令近集善法。'调伏'、'引导'、'安置'分别是小、中、大。
自利和利他所摄的义理是无烦恼的本质、因性、时性和寂灭性，显示由利益性故即是利益性。
四因所摄的义理有两种因：增长安乐和生起安乐。生起又有三种：所依、所缘和俱有缘的相。牵引有两种：现法性和他世性的差别。
对安乐之因观想为安乐后，称之为安乐因。如说'火是安乐'一样。

།རྒྱུ་བདེ་བར་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དབང་པོ་དང་། ཡུལ་དང་། བདེ་བ་ཚོར་བར་འགྱུར་བའི་རེག་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ དབང་པོ་ལྔ་སྡུད་པར་བྱེད་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚོར་བའོ།།སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། །གྲང་བ་དང་ཚ་བས་བསྡུས་པ་ནི་དུས་ལས་འབྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བསྡུས་པའོ། །བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པས་བསྡུས་པ་ནི། ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་ བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་།ངལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། གློ་བུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དག་གོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤངས་ཏེ་དབེན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྤངས་པ་ཉིད་དབེན་པའོ། །ཡང་ན་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པ་ཉིད་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བའོ། །ཡང་དག་ པར་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་གིས་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གནོད་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངོན་པར་འབྱུང་བའི་བདེ་བ་དང་། རབ་ཏུ་དབེན་པའི་བདེ་བ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བའོ། །ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྫོགས་ པར་བྱང་ཆུབ་པའི་བདེ་བའོ།།མངོན་པར་འབྱུང་བའི་བདེ་བ་ནི་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན། རབ་ཏུ་དབེན་པའི་བདེ་བ་ནི་དེའི་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ཡིན། ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་ནི་དེ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པའི་ནི་ཐ་མ་ཉིད་དེ། གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།བདེ་བ་འདོད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསམ་པས་སོ། །ཕན་པའི་སྦྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བདེ་བ་སྦྱིན་པ་ཡང་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕན་པའི་རྒྱུའི་གནས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་འདི་དག་ལས་འདི་ལྟར་དེའི་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་བདེ་བའི་གནས་བྱུང་ བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པའམ། བདག་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ནི། བདེ་བ་ ཡང་མི་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དོན་མ་ཡིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་ཕན་པའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མི་ཕན་པ་ཉིད་པས་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནམ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་རོ། ། དབང་པོ་དང་། ཡུལ་དང་། རེག་པས་བསྡུས་པ་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུའོ། །ཡང་ན་གང་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རེག་པས་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་བདེ་བ་དང་ཚོར་བ་བདེ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་མི་འཕྲོད་པ་སྟེ། མི་ཕན་པའི་ཕྱིར་རོ། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ནི་བསྟན་པ་ལས་བཟློག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཅི་ནུས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནུས་པ་དང་མཐུན་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ལྕོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་གང་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་དེ་དག་ལ་སྟོབས་ཅི ལྟ་བ་དང་མཐུན་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སྤྱད་པར་བྱ། བསླབ་པར་བྱ། ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་། དབང་པོ་དང་། ཡུལ་དང་། རེག་པས་བསྡུས་པ་གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ དང་བཅས་པ་དང་།མི་ཕན་པ་དང་། མི་འཕྲོད་པ་ལ་མི་བསླབ་པ་ཉིད་དོ། །གང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། ཕན་པ་དང་། འཕྲོད་པའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ནི། ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚེ་རིང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལས་གང་གིས་ཁུ་བ་ དང་ཁྲག་གི་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་བརྒྱལ་བའི་དུས་དང་།ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་དུས་ནས་འདི་སྙེད་ཅིག་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཚེ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་ལ། སྲོག་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ། །གང་ལ་ཚེ་དེ་རིང་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཚེ་རིང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཚེ་རིང་བ་ཉིད་དོ།

所谓'那些归纳为乐的三种因'是指：根据身业所摄的五根、境和能生乐受的触，由五根摄持而产生的感受。与有学和无学道相应。由冷热所摄的是由时节所生的苦所摄。由饥渴所摄的是由内在自性所摄等的痛苦、疲劳的痛苦和突发的痛苦。
'断除罪恶不善法而远离'是指：断除即是远离。或者以断除为相的远离，即是寂静之乐。
'真实苦'是指：由三种感受所生的痛苦。其余的'无害之乐'是指：出离之乐、远离之乐和寂静之乐。'最后'是指：圆满菩提之乐。
出离之乐是与此相顺，远离之乐是此之分，寂静之乐是引导此者，但不是胜义，胜义是最后者，因为是无害的缘故。
'应知是乐欲'是指：由意乐。'应知凡是利益布施即是乐施'是指：应知从这些利益因缘的所依之加行中，如是生起随之而来的果报安乐之所依的意思。
'凡是烦恼'是指：自身与烦恼相应而被其他烦恼所染污，或自身具有烦恼且有过失，即是'乐亦无益'，意思是产生无义。为什么呢？答：因为无益，因为是未来痛苦之因。因此，由于是无益，一切都是有烦恼的或成为烦恼。
根、境和触所摄是乐因。或者，凡是由根、境和触所摄的乐因和乐受也会成为烦恼，那烦恼是有过失且不适宜的，因为无益。白分应知与所说相反。
'随力'是指菩萨随顺能力而成办的意思。'随分'是指对于所要成办的众生随顺其力量的意思。
同样，'应当正行、应当学习、应当体验'是指：对于乐受以及根、境、触所摄的任何烦恼或有烦恼且有过失、无益、不适宜者不应学习。对于无烦恼、无过失、有益、适宜的乐受，应当体验的意思。
'长寿'是指：由某业在精血中正昏迷时和殊胜时从此活多久，这称为寿，也称为命。具有长寿者称为长寿，其性质即是长寿性。

།ཡུན་ རིང་དུ་གནས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།ལས་གང་གིས་དེའི་ཚེ་འཕངས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། བར་ཆད་དང་བཅས་པ་དང་། བར་ཆད་མེད་པའོ། །བར་ཆད་དང་བཅས་པ་ནི་ལས་གང་གིས་ཚེ་འཕངས་པ་དེ་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་རབ་ཏུ་འཆི་བ་སྲིད་པ་སྟེ། འཆི་བ་དེ་ནི་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་ ཞེས་བྱའོ།།བར་ཆད་མེད་པ་ནི་གང་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་ཚེ་དེ་བར་མ་དོར་མི་འཆི་བ་སྟེ། ལས་གང་གིས་འཕངས་པ་དེ་དེས་ཇི་ལྟར་འཕངས་པ་བཞིན་གནས་པ་ཉིད་དེ། ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་ཉིད་དོ། །གཟུགས་བཟང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་བཟང་བའི་སྒྲ་ནི་མཆོད་པའི་དོན་གྱི་ཚིག་གི་ཕྲད་ དེ།དཔེར་ན་མངོན་པར་དགའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །གང་གིས་གཟུགས་ལ་མཆོད་པ་ཡོད་པ་དེ་གཟུགས་བཟང་བ་སྟེ། དེའི་གཟུགས་ལ་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པས་མཆོད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་གཟུགས་དེ་ལ་མཆོད་པར་འགྱུར་བས། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཟུགས་བཟང་བ་ཉིད་དོ། །བལྟ་ ན་སྡུག་པ་ནི་མཐོང་ན་ཕན་པ་སྟེ།མིག་དང་མཐུན་པའོ། །ཡང་ན་མཐོང་བར་བཟོད་པ་ནི་བལྟ་ན་སྡུག་པ་སྟེ། ཡང་དང་ཡང་དུ་བལྟ་བར་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་འདྲེན་པ་ནི་མཛེས་པ་ཉིད་དེ། སེམས་དགའ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་མཛེས་པ་ཉིད་དོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤྱད་པར་བྱ་བས་ན་ལོངས་སྤྱོད་ལ། དེ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ཉིད་དེ། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྩ་འཇིང་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་མང་ཞིང་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཁོར་ཕལ་ཆེ་བ ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི།བུ་དང་ཆུང་མ་དང་བྲན་ཕོ་དང་བྲན་མོ་དང་། ལས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་རོ། །ཡིད་བརྟན་དུ་རུང་ཞིང་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་ཡིད་བརྟན་དུ་རུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྩོད་པ་འབྱུང་ངོ་། །མཆོག་ཏུ་ཚད་མར་གཞག་པར་འོས་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཞལ་བླུགས་ལ་གཡོ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞལ་བླུགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲང་ལའོ། །འཇལ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྲེ་ཕུལ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྲང་དང་བྲེ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་རྣམས་ ཀྱིས་བསླུ་བའོ།།གཡོ་དང་སྒྱུ་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། དེ་དག་གིས་སླུ་བ་མེད་པའོ། །ནོར་གཏམས་པ་ལ་དོར་མི་བྱེད་པ་ནི། ནོར་གཏམས་པ་ལ་མི་བསྙོན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའོ། །གཞི་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡིད་བརྟན་དུ་རུང་བ་ཉིད་དང་། ཡིད་ཆེས་པ་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དེས་ ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པར་འགྱུར་རོ།།གྲགས་པ་ཆེན་པོ་ནི་གྲགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དཔའ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་གོ། །སྙན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འདིར་གྲགས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་གནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལྷག་པར་རབ་དང་ཕུལ་དང་ ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་པའོ།།གཞི་དེས་བྱ་བ་ནི་གྲགས་པ་ཆེན་པོ་དང་སྙན་པས་འཇིག་རྟེན་དུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་གཞིའོ། །ཕོའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་དང་ལྡན་པས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའོ། །དེ་ཡང་གང་གིས་འགྱུར་ཞེ་ན། ཕོའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པས་ཏེ། དེ་ནི་མི་ཉིད་དོ། ། གནོད་པ་ཆུང་བ་ནི་གློ་བུར་བའི་ནད་ཉུང་བའོ། །ནད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི། ལུས་ལ་གནས་པའི་ནད་མེད་པ་སྟེ། འདི་དག་གིས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པར་བསྟན་ཏོ། །སྤྲོ་བ་ཆེ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱ་བ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་།འདིས་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །མི་འཚེ་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་འཚེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་འཚེ་བའི་བསམ་པ་ནི། རྗེས་སུ་བརྩེ་བའི་ བསམ་པའམ།དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བའི་བསམ་པའོ། །སྣང་བའི་སྦྱིན་པ་ཇི་ལྟར་ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན་ཁ་དོག་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་གཙོ་བོ་སྣང་བ་ཡིན་པས་སོ།

如何是长久住世？由业所引之寿命有二种：有障碍和无障碍。有障碍者，即由业所引之寿命可能因缘故而死亡，此死亡称为非时死。无障碍者，即由业所引之寿命中途不死，由业所引如其所引而住，即是长久住世。
关于'形貌端严'，此处'端'字是赞叹意义的词助，如'极为欢喜'之类。凡是形貌值得赞叹者即是形貌端严，因其形貌具足相好而值得赞叹，因其形貌值得赞叹，其本质即是形貌端严。
'悦意'即见之有益，与眼相顺。或者说，堪能观看即是悦意，即是令人想要反复观看。'极为欢喜和引导'即是庄严，心生欢喜且无垢。其本质即是庄严。
关于'受用广大'，因可受用故为受用，其又广大故为广大受用。其本质即是受用广大，意为各种事物圆满具足。
'亲族广大'意为亲友众多。'眷属众多'即是儿子、妻子、男仆、女仆及工作人员等眷属。
关于'可信任且可靠'，如何是可信任？答：众生发生争议时，堪为最高权威等。如何是可靠？答：在称量等方面不行欺诈等。'称量'即秤。'度量'即斗升等，不以秤和斗升等外在用具欺骗。
诡诈和欺骗是内在本质，无此等欺骗。对于托付的财物不舍弃，即不否认托付的财物，如此即是可靠。'以此为基'即以可信任和可靠为基础而言语值得采纳。
大名声即成为名声，如何？即勇猛等六种。如何是美誉？即在此世间获得名声。如何？即从'在各种工艺和事业领域超胜殊胜'等开始。'以此为基'即以大名声和美誉为基础而为世间所知。
'男性之相'即具足何者而称为男子。由何而成？由具足男根，即是人性。
'少有损害'即偶发疾病少。'具无病性'即身上无有疾病，此等表示不为违品所胜。
'精进广大'意为于一切事业具有能力，此表示对治分圆满。
何为无害之相？以'于诸众生无害'等说明，于诸众生无害之心即是随顺慈悲之心，即是大悲之心。
如何光明布施是色相圆满之因？因为光明是显现色相的主要因素。

།གོས་གཙང་མ་སྦྱིན་པ་ནི་ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཏེ། གོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་དེའི་ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ།།ང་རྒྱལ་ངེས་པར་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ང་རྒྱལ་ངེས་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ཕྱག་ལ་སོགས་པ་བྱ་བར་འོས་པ་རྣམས་ལ། ཕྱག་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པས་དེ་ལ་འོས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བའོ། །སློང་བ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་ཉིད་གང་སློང་བའོ། །ཡོ་བྱེད་མི་བདོག་པ་ རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སློང་ན་ཡང་དེ་ལ་བདག་ཉིད་སོང་ནས་སྟེར་བ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་སློང་བ་དང་མི་སློང་ན་ཡང་སྦྱིན་པ་ནི་དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུའོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གྲགས་པ་ཆེན་པོ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །བླ་མ་མཆོད་ པས་ཀྱང་སྙན་པར་གྲགས་པར་འགྱུར་རོ།།རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། གཞན་དག་ལ་སྐྱེས་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གིས་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་མི་དགའ་བ་ནི་འདུན་པ་བཟློག་པའོ། །གང་ལས་འདུན་པ་ བཟློག་ཅེ་ན།བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་ལས་སོ། །གང་དག་འདུན་པ་བཟློག་ཅེ་ན། བུད་མེད་རྣམས་སོ། །མཚན་ཉིད་གང་ལས་ཤེ་ན། བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ལས་སོ། །གཞན་དག་ལ་སྐྱེས་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ངེས་པར་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱེད་པའོ། །གང་ དག་ངེས་པར་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱེད་ཅེ་ན།སྐྱེས་པ་རྣམས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་དག་གི་ཞེ་ན། བཟུང་སྟེ་ཁྲིད་པ་རྣམས་ཏེ། གཉིས་ཀྱིས་ནི་ངེས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་དོན་དུ་ཞེ་ན། ཕོའི་དབང་པོ་གཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཐར་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཆོས་ཀྱིས་ཏེ། དེ་ལ་ཆོས་ ནི་གང་སྤྱད་པར་བྱ་བ་སྐྱེས་པ་ཕོའི་དབང་པོ་གཅད་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་དང་བརྗེ་བའི་རྫས་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྦྱིན་པ་སྟེ།དེས་ཉེ་བར་འཚོ་བའམ་གཞན་པ་ཡང་རུང་བ་ལ། དེའི་འདོད་པས་བྱེད་ཀྱི་གནོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཞལ་ཏ་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།བྱ་བའི་གྲོགས་བྱེད་ཅིང་བྱ་བ་བྱེད་པར་འདོད་པས་བརྩམས་པ་དེའི་དེ་ལྟ་བུའི་བྱ་བ་དེ་ལ་གྲོགས་བྱེད་པའོ། །ཅི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རོ། །ཅི་ལྕོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་བྱ་བ་ལ་ནུས་པ་དང་སྟོབས་ལ་ལྟོས་ པས་སོ།།ཆོས་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱ་བ་དེ་ཆོས་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་ཞལ་ཏ་བྱེད་པ་སྟེ། གྲོགས་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་གྲོགས་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་རེ་ཞིག་གནོད་པ་ཉུང་བ་དང་། ནད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུའོ། །ལྟ་བར་འགྱུར་བའི་ ཟས་དང་སྐོམ་བསྒྲུབ་པ་ནི་སྤྲོ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུའོ།།སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་བཞིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། གང་ལ་བསམ་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བུར་བསམ་པ་དང་། རྣམ་པ་ཅི་ལྟ་བུས་བསམ་པའོ། །གང་ལ་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཆོས་མཐུན་པ་དང་མཚུངས་པར་རོ། ། ཇི་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དྲག་ཏུའོ། །རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཉིན་གཅིག་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་ལན་མང་དུ་རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་པས་སོ། །དང་པོ་གསུམ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཐ་མ་ནི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཡུན་རིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ ནི།སྦྱོར་བ་དེ་ཇི་སྙེད་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གྲིམས་པར་བྱེད་པ་དག་གོ། །ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་སྦྱོར་བས་ནི་བག་མེད་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་དག་པར་བླངས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང་། ཞུམ་པ་རྣམས་ངེས་པར་གཞུག་པ་དང་། རབ་ཏུ་དགོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུས་དང་། གང་ལ་སྦྱོར་བས་སོ། །ཡང་རྟག་པའི་སྦྱོར་བ་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ནི་ཞིང་དག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཞིང་དང་འདྲ་བས་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ ལ།འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་འདྲ་བར་ཆོས་ནི་དེ་དག་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའོ།

布施干净衣物能获得色相圆满，布施衣物是获得色相圆满的因。所谓'降伏我慢'，是为了降伏我慢而对应当礼敬等的对象行礼敬等，从而投生于适宜的种姓。'对乞求者'是指对自己所乞求的。'对缺乏资具者'是指即使他们不乞求，自己也主动前往布施。如是两种布施——对乞求者和不乞求者的布施，是获得圆满受用的因。以供养三宝而获得广大名声。以供养上师也能获得美誉。
'以二因'是指：不喜欢女性之身和为他人成就男性之身这两种因。其中不喜欢女性之身是远离贪欲。远离何处的贪欲？远离女性之身的贪欲。谁远离贪欲？是诸女性。从何种特征远离？从喜欢女性之身者远离。何为为他人成就男性之身？是确定解脱。谁确定解脱？是诸男性。在何种情况下？是被捕获带走者。以二者表明确定。为何目的？为了割除男根。如何解脱？以法，其中法是指为割除男根而行持，以相应的等价物交换，无论是以此维生还是其他，是依其意愿而为，而非加害。
承担事务的本质是服务，其作用是指为众生做事之义，即作为助伴并以欲做事的发心，对他人所开展的这类事务提供帮助。'随力'是指随顺自身能力。'尽己所能'是指观察其事务的能力和力量。'如法'是指观察该事务是否如法而提供服务，即对无助伴者作助伴。如是乃是少病、无病性之异熟因。
准备可口饮食是获得大欢喜的因。四种清净心的摄义是：对何者思维、如何思维、以何种方式思维。'对何者思维'是指相应契合于菩提。'如何'是指猛利。'以何种方式'是指每日每一刹那中多次思维观察与此相应的法。前三者是如所有性相，后者是尽所有性相。
'长时'是指以几许精进不间断地勤修。以如何生起的精进则是为令放逸者趣入而宣说赞叹。'对已趣入者'是指对已入、退怯者令其决定趣入和安立。此精进的摄义是：以何种方式和对何者精进。又，恒常精进的住于果位即应知是清净田，由似田故称为田，在出生果实方面相似，法即是彼清净，即住于果位。

།བདག་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་གི་དོན་ལས་བརྩམས་པ་ནི་ཡུན་རིང་པོར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་གྱི་དོན་ལས་བརྩམས་པ་ནི། དགེ་ བའི་རྩ་བ་མང་པོ་སོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཡང་ན་རང་གི་དོན་ལ་ཡང་ཡུན་རིང་པོར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཡང་སྦྱོར་བར་བྱ་སྟེ། སྦྱོར་བར་བྱས་ནས་མཇུག་གི་དུས་སུ་སོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཁ་དོག་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི།སྔར་བསྟན་པའི་ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དང་། གཟུགས་བཟང་བ་ཉིད་དང་། བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཉིད་དང་། མཛེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་བཟང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོའི་སྙིང་དུ་སྡུག་པར་ འགྱུར་རོ།།སྙིང་དུ་སྡུག་པར་གྱུར་ན་དྲུང་དུ་འདུ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་མཛེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་ཕྲད་དུ་འོང་བར་འགྱུར་བས་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཉིད་དོ། །སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དག་དེའི་ཚིག་མཉན་པ་དང་བྱ་བར་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མངོན་དུ་བསྒྲུབ་ པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ།།སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཀུན་གྱིས་བཀུར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡིད་ཀྱིས་སོ། །མཆོད་པ་ནི་ལུས་ཀྱིས་སོ། །བསྔགས་པ་ནི་ངག་གིས་ཏེ། ང་རྒྱལ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། བླ་མ་ལ་ལུས་དང་ཡིད་དང་ངག་གི་ལས་ཀྱིས་དེ་བྱ་བའི་དུས་སུ་མཆོད་པ་ བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།འདོད་པ་ལ་བྱིན་པས་གང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་པས་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཕོངས་པ་ལ་བྱིན་པས་གང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་ན། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ཚིག་རྩུབ་པོ་མེད་པའི་རྒྱུས་ ཚིག་བཙུན་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུད་དོ།།བདེན་པར་སྨྲ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྤྱོད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་ཏོ། །ཕྲ་མ་མེད་པ་དང་། འཁྱལ་པ་མེད་པར་སྨྲ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུད་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་སྙན་པར་སྨྲ་བས་ནི་ སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་ལ།དོན་སྤྱོད་པ་དང་དོན་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །གུས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གིས་འདི་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པར་འགྱུར་བའོ། །བྱས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་ན་སྙན་པར་གྲགས་པར་ འགྱུར་བའོ།།བཀུར་སྟི་དང་གུས་པ་དང་བཅས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་མི་དགའ་བ་དག་གིས་སོ། །ཕོའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་དག་ལ་སྐྱེས་པ་ཉིད་བསྒྲུབས་པས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་། བཙལ་བ་ཐམས་ཅད་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དག་གི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ལྟར་བུད་མེད་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འཇིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ དང་འཇུག་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཞལ་ཏ་བྱེད་པའི་རྒྱུས་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་སྐྱོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་ལ་གྲོགས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པའི་སྦྱོར་བས་མི་སྐྱོ་བར་འགྱུར་ རོ།།ལས་དོན་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་བའོ། །མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཚམ་ཞིང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོངས་སུ་སྨིན་ན་བདག་ཉིད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་དོ།

关于'从自利和他利开始'这句话，从自利开始是指长期投入善业。从他利开始是指积累众多善根。
或者说，对于自利也是长期投入善业和积累善根，同样地对他利也要投入，投入后在最后时期积累。
关于'若获得圆满色相'这句话，是指前面所说的圆满色相、端正形体、悦目庄严等。其中具有端正形体特征的圆满色相能令大众心生欢喜。
若能令人心生欢喜，众人就会聚集。然后所谓的'悦意'，是因极为庄严而令人愿意亲近，故称为悦目。
所谓'大众听从其言并思维实践'，是指心想要实践。
'为众人所尊敬'是指意念上的。'供养'是指身体上的。'赞叹'是指语言上的。由于具备无傲慢心的功德，以及在恰当时机以身语意三业供养上师。
由于布施所欲之物而获得圆满受用，能摄受众生。由于布施匮乏者所需而获得圆满受用，能成熟众生。
由于无粗语的缘故而获得尊贵语言，以善言摄受众生。由于说实语的缘故而行利益事，摄受众生。
由于无离间语和无绮语而摄受并成熟众生。
或者说，以善言摄受众生，以利行和同事而成熟众生。
'恭敬'是指能使此人在世间获得名声。'知恩'是指能使人在世间获得美誉。
'以尊重和恭敬'是指以这些方式。
关于'若生为菩萨'，是指那些欢喜男性身而不喜女性身的人。
关于'具有男根'，是指通过为他人成就男性身份而成为男性，成为一切功德、一切所求、一切智慧分别的法器，而女性则不如此。由于具有男根而无所畏惧，无有障碍。
由于为众生效劳的缘故而具有力量不知疲倦，即由于在修习善法时助人的缘故，以力量利益众生而不疲倦。
'事业广大'是指众多。'相应'是指适合并随顺。
'使自身于佛法成熟'是指若成熟则自身将现证无上正等正觉。
'也令众生迅速于三乘成熟'是指令众生成熟即是使其解脱。

།བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་བསྒོམས་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་ཕྱོགས ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་སོ།།རབ་ཏུ་འབྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱིའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ དང་།བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ཅི་རིགས་པར་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ ནི་གནོད་པ་མེད་པར་འཁོར་བ་ན་འཁོར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་པ་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་གཟིར་བ་མེད་པ་དང་།ཇི་ལྟར་དགའ་བར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང་ཕན་འདོགས་པར་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡང་དག་པར་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ པ་དང་།མཁས་པར་བྱ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གིས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་བར་དུའོ། །གང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསོད་ནམས་ལ་བརྟེན་པའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་ནི་བསོད་ནམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།བསོད་ནམས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའོ། །ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལས་འབྱུང་བའོ། །རིག་པའི་བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་པ་ཉིད་དང་ ལྡན་པའི་བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་གནས་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་སྟེ།གང་དེ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕ་རོལ་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལོངས་སྤྱོད་བསྒྲུབས་པ་སྟེ། བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་བགོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་བཟུང་བ་རྣམས་སོ། །ཚོད་མ་ཟིན་པར་ལོངས་སྤྱོད་པས་ནི་ཕ་རོལ་དུ་ཡང་འབྲས་བུ་ མི་འདོད་པར་འགྱུར་ལ།མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཡང་ཚོད་མ་ཟིན་པར་ལོངས་སྤྱོད་པས་ནད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དང་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཉམས་པར་འགྱུར་བའོ། །སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འབྲས་བུ་འདོད་པའི་ལས་བཟུང་བས་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འབྲས་བུ་ ཚེ་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།སྦྱིན་པ་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པར་འདིའི་དོན་དུ་སྟེ། གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་དོན་ཡིན་པས་དེའི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ ཉིད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་བརྩལ་བའི་དོན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཕ་རོལ་དུ་ཡང་གོང་ནས་གོང་དུ་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའོ།།ཆོས་འདུས་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལམ་ཡང་གཟིངས་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། འདུས་མ་བྱས་ནི་ ཕ་རོལ་དུ་ཡང་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་ཡང་ཡིན་ལ།ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་མཐོང་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ནི་རང་གི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བཏུལ་བ་རྣམས་གཞན་གྱི་དོན་ཡང་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ།ཅི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལྟར་རམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བཏུལ་བ་སྟེ། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བཏུལ་བ་དེ་རྣམས་ཉིད་དེ། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་དག་ཉིད་ལས་གཞན་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕྱི་མ་ལ་འདོད་པའི་ ཁམས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འདིར་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྨོས་པ་ནི། འདོད་པའི་ཁམས་ལས་གཞན་པ་ན། ཕྱི་མ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མེད་དོ་། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པས་སོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པའི་ཚིག་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཞན་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ།ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་བར་དུའོ།

所谓'修习慈等无量'，是指修习忍辱波罗蜜方面的精进。
'善于分别'是指智慧方面的。
如是福德与智慧，总略而言有六种，即是六波罗蜜的特征。
或者说是福德与福德分、精进、禅定、智慧与智慧分、精进与禅定。
福德与智慧的果报，总略而言应当了知有四种。
福德的两种果报是：无害地轮回而不被诸苦所逼迫，以及能随意利益众生。
智慧的两种果报是：依靠智慧而能圆满摄持福德，以及通过无量种种善巧直至现证无上正等正觉。
凡是异熟及异熟因，皆依于福德。
异熟果是从福德而生。
所谓'福德也依于智慧'，是指依靠智慧而生。
'从智慧而生'是指从智慧本身而生。
所谓'明工巧处'，是指具有明智的工巧处及人事，这是无记性故非属他方。
'受用成就'，是指所受用的饮食、衣服等受用物。
若不知量而受用，则来世将得不悦意果报，现世中也会因不知量受用而生病等，现世利益也将衰损。
关于'往昔业'等，由于摄持欲求果报之业，故无不欲求之果报。
'现世受用果报'是指因为不行布施，故无利他而仅为自利，为显示利他之本质故如是说。
'将成如来'这句话，是为表明此菩萨追求涅槃之义，菩萨们以如是方式在后世也获得越来越殊胜的转生。
'有为法'是指，道如筏喻故应当舍弃，无为法则于后世也存在，故如菩萨所证，他人也能证得，如前所说特征的现见法性即是自利。
同样应知其他被菩萨调伏者也是利他，若问是否一切皆如此？答：唯是被菩萨调伏者，依此而说彼等为'他'，并非一切他者皆是。
关于'后世将得欲界圆满受用'，此处提到欲界是因为除欲界外，其他界中后世无圆满受用，因为已超越受用。
'圆满受用'一词表示其他圆满非异熟性，乃至将说身圆满为止。

།ཕྱི་མ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། འདི་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་འདི་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་། གཞན་པ་དག་ ཁྱད་པར་མེད་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱི་མ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དང་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྔར་བསྟན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཚེ་འདི་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་དང་མཚུངས་ པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའོ།།སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་པ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་བཅས་པ་དེས་མ་འོངས་པ་ནི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བརྟེན་པར་སོ་སོར་བརྟགས་ ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།གང་ཡང་ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བ་དང་བཅས་པ་དང་ཡིད་བདེ་བ་དང་བཅས་པས་ལོངས་སྤྱོད་དང་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། འདོད་པའི་ཁམས་ལས་གཞན་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་ཁམས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། གང་འདིར་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པའི་བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། འདིར་ཞེས་སྨོས་པའི་འདོད་པའི་ཁམས་བཟུང་བའི་དོན་ཏེ། གཞན་དག་ན་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ ཕྱི་མ་ལ་མེད་པས་སོ།།ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་སྨོས་པ་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་ཉིད་དེ། དེས་དེ་ལ་འབྲས་བུ་སྟེར་བས་སོ། །བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་ མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྨོས་པ་ནི།དེ་ལས་གཞན་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་ཕྱི་མ་ལ་ཕན་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ་སྲིད་པ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སྨོས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའོ། །འཕགས་ པ་རྣམས་ཀྱི་དག་པ་ནི་གཏན་དུ་བ་ཉིད་དེ།བདེན་པ་མཐོང་བ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དག་གིས་ཡིན་པས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་གཏན་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ཐམས་ཅད་གཏན་ཞེས་སྨོས་ པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མགོ་མནན་པ་ཙམ་དུ་སྤོང་གི་གཏན་དུ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ།འདི་ལྟར་དེས་སྤངས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྤོང་བས་ཉོན་མོངས་པ་གཏན་སྤངས་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།བག་ལ་ཉལ་མ་སྤངས་པས་སོ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་གྱི་རིམ་པ་མ་བསྟན་པ་ནི། བསྟན་པའི་དོན་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནི་གཏན་དུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ མི་ཉམས་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་རྣམ་པ་བཅུའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། རྒྱུན་ཉིད་དང་། རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཉིད་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཉིད་དང་། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། གཏན་དུ་བ་དང་གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཅིག་ཤོས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་བཅུ་པོ་གོང་དུ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་དེ་ལྟར་འབྱུང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གཞིའི་རྣལ་འབྱོར གྱི་གནས་ལས།བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།དེའི་ངོ་བོ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོད་པས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པས་སོ་། །དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད་ པ་ཉིད་དོ།

所说'后者'，是指这不是他方的，如是这殊胜圆满之身是欲界所欲，而其他则说无差别。其后所说受用和身体圆满，是指欲界前述的圆满。此生具苦及具不悦，是指依于现法中与乐及意悦相应之因。
所说'观察'，是由于以具苦及具不悦，未来将成为所欲果报，故说依此观察。若于此生具乐及具意悦而成就受用和身体圆满之因所依，于此，非是欲界以外者，因此应当分别说明欲界。
此处所说非是退失分的禅定和无色定，其中'此处'是指所取欲界义，因为在其他处没有后世的禅定和无色定。说'非是退失分'是因为非是退失分的禅定和无色定是未来，因为彼能与彼果。
说'禅定和无色定'，是因为除此之外的诸定于后世无益，因为非是有为。关于'凡夫之世间清净'，此处说凡夫是指世间。圣者之清净是究竟，因为见谛所断烦恼之断是以世间及出世间道。
关于'永断一切烦恼'，此处说'一切永'是因为以世间道仅能镇伏烦恼而非究竟，如是彼所断烦恼非是一切断，因为世间道不能断有顶烦恼故非永断烦恼，因为未断随眠。
此自他利差别之摄义次第未说者，是为显示教义偈颂故。关于'圣八支道'，彼因是究竟故是不退失。'依彼'是指依出世间道。
自他利十种摄义即：相续性、相属性、因果性、现法性、他世差别性、常无常性、究竟非究竟性、尽所有性、如所有性，以及上述十种自他利之摄义如是而生。
菩萨地基瑜伽处，自他利差别品第三。其体性即是真如，是真如之义。凡如实而有之自性，即是如所有，以如实而有故为如所有。其体性即是如所有性。

།དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱ་བའོ་། །དེ་ཁོ་ནའི་དོན་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་ལས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པའོ། །བརྡ་དང་ཀུན་རྫོབ་ལ་འདྲིས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཞུགས་པའི་བློས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྡ་ནི་མིང་ངོ་། །ཀུན་རྫོབ་ནི་ཐ་སྙད་དོ། །འདྲིས་པ་ནི་དངོས་པོ་འདིའི་མིང་ནི་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བརྡ་དང་ཀུན་རྫོབ་ལ་འདྲིས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བརྡ་དང་ཀུན་རྫོབ་ལ་འདྲིས་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འོངས་པའི་བློས་མཐོང་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་གང་ལ་ཞེ་ན། བསྟན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དེ། སའི་དངོས་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་མཉམ་པ་ཡིན་ན། ས་ལ་འདི་ནི་ས་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་དང་།ལུས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་བཅུ་དང་། ཞིང་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་དང་། ཚོར་བ་སྟེ་ལུས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་བཅུ་པོ་ཞིང་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ལ། དེ་དག་ཀུན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའོ། །དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་ཚོར་བའི་ དོན་ཏེ།དེ་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། བཟང་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ཁོ་ནར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཉིད་དོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི། དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་གཟུང་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་མདོར་བསྡུས་ན་འདི་ནི་ཡིན་གྱི་འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་མཉམ་པའོ། ། ངེས་པར་མོས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དངོས་པོ་ལ་ངེས་པར་མོས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་དངོས་པོ་ལ་ངེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། མོས་པས་དངོས་པོ་འདིའི་མཚན་ཉིད་ནི་ངེས་པར་འདི་ལྟར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ངེས་པར་འཛིན་པའོ། །དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འོང་བའི་མིང་གིས་ཞེས་བྱ་བས་ནི།བརྡའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གོང་དུ་བསྟན་པའི་དོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་བསྟན་པ་ནི་མ་བསམས་མ་དཔྱད་མ་བརྟགས་ པར་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།།རིགས་པས་གྲགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་གེ་པ་དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་རྟོག་གེར་གཏོགས་པའི་ས་ལ་གནས་པ་རང་གི་སྤོབས་པ་ལས་བྱུང་བ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་པ་དཔྱོད་པའི་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཚིག་འདི་དག་གི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། རྟོག་ གེ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཚིག་གོ།།དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། རྟོག་གེར་གཏོགས་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ནི་བཤད་པའོ། །རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཉིད་ནི་དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་མ་འདས་པ་ཉིད་ནི་རྟོག་གེར་གཏོགས་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ ཡིན་ནོ།།ཡང་རྟོག་གེར་གཏོགས་པའི་ས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་སྤོབས་པ་ལས་བྱུང་བ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དཔྱོད་པའི་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིན་གྱི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ས་པའི་ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཚིག་གཅིག་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ཚིག་ གཉིས་ནི་བཤད་པ་ཡིན་པས།ཚིག་གསུམ་པ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། ཚིག་གསུམ་ནི་བཤད་པ་ཞེས་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་། རྟོག་གེ་རྣམ་ལྔར་རིག་བྱ་སྟེ། བརྟག་བྱ་རྟོག་དེའི་ངང་ཚུལ་དང་། །སྔོན་གོམས་མངོན་སུམ་མ་བྱས་ཉིད། །ལུང་ལ་མི་བརྟེན་པ་ཉིད་དང་། །འབད་པས་ཡིད་ལ་ བྱེད་པ་དང་།།སྔ་མའི་འཕེན་པས་ཡོངས་བཟུང་ནས་། །རྟོག་གེ་ལ་ནི་འདྲིས་པ་སྟེ། །རྣམ་ལྔས་རྫོགས་པར་འདོད་པའོ། །དེ་དག་དང་ལྡན་རྟོག་གེ་པ། ། དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ནི་རྟོག་གེ་པ་སྟེ་ལུང་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བརྟག་པའི་གནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ།

同样应当了知一切所有的。所谓'彼真实义'，即具有教法特征的真实义有二种。'若详细分别则应知有四种'，即从彼二种。'世间共许'等，世间所共许即是世间共许。'随顺熟习名言世俗而趣入之心'中，名即是名称，世俗即是言说。熟习即是'此事物之名称是此'。随顺熟习名言世俗，即是随顺，也就是对名言世俗熟习从一处至一处而来的心之平等见。
如何见到何种事物呢？即是所说，如于地之事物所见平等，即'此唯是地非母'。如是等类，大种及所造色，身之十资具，以及田地等所执事物，以及感受，即身之十资具依于田地等而生，彼等一切之所依即是所造色。彼等一切亦是感受之义，因从彼等而生故，善趣恶趣等如是事物唯是所执取。由说'等'字，亦摄其余，如是总之，'此是彼非'即是平等见。
'决定胜解之境'即于事物决定胜解之境是事物决定之境，即由胜解决定执持'此事物之相决定如是'。为显示此故，'一切世间事物从一至一而来之名'即说明上述随顺名言之义。'从一至一而来'及'由自分别而共许'说明世俗之义，即是未思未察未观察而执取。
为显示理证所成之真实，'诸寻思者具有观察，住于属于寻思地，从自信解所生，凡夫随顺观察而住'等，此等词句之总义，'寻思者'是能诠词。'具有观察'及'住于属于寻思地'二词是能释。即分别即是具有观察，不离彼境即是住于属于寻思地。
复次何为属于寻思地？即是从自信解所生诸凡夫随顺观察而入者之地，非是随顺真实地之境，此是其义。如是一词是能诠，二词是能释，第三词是能诠，三词是能释，应当如是了知。
另一种分类，应知寻思有五：所观察、观察之性相、先前熟习、非现量所作性、不依教典性、勤勉作意、由前势力摄持、熟习于寻思，由五种圆满所许。具彼等即是寻思者。具有彼等即是寻思者，非是具有教典者。其中'作意'即是作意所观察处。

།ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།རིགས་པའི་ཚད་མ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་སྟེ། དེ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ན་གནས་པའོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའིའོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་སོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་འཇིག་ རྟེན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའོ། །ཤེས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་དེས་གང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཏེ། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན།དེའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དམིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དམིགས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཟག་མེད་པའི་ཤེས་པ་དེ་འདིར་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་ལ་བསྡུ་བ་བྱས་ནས་ཉོན་མོངས་ པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ།ཡེ་ཤེས་གང་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཡོད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་གཞན་དག་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཤེས་པ་གོང་དུ་བསྟན་པ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་ དོན་འདི་ཡིན་ཏེ།ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །འདི་ལྟར་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་མེད་པར་གྱུར་ན་ཕྱིས་ཡང་དག་པར་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་ བྱ་བའོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་དེས་ནའོ། །གཉིས་དག་གམ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་རུང་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཐོབ་པར་ བྱེད་པའི་ཤེས་པ་གོང་དུ་བསྟན་པ་དེས་སོ།།མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། གང་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཟག་པ་མེད་པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཤེས་པའོ། །ཤེས་བྱ་ ལ་ཤེས་པའི་གེགས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཤེས་བྱ་ལ་ཤེས་པའི་གེགས་བྱེད་ཅིང་གང་དང་ལྡན་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་མི་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བདག་མེད་པའི་རྗེས་ལ་འཇུག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ བདག་མེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ་།བརྟགས་པ་བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་དེ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བརྟགས་པ་བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་གཉིས་པོ་དེས་ཤེས་བྱ་དང་། ཤེས་པ་ནི་མཉམ་པས་མཉམ་པའི་ཡེ་ ཤེས་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ།ཡེ་ཤེས་དེའི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའོ། །འདའ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་འདའ་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མངོན་པར་ཞེན་པས་ བཟུང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། རྟོག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་རྣམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ཐ་སྙད་དོ། །སྤྲོས་པ་ནི་གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་།དབང་པོ་དྲུག་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

'遍执取'是指以三种正理量遍执取，这是处于凡夫地的。'无漏'是指出世间的。获得无漏是以修道为相的。'无漏后所得世间'是指两种都是世间的，即获得无漏和无漏后所得。
'智慧所行境'是指由该智慧所应知的对象，即其所行境。为何说是烦恼障清净智慧的所行境呢？为了说明其因，从'缘于彼'开始，即'缘于彼而从烦恼障中智慧得清净'。
此处所说的智慧是指无我智慧，摄集于此而从烦恼障中清净即是烦恼障清净，具有清净的智慧即是烦恼障清净智慧。其所行境由前述修道和后得智所摄的意义是：从烦恼障中清净即是烦恼障清净。
因此，智慧是烦恼障清净智慧，这是其所行境。应当如此摄集：'若无障碍则后来将如实安住'。'是故'是指因此之故。无论是二者还是三种智慧，烦恼障清净智慧的所行境即称为真如。
'遍分别'是指前述获得无漏的智慧。'现证'是指无漏智慧，即现证的智慧。'将现证的智慧'是指无漏后所得智慧。
关于'于所知为智慧障碍'，凡是对所知作为智慧障碍而具有此者不能了知所知，即称为所知障。这是菩萨们随顺法无我和诸佛世尊完全趣入法无我的极其清净智慧。
由分别言说自性而无分别是因为于彼无分别。如是由两种分别言说自性无分别，所知与能知平等，故为平等智慧之所行境，即是彼智慧所应知的境界之义。
'转'即是完全转。'不超越'是指完全不超越。'世间执著'是指由执著所取之义。
关于'一切分别戏论之根本'，一切分别即将要解说的八种：以分别及无常等相的分别而分别的言说。戏论是指五蕴、六根、四大种及四大种所生色等，一切也是自性分别。

།དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ཉིད་དོ། །འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དུས་ཉིད་དུའོ། །འདུས་བྱས་དང་ འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང་མ་བྱུང་བ་ཉིད་དོ།།འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཐོང་བའི་ཆོས་དང་ཕྱི་མའི་བྱེ་བྲག་གོ། །ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་འདི་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཚན་མོ་དང་ཉིན་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཉིད་དེ། ཐ་སྙད་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ ཉིད་དོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་དོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན་ཡང་ངོ་། །དངོས་པོ་ཙམ་མམ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ བཏགས་པ་བརྗོད་པའི་རྫས་མེད་པ་དང་།མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དག་འགེགས་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྫས་ཙམ་མམ་འདི་ལྟ་བུའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོར་གང་བཏགས་པ་བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་དང་མཚུངས་པ་མཉམ་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོར་ཁྱད་པར་མེད་དེ། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་སྙོམས་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཁྱད པར་མེད་པ་ཉིད་དོ།།ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་མི་མཉམ་པར་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཕན་པ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། གཞན་དག་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ ཡིན་ཏེ།བདག་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི། ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྩམས་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་དང་། བདག་ལ་གནོད་ པ་བྱེད་པ་དང་།ཕན་པ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་འོས་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དངོས་པོ་གཅིག་པུ་ལ་མང་པོ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ་། །དེ་ལས་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་དག་ལས་གཞན་པའོ།།ཆོས་གང་དག་དང་དངོས་པོ་གང་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ནི་གཟུགས་མེད་པ། དངོས་པོ་ནི་གཟུགས་ཅན་ནོ། །ཡང་ན་ཆོས་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ནི་མང་པོ་འདུས་པའི་བརྗོད་པ་དང་སྦྱར་རོ། །དངོས་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གོ། །མང་ པོར་ཞེས་བྱ་བ་དང་།རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་བརྗོད་པ་དང་སྦྱར་རོ། །བཏགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་བརྗོད་པ་ཉེ་བར་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་། དེ་ནི་དེ་ལྟར་གཞན་དང་གཞན་པའི་ཐ་སྙད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བཏགས་པའི་ཚིག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་པོ་དག་རྣམས་དང་སྦྱར་ རོ་།གལ་ཏེ་ངེས་པ་ཉེ་བར་བར་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆོས་དེ་དག་རྣམས་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དམིགས་པ་ཡང་མེད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལ་བཏགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ཞེས་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བཏགས་ནས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། བཏགས་པའི་ཚིག་གིས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཏགས་པའི་བརྗོད་པས་ཉེ་བར་བཏགས་པས་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ནའོ།

所谓'善等'是差别分别，即善、不善、无记的差别分别的烦恼、清净、非二者，以及有为之相。
所谓'生等缘起'是趣入与还灭。
'过去'等是时间性。
'有为与无为'是从缘生与非从缘生。
'此世间与彼世间'是现见法与后世的差别。
'此日月二者'是夜晚与白昼的差别之特征，即八种言说的差别性。
所谓'乃至涅槃'是解脱性。
'一切处皆无'是因为是不可言说的本性，即使是出世间智慧亦然。
'执为唯事或唯如'是遮遣假名言说的无实与无相。
'不作任何分别'是遮遣唯实或如是唯如之本性中所安立的假名言说自性。
'以智慧如实见彼如是平等'是无差别不可言说之本性，即遍计所执事物的无自性性。
'以心平等而获得平等性舍'是一切无差别性。
若有差别则见诸事物不平等。
如是具足众多利益，为令自身圆满佛法，亦为令他人于三乘法中成熟而正趣入。
为令自身佛法圆满，从'诸受用'等开始，是自身佛法圆满。
有情有四种：具德者、具过者、于己作害者、作利益者，对彼等如理修行即是正加行。
从'非自性'乃至'于一事物众多'是所言说。
'异于彼'是异于色等。
'于何等法与何等事'中，法是无色，事是有色。或者'彼等法'是与多法聚集的言说相应。
'于一一事物亦种种相'是相的差别。
'众多'与'种种众多相'是与所言说相应。
'假立'是所言说的假立，即如是异异言说。
如是亦与种种众多假立语相应。
若有决定所缘，即使如是，彼等法若成为事物自性则无所缘。
'于色自性假立'是因为假立为色的意思。
若问如何假立？答：意思是以假立语所摄。
'若如是'是如前以假立言说而假立，若成为具色自性的事物则如是。

།གཟུགས་ཀྱི་བློ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཏགས་པ་ལས་སོ། །བཏགས་པའི་ཚིག མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའོ། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཉེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ དེ་དག་ནི་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་དཔྱད་ཅིང་གསལ་བར་བྱས་ལ་དཀྲོལ་ཞིང་བསྟན་ཟིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དུ་མའི་བདག་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། བརྗོད་པའི་སྔ་རོལ་ན་ནི་བདག་མེད་ནའོ། །དེ་ལས་བརྗོད་པར་ཇི་ལྟར་འབྱུང་སྟེ། རེ་ཞིག་སྔ་རོལ་ན་ནི་བློ་མེད་དེ། བཏགས་པ་ལ་གནས་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ མེད་པས་བཏགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་ན།བཏགས་པ་ཡང་ཡོད་དམ་མེད་པ་ཞིག་ཅེ་ན། བཏགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ན་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་དངོས་པོར་ཡོད་དོ་ཞེས་སྦྱར་བར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བཏགས་པར་ཡོད་པ་དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་ཟེར་ན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་བཏགས་ པ་ཙམ་ལ་ཡང་སྐུར་པ་བཏབ་པར་འགྱུར་རོ།།བཏགས་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དེ་ནི། མེད་པ་པའི་གཙོ་བོར་རིག་པར་བྱའོ། །ཕུང་བར་མི་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ངན་སོང་དག་ཏུ་ལྟུང་བར་མི་བྱེད་པའོ། །སླུ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་ལས་སོ། །ཆོས་ལ་འགོད་པར་བྱེད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །བདེན་པ་ལ་ཡང་འགོད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའམ། ཡང་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ཡང་སྟེ་རིམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དོན་ཏོ། །བསླབ་པའི་གཞི་དག་ལ་ཡང་གཡེལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉམས་པར་མི་ བྱེད་པའོ།།གང་གིས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་བརྟགས་པ་ཙམ་མོ། །གང་གིས་གང་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་དེ་ཡང་མི་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཡང་བསལ་ལ། གང་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་ བརྗོད་དོ།།ཐམས་ཅད་མེད་ན་ནི་གང་དུ་ཅི་ཞིག་གང་གིས་སྟོང་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་རོ། །ཅི་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོས་སོ། །དེས་དེ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་དེས་སོ།།དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དེ་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་ལ་གང་མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་སྒྲོ་མི་འདོགས་ལ། ཡང་དག་པ་ལ་སྐུར་བ་མི་འདེབས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བཏགས་པའི་ཚིག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། ཡང་དག་པ་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པའོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བཏགས་པ་ཙམ་པས་དེས་ན་འདི་ལྟར་ལྷག་པར་ཡང་མི་བྱེད་ལ་ཉུང་བར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །འདོར་བར་ཡང་མི་བྱེད་ལ་སྣོན པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ་།།ཐམས་ཅད་དུ་དབང་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཤེས་བྱ་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོད་པའི་དངོས་ པོ་འབྱུང་བ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་དང་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་པ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའོ།།ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་འདོད་པ་དེ་སྲིད་གནས་པ་དང་གནོད་པ་མེད་པར་དགའ་མགུར་འཆི་འཕོ་བ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །བྱ་བ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་རྣམས་ ཀྱི་བསྡུས་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།རེ་ཞིག་དང་པོ་ནི་བདག་གི་བདེ་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་བྱ་བ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བྱེད་པ་ནི་བྱ་བའོ།

所谓'色的认知生起'是从前面的假立而来。不是没有假立的词语，因为是它的本性。所谓'色等诸法'是指隐蔽的诸法。所谓'色等事物'是指直接所缘。
对于非有之增益过失有多少，这些在最初已经观察、明了并已经解说完毕。怎么会成为多体性呢？因为在言说之前是无我的。从此怎么会生起言说呢？首先在之前是无心的。由于仅仅安住于假立的事物之本性不存在，如果那一切假立在一切处都不存在，那么假立是存在还是不存在呢？
如果说假立是存在的，就不应该说'仅仅假立的事物是存在的'，因为它是存在的。或者如果说'那存在的假立也是不存在的'，就会成为诽谤真实性和仅仅假立。诽谤假立和真实性的人，应当了知是虚无论者的主要者。
所谓'不令堕落'是指不令堕入恶趣。所谓'不欺诳'是从往生善趣而言。所谓'安立于法'是指布施等。所谓'也安立于谛'是指世俗谛，或者也指胜义谛，即是'次第'的意思。所谓'于诸学处也不放逸'是指不令业和业果衰损。
所谓'由何空'是指遍计所执性仅仅是假立。所谓'由何而空何者'是指由彼空性即是不真实的自性，遍计所执性也已遣除，所空的自性即是它的自性，称为空性。
所谓'如果一切都不存在，则于何处由何者成为空'中，'于何处'是指在色等。'何者'是指真实性。'由何者'是指由遍计所执性。'由此彼不应成为空性'中，'由此'是指由那遍计所执性。'彼'也是指那遍计所执。
'由于于何者中何者不存在，彼由此空，如是如实见到'是指既不增益非有，也不诽谤真实，即是不增益假立词语的自性，也不诽谤真实。其中事物即是在色等上假立为色等的仅仅假立，因此这样既不增也不减，既不舍也不加。
关于'于一切获得自在的菩萨'中，什么是'一切'呢？是指外在的所知事物和内在的自性。其中外在事物有两种：即对已生起的事物得自在，和对异于已生事物得自在。
内在自性也有两种：即随欲住世以及无碍欢喜而舍寿。这些事业是什么呢？是指事业的摄义，首先第一是带有烦恼的自乐。同样，无烦恼的事业也有四种，即是作业。

།བདག་གི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ གཟུང་བ་དང་།དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་རྣམ་པར་ཚར་གཅོད་པའོ། །དེ་ཁོ་ནའི་དོན་རིམ་པར་ཕྱེ་ན་བསྡུས་པ་དང་། དགོས་པ་དང་། གོ་རིམས་སོ། །བདེ་བ་བསྡུས་པ་ནི་འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་ལེའུ་འདིས་བསྡུས་པ་ནི། འདི་ཞེས་བྱ་བའམ། དོན་བསྡུས་པ་ནི་འདི་དག་གོ་ཞེས་བསྟན་ ཏོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དོན་བསྡུས་པ་འདི་དག་གོ་ཞེས་བསྟན་ཞེ་ན། དགོས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །གོ་རིམས་གང་ཞེས་བྱ་བས་ནི། གོ་རིམས་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །དང་པོ་རེ་ཞིག་ཁོ་ནའི་དོན་གྱིས་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་དེའི་དོན་ནི་གང་། གང་ གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་དོན་ཏེ། གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པའི་འོ། །དེ་ཁོ་ན་དེའི་དོན་ནི། གང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དེ་དག་རྟོགས་ཤེ་ན། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཐབས་ ཀྱིས་ཚིག་དེ་དག་གིས་རྟོགས་ཏེ།ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་དག་གིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ནི་ཐོས་པས་རྟོགས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་དག་གིས་དངོས་པོ་གང་ལ་བརྡ་དང་ཀུན་རྫོབ་དང་འདྲིས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཞུགས་པའི་བློས། ལྟ་བ་མཚུངས་པར་ འགྱུར་ཏེ་།མདོར་བསྡུས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདི་ནི་འདི་ཡིན་གྱི། འདི་ལྟར་འདི་ནི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་མོས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འོངས་པའི་མིང་གིས་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པས། མ་དཔྱད་མ་བརྟགས་ པར་བཟུང་བའི་མོས་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་གྲགས་པ་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འོངས་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཉིད་ནི་ཐོས་པས་འཐོབ་པའོ་།།རིགས་པའི་གྲགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ནི། དམ་པ་རིགས་པའི་དོན་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ནས། མངོན་ སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་ལ་བརྟེན་ནས།ལེགས་པར་དཔྱད་ཅིང་ངེས་པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པས་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ཤིང་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་དེ། རིགས་པས་གྲགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་ བའི་ཚིག་གིས་སོ།།ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཤེས་བྱའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ནི་བསྒོམས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་སྟེ། གཉི་ག་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་ པའི་ཐབས་ཉེ་བར་བསྟན་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ།ཕུང་པོ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གང་ཟག་མེད་པར་ལྟ་བ་གོམས་པ་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ དེ་བསྒྲུབ་པ་ནི་གཉིས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ།བསྒོམས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་དེ་བསྒྲུབ་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་ པ་རྣམ་པར་གཞག་པས་སོ།།དབུ་མའི་ལམ་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་གྱི་དབུ་མའི་ལམ་བསྟན་པས་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་གསལ་བར་བྱས་པའི་གོང་ན་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཉི་ག་དག་གི་རྒྱུ་སྟེ། གང་ གི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པས་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་གོང་ན་མེད་པ་ཉིད་དོ།

为了使我的相续完全成熟，使他人的相续完全成熟，受持正法，以及摧伏与此相违的外道诤论者。如果按照次第分析真实义，则有摄要、必要性和次第。
首先，关于摄要，即此品所摄的内容是这些，或者说所摄的义理是这些。为什么要说明这些所摄的义理呢？这是为了说明必要性。所谓次第是什么，即是要说明次第。
首先，真实义所摄的内容是通过差别相而安立的，其中真实义是什么？'何者'这个词指的是正见的义理，'何者'这个词表示一切所有的。真实义是什么，这句话表明了如实存在的真理。
如何如实了知所说的这些差别相呢？通过现证的方便，以这些言词而了知，即通过闻思修。世间共许的真实义是通过闻而了知的，即一切世间人对某事物通过名言、世俗和熟习的随行而趣入的心识，成为共同的见解。
简而言之，在世俗中确定'这是这个，而不是其他'的决定信解境界，即是一切世间事物从一个传到另一个的名称，在自己的分别念中所共许的，不经观察思维而执取的信解，从世间共许中获得'真实义'这个词的名称，这就是通过闻而获得的。
理证共许的真实义，即所谓'善巧于正理义理的圣者'等所说的，依靠现量、比量和可信教言的量，经过善加观察而确定的智慧境界中的所知事物，以成立正理的推理而成立并安立的，这就是所谓'以理证共许的真实义'之词所表示的。
烦恼障清净智慧境界的真实义和所知障清净智慧境界的真实义是通过修行而证悟的，二者都是声闻和独觉等所说的，通过宣说获得这些的方便而了知，即通过修习'蕴外无我见'而生起，如此言说。
所知障清净智慧境界的真实义安立为不二自性，证成这个真实义是通过'诸佛世尊的智慧'等来说明的。通过修行而证悟的所知障清净智慧境界的真实义安立为不二自性，证成这个真实义是通过不二安立的。
所谓'离二边的无上中道'，是通过显示经典义理的中道而明显显示了最殊胜的真实因。二者的因，即因为应当了知在那个真实义中，诸佛世尊的智慧极为清净，通过这样的宣说，表明这样的因是无上的。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཡང་སློབ་པའི་ལམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཚིག་གིས་ནི་གོང་ན་མེད་པ་གཉིས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདིའི་སློབ་པའི་ལམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་ནི་དེའི་ཐབས་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་ལ། འདི་ལྟར་ཐབས་འདིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་དེས་ན་གང་གི་ཕྱིར་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པས་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོའི་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་དོན་ཏེ།སྟོང་པ་ཉིད་མཆོག་ལ་མོས་པ་བསྒོམ་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སློབ་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཐབས་ཆེན་པོ་ ཞེས་བརྗོད་དེ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཐབས་དེའི་ཕན་ཡོན་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་དང་། གོ་རིམས་ནི་གཞུང་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་རིང་ནས་ཆོས་བདག་མེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཕན་ཡོན་མང་དུ་ཡོད་དེ། བདག་ཉིད་ ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།གཞན་དག་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ནི་དེ་དག་གཉི་གའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པར་འགྱུར་ཞེས་ དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི།འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ལ་ཞུགས་ཤིང་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དེ་ཁོ་ན་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་འཇུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སློབ་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཐབས་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །འདིའི་ཕན་ཡོན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པར་བསྟན་ནས།དེ་ནི་རིགས་པ་དང་ལུང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། མ་ཞུགས་པ་རྣམས་གཞུག་པའི་དོན་དང་། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་སྤང་བའི་དོན་དུའོ། །དེ་ལ་རིགས་པ་ནི་ ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས།ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཆོས་ཐ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དགག་པར་ཉེས་པ་གསུམ་གྱིས་ ཉམས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་ཡང་མང་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐྱོན་བཏགས་པའི་དངོས་པོས་མིང་གི་སྔ་ལོགས་ན་བློའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ།།སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པས་བཏགས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་མེད་པའི་སྐྱོན་རབ་ཏུ་དགག་པས་དབུ་མ་པའི་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་རིགས་ པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་རིགས་པའོ།།འདི་གཉིས་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་པ་འདི་ནི་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་གང་གིས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་འདི་ནི་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་བ་རྣམས་ལ་ བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རིགས་པས་སྒྲུབ་པའོ།

应当了知菩萨们也是由学道所分别，这句话说明无上第二性的因。因为是它的因，所以这智慧是菩萨证得无上正等正觉的大方便，因为是证得正等正觉的方便。此中由学道所分别的无上性即是其大方便性。'为何是圆满成就'等文句显示了这一点。如是佛法将得以成熟，如是以此方便佛法将得以成熟，因此由于不是其他方式，以对治和所对治的实际圆满成就而成为一边的意义，即所说'修习胜解空性有多少，即是菩萨学道所摄的大方便'。
显示彼方便的功德和次第，应当如文了知。即从'彼菩萨长时随入无我法'开始，如是功德众多，为令自身圆满成熟佛法，也为令他人于三乘法中得以成熟而正确趣入。
对于如何正确趣入令彼二者的法得以成熟，为此显示修行方便，从'如是正确趣入'开始，直至'应知是趣入无戏论方式，依止胜义谛如实智的正确修行'。
如是显示了由如是安立的真实性所摄的菩萨学道趣入证得无上正等正觉方便。以此功德令佛法圆满成熟的正确修行已经显示后，以理和教证成一切法不可言说，是为了令未入者入、为了所证得的义、为了遣除颠倒和怀疑心者的疑惑。
其中，理证从'应了知一切法是不可言说的自性'开始，直至'应知如所说法乃至涅槃皆是假立而已'。以增益边际应当遮遣，因为以三种过失而损减，即使是一法也由多体性的过失所系缚的事物，以名词之前有心识过失之过。
诽谤则是以无事物而遮遣假立事物也无之过失，显示中观派的圆满成就之理。这二者从'于此调伏法中是极为退失'开始，这是正理成立的无颠倒之理，由此通达不可言说的自性。如是首先这是对于外道以理证成不可言说法的自性。

།ཆོས་འདི་བ་རྣམས་ལ་མི་སླུ་བའི་ལུང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྲིད་པ་འཕོ་བའི་མདོའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་། མདོ་སྡེའི་ལྷུག་པ་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ཚད་མ་གང་གིས་སྙམ་པ་ལ། རབ་ཏུ་བསྟན་པ་དང་། ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་གཞན་དང་།མདོ་སྡེ་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་སྡུད་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡང་རབ་ཏུ་བསྟན་ལ། བརྗོད་པར་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་ཡང་བསྟན་ནས། རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་བསལ་བའི་དོན་དང་། རྒོལ་བའི་སྐབས་མེད་པར་ རབ་ཏུ་བསྟན་པས།འདི་ལྟ་བུའི་དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་མི་ཤེས་པས་འཇུག་པ་དང་། གང་ཤེས་པས་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་དེ་མི་ཤེས་པས་འཇུག་པ་དང་། ཇི་ལྟར་དེ་ཤེས་པས་ལྡོག་པ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་རབ་ཏུ་བསྟན་ནས། དེའི་མཚན་ཉིད་ ཀྱང་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏེ།དེ་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གཞི་དེ་ལས་བྱིས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྤྲོས་པའི་འགོག་པ་དེ་དེ་ལྟ་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། འདི་ལྟ་བུས་ནི་ སྔར་རབ་ཏུ་བསྒོམས་པའི་སློབ་པའི་ལམ་དེའི་ཤེས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏོ།།ད་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་དེའི་དེ་ཁོ་ན་མཆོག་གི་དོན་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དེའི་ཕན་ཡོན་ནི་ལྔ་སྟེ། དེས་ནི་དེ་དང་གཞན་གྱི་ཐུན་མོང་བ་དང་། དེ་དང་གཞན་ ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་ཏེ།ཕན་ཡོན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ལས་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྟན་ཏོ། །དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དག་ནི་དམན་པ་སྟེ། ཐོས་པ་དང་བསམས་ པ་ཙམ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གསུམ་པ་ནི་འབྲིང་པོ་ཉིད་དེ། བདག་གི་དོན་འབའ་ཞིག་ཙམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ནི་མཆོག་ཉིད་དེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རིམ་པར་ཕྱེ་བ་མཐའ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གཞིའི་ རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ལས་བཞི་པ་དེ་ཁོ་ན་རིམ་པར་ཕྱེ་བའོ།། །།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཐབས་ཀྱི་རྗེས་ཐོགས་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུ་འདི་ལྟར་མཐུ་བརྩམ་པར་བྱ་བ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བ་སྟེ དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ།དེ་ཐོབ་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ལ་འཕགས་པའི་མཐུ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་དབང་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སེམས་ལས་སུ་རུང་བ། སེམས་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་ལམ་འཕགས་པའི་མཐུ་ཞེས་བྱ་བའོ་།།ཡང་ན་གང་གི་མཐུ་ཡིན་ན། སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་སྟེ། སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དེ་། སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ནི་། དེའི་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ནི་སེམས་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་མཐུ་ནི་འཕགས་པའི་ མཐུ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ་ཕན་ཡོན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་བསགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ཡང་ངོ་། །མདོར་བསྡུ་ན་རྫུ་འཕྲུལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོངས་ སུ་བསྒྱུར་བ་དང་སྤྲུལ་པའོ།།དེ་ལ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་ནི་ཡོད་པ་ལས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་ནས། སྤྱོད་པར་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ།

对于这些法师们，以不欺诳的经典教导一切法不可言说的本性，从转生经的偈颂和经典散文中，有些人思维以何为量，对此广作开示，以及从其他偈颂和其他经典中，由正确集结而集纳，广说一切法本性不可言说，并说明言说的因由，为了遣除自宗过失之义，以及显示诤论者无机可乘而广作开示，这就是如是真实性的特征。
何为不知而趣入，何为了知而还灭，如何是不知而趣入，如何是了知而还灭等如是广说，并广说其特征。由于不了知如是之故，从'凡夫们于此基础'开始，直至'菩萨大乘中息灭戏论，如是即是菩萨大乘的涅槃'为止。以此显示前述所修学道之了知的利益。
现在，见法之真实胜义智慧清净境界获得自在，以及获得果位的利益有五种。由此显示与他共同和与他不共的因的意义。通过这些利益显示一切菩萨圆满完成所有五种利益的广大事业。
第一和第二是下等，因为仅是闻思而已。第三是中等，因为仅是自利而已。第四是最胜，因为是自他二利的缘故。这是以一切次第分类所摄的义理。此为菩萨地基瑜伽处第四真实分别。
于无遍染方便之后，无厌倦方便之因如是开始威力，即是所谓获得三昧自在。由于具有三昧自在故称为三昧自在，其本性即是三昧自在性，获得彼即是获得三昧自在，于此称为圣者威力。
若问如何获得自在？为此说道：心堪能性、心极善修习的菩萨道即是圣者威力。或者是何等威力？是心堪能性的，即是心堪能性，心堪能性即是，其堪能性即是心极善修习性。如是具有此等特征的心之威力即称为圣者威力。
大果即是异熟大果性，即是利益。其他即是从诸佛菩萨所积集的广大福德资粮所生者。略说神通有二种：变化和化现。其中变化神通是将已有转变为他物，由变化而转变，由受用而变化故称为变化。

།ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ནི་འདི་དག་ཡོངས་ སུ་བསྒྱུར་ཏེ།འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ནི། སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། བདག་དང་གཞན་ཞེས་བྱ་བའི་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའོ། །ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གནས་ཏེ་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་འབྱུང་བ་དང་ འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་འདུས་ནས་གནས་པ་དང་།སེམས་ཅན་དུ་བརྗོད་པ་འདུས་ནས་གནས་པ་དང་། འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་གོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་བརྗོད་པའི་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་འདུས་ནས་གནས་པའི་རླུང་གི་ཁམས་ ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ནི་གཡོ་བར་བྱེད་པའོ།།མེའི་ཁམས་ཀྱི་ནི་རང་གི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་དག་འཕེལ་བ་ཐོབ་པས་འབར་བ་དང་། ཆར་འབེབས་པ་དང་། རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མདངས་འཕེལ་བར་གྱུར་པའི་སྤྲོས་པའི་དངོས་པོ་སྟོན་པ་དང་། མིག་ལ་གནས་པའི་ མེའི་ཁམས་ཀྱིས་སྣང་བར་བྱས་པས་མུན་པ་དང་སྒྲིབ་གཡོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྣང་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ།།འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་གཅིག་གཞན་དུ་བྱེད་ལ་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་གཟུགས་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་རྣམས་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་སྒྲ་མ་བརྗོད་པ་ནི་ལྷའི་ རྣ་བའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་།ཐ་དད་དུ་རྣམ་པར་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྒྲ་ནི་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ནི་ཡང་བདག་ཉིད་ལ་གནས་པའི་རླུང་གི་ཁམས་མཐུ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྐྱེས་པས། བར་གྱི་སྒྲིབ་པ་ རྩིག་པ་དང་རི་དང་བྲག་དང་ར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ངོ་བོར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་ནས།རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ལུས་ཀྱིས་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་སྟེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་རགས་པས་སམ། མོས་པས་ཏེ། རྒྱང་རིང་པོ་ལ་ཉེ་བར་མོས་ ནས་སེམས་ཡིད་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཏེ།ཡིད་དང་འདྲ་བར་མགྱོགས་པར་འགྲོ་བའོ། །འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་འདུས་པ་དེ་སྡུད་པ་དང་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ནི་། གཟུགས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་སྡུད་པ་དང་། སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ། འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ ལས་གྱུར་པ་འདུས་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ལུས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ།།ད་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བརྗོད་པ་ལས་གཞན་དུ་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་སེམས་ཅན་ནམ་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་པ་ཉེ་བར་སྤྱད་པར་བྱ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་བསལ་བ་དང་། བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའོ་། །དེ་ལ་ཕན་པ་ཉེ་བར་ སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་གན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྩམས་ནས་བདེ་བ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།བྱ་བ་གང་གིས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཅིང་སྣང་བར་གྱུར་ནས་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་གན་དུ་འགྲོ་ཞེ་ན། གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་ པའི་དོན་དང་།དེ་དག་ཉིད་རབ་ཏུ་བྱང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །ཆོས་བསྟན་པས་ཀྱང་སྤྱོད་ལམ་ངན་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་དབང་དུ་བྱེད་དོ། །གཞན་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ན་བར་ཆད་བྱེད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་། ཆོས་ཉན་པའི་དོན་དུ་སེམས་དང་ ལུས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དང་།སྤོབས་པ་དང་དྲན་པ་སྦྱིན་པ་དང་། བདེ་བ་སྦྱིན་པ་དང་། འོད་ཟེར་སྤྲོས་པ་ལས་ཀྱང་ཕན་པའི་དོན་དང་། སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མིང་དང་གཟུགས་གཞན་དུ་བྱེད་པའི་གཞན་དུ་སྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དབང་པོ་ ལ་བརྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི།འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་ལུས་སྤྲུལ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ངེས་པའི་ཚིག་ཉིད་ནི་སྔར་བསྟན་པ་ཉིད་དོ།

完全转变有四种，完全转变是指这些世间完全转变：具有大种及所造色性质的事物，有情与非有情两种，以及所谓自他的大种及所造色。
又安住于三种：所说非有情的大种及所造色聚集安住，所说有情聚集安住，以及大种及所造色体性差别安住这些。
其中，所说有情的大种及所造色聚集安住的风界完全转变是造作动摇。火界则是由于自相续所属增长而得以燃烧，降下雨水，以及显示自相续所取蕴性质的光泽增长的广大事物，以及依靠住于眼中的火界所作光明而生起对治黑暗和遮蔽的光明。
诸大种也互相转变，对所造色的色、香、味、触等也应当了知。未说所造色声是因为将在天耳境界中解说，以及虽然差别安住，声却不能转变为他，以及因为动摇的缘故。
来去是由于住于自身的风界生起殊胜力量，将墙壁、山岳、岩石、篱笆等中间障碍，以虚空等转变为虚空性，以三种方式无碍而行：以四大种所生粗大身体，或以胜解，即远处胜解为近，或以意识之力，即如意般迅速而行。
收摄与广大化彼大种及所造色聚集，是指一切色蕴互相收摄，以及将所说有情与非有情的大种及所造色聚集一切纳入自身。
现在从所说有情转变开始，对有情或自身作利益受用、除苦、成办安乐。其中就利益成办而言，从所谓往诣同分等开始直至给予安乐为止。
以何作业而隐没显现往诣同分？为了教化所化有情宣说法要，以及为了令彼等清净。通过说法也能调伏住于恶行者。
对他说法时，以神通降伏具有障碍神通的他者神通，为闻法给予身心堪能性、辩才、正念，给予安乐，放光也是为了利益，除苦的目的是转变有情们的名色，称为转变为他。
所谓依止根是指具有大种及所造色性质。其中主要化身如何？其确切含义如前所说。

།སྤྲུལ་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གང་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པ་སྟེ། སྤྲུལ་པའི་ སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ནས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས།འདི་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྗོད་པ་འགྲུབ་པའོ་། །ངག་གི་སྤྲུལ་པའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་། རྟེན་གང་ཡིན་པ་དང་། གང་གི་དོན་དུ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན།གདངས་སྙན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྐད་གསལ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །རྟེན་གང་ཞེ་ན། བདག་དང་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ལའོ། །གང་གི་དོན་དུ་ཞེ་ན། ཆོས་སྟོན་པར་གཏོགས་པ་དང་། བག་མེད་པ་ལས་སྐུལ་བར་གཏོགས་པའིའོ། །མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ བསྟན་པ་ནི།ཟབ་པ་དང་། འབྲུག་གི་སྒྲ་དང་། ཀ་ལ་པིང་ཀའི་སྐད་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། དགའ་བར་བྱེད་པས་སྙིང་དུ་འཐད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་འདི་དག་གི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཟབ་ཅེ་ན། སྨྲས་པ་། འབྲུག་སྒྲ་ལྟ་བུ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཀ་ལ་པིང་ཀའི་སྐད་ཡིད་དུ་ འོང་བ་འདྲ་བ་ནི་རྣར་བདེ་བ་ཉིད་དོ།།སྙིང་དུ་འཐད་པ་ནི་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །ངག་དེ་རྫོགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ངུར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྙན་ཅིང་འཇེབས་པ་དང་། རྣར་སྙན་ཅིང་ཟུར་ཕྱིན་པ་དང་། བརྡ་ཕྲད་ཅིང་སྙན་པ་དང་། མི་མཐུན་པ་མེད་པ་དང་། མི་བརྟེན་པ་དང་། མི་ཟད་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་དྲུག་ དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་སྡུད་པ་པོས་གསལ་བར་བསྟན་ཏེ།གདངས་སྙན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། ཚིག་འབྲུ་བཟང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། རང་གི་དོན་ཉིད་ཀྱིས་དང་། ཇི་ལྟར་འཚམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་གདངས་ སྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།སྐད་གསང་བས་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགེངས་པ་དང་། དབྱངས་སྙན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པའི་ཚིག་འབྲུ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། བརྡ་ཕྲད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་ རེ་རེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དེ་།མཉན་པར་འོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། འཁོར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དང་། མི་ལྡན་པ་ཁོ་ནས་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ལུང་ལས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ གཏོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཉིད་དང་།དབྱངས་སྙན་པ་ཉིད་དང་། ཤིན་ཏུ་ངེས་པའི་ཚིག་འབྲུ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་དོན་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དང་། གསལ་བ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་སོ། །སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་བསྡུས་པའི་དོན་ ནི།གང་གིས་དྲན་པ་དང་གང་དྲན་པ་དང་། རྣམ་པ་གང་གིས་དྲན་པའོ། །དེ་ལ་གང་གིས་དྲན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ངོ་། །གང་དྲན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་དང་གཞན་དག་གིའམ། གཞན་ གྱིས་ཀྱང་བདག་ཉིད་དང་གཞན་རྣམས་ཀྱི་དྲན་པ་ཉིད་དོ།།རྣམ་པ་གང་དག་གིས་ཤེ་ན། ཆ་ཕྲ་བའམ། ཆུང་བའམ། མང་པོ་འམ། བར་ཆད་མེད་པའམ། ཚད་བྱ་བར་ནུས་པའམ། ཚད་བྱ་བར་མི་ནུས་པའམ། གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། གང་བཞེད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་དང་། ཇི་ཙམ་བཞེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་གང་བཞེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་དུ་བདག་གི་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའོ། །ཇི་ལྟར་བཞེད་ཅེ་ན། ཆ་ཕྲ་བའམ། བར་ཆད་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཇི་ཙམ་བཞེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། གྲངས་བྱ བར་མི་ནུས་པའི་ཚད་ཀྱིས་སམ།གྲངས་མེད་པར་ཡོད་དོ། །གང་གི་དོན་དུ་ཞེ་ན། སྐྱེས་པའི་རབས་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རབས་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་དང་བ་སྐྱེད་པའི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་དང་། ཡང་དག་པ་ མཆོག་གི་སྤྱོད་པ་ལ་གུས་པ་སྐྱེད་པའི་དོན་དུ་ཡང་བསྟན་ཏོ།

什么是神变神通？简而言之，就是从无物中变现一切事物，由变化的心意随欲显现造作而成就，因此称为'如意'之说得以成就。
语言变化的归纳义理是：什么是其性相，什么是其所依，为何目的而作。
其中性相是什么？具有悦耳的音调和清晰的声音。所依是什么？是与自他相关联。为何目的？是属于说法和劝诫放逸。
所说的两种性相是：深邃、如雷鸣声、如迦陵频伽鸟声悦意、令人欢喜而心悦，这些词语就是其归纳的意义。
何为深邃？所说如雷鸣声即是显示。如迦陵频伽鸟声悦意是指悦耳。心悦是指令人欢喜。
什么是圆满的语言变化？具足六种功德：悦耳动听、悦耳准确、符合表达且悦耳、无不和谐、无所依附、无穷尽，结集者明确显示说：以悦耳音调、以优美音节、以自身意义、以适宜性、以无所执著、以明晰性。
其中应知以两种方式悦耳：以宏亮声音充满整个法会，以优美音调。以两种方式音节优美：是确定的音节，是符合表达。
其余各自具有一种意义：以堪能听闻、以随顺大众、以不具财物等、以具无量辩才。
经典中说是：以趣向涅槃、以悦耳音调、以极为确定的音节、以具足法义、以依止极为清净、以善巧明晰等。
宿命随念的归纳义理是：由谁忆念、忆念什么、以何方式忆念。
其中由谁忆念：是由菩萨或与菩萨相应的其他人。忆念什么？是菩萨自身忆念自己和他人的，或由他人忆念自己和他人的。
以何种方式？是细微的、或小的、或多的、或无间断的、或可度量的、或不可度量的、或不可计量的。
这些的归纳义理是：所欲何事、如何所欲、欲求多少，其中'所欲何事'是指'在某处我的名字是如此'等广泛内容。
如何所欲？是以细微或无间断的方式。欲求多少是指以不可数量的程度或无量。
为何目的？是为了通过本生传记显示'菩萨的行为是如此'等事迹而生起对菩萨行为的净信，也是为了生起对真实最胜行为的恭敬而显示。

།སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་སྟོན་ཏེ། སྔོན་གྱི་ཚུལ་དང་ལྡན་པའི་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལས་བྱས་པ་རྣམས་དང་། བྱས་པ་བསགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ནི་ངེས་པར་འབྲས་བུར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྷའི་རྣ་བའི་མཁྱེན་པའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། གང་གི་སྒྲ་དང་། ཆོས་གང་གི་རྣམ་པ་དང་། གང་གི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མདོ་དེ་ལས་ནི་བདག་གནས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག ཏུ་སྐྱེས།མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། རིགས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། རུས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། ཁ་ཟས་ནི་འདི་ལྟ་བུ། ཚེའི་ཚད་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག་།ཡུན་རིང་པོ་འདི་སྲིད་དུ་གནས། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་འདི་ལྟ་བུ་མྱོང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཞེ་ན། ལེགས་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཉེས་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དེ། མཆོག་དམ་པའི་ཡོན་ཏན་ནམ། ཡོན་ཏན་མེད་པའམ། ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། དོན་དང་ལྡན་པ་དང་དོན་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། མཐུའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཀྱི་དང་། ཡུན་རིང་བའི་ངང་ཐུང་བའི་སྟེ། དེའི་ལྷའི་རྣ་བའི་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་འདས་པས་སྒྲ་དེ་དང་དེ་དག་ཐོས་སོ། །ལྷའི་དང་མིའི དང་།རིང་བ་དང་ཉེ་བའི་སྟེ། ཐ་ན་སྦྲང་མའི་དང་། ཤ་སྦྲང་གི་དང་། སྒྲུལ་གྱི་སྒྲ་ཡང་ཐོས་སོ། །མདོ་ལས་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པ་ཞེས་འབྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་འདས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཆི་བའི་ཚེ་དང་།ཤི་འཕོས་པ་ན་ཡང་གཟིགས་ཏེ། མདོག་སྡུག་པ་དང་། མདོག་མི་སྡུག་པ་དང་། ངན་པ་དང་། བཟང་པོ་དང་། དམན་པ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་དང་། ལས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། ། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། དག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། འཕགས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་རྣམས་དང་། ལྟ་བ་ལོག་པ་ཅན་ལྟ་བ་ལོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལས་ཁས་བླངས་པའི་རྒྱུས་ལུས བོར་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ངོ་།།ལྷའི་མིག་གི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེས་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་ལས་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པར་མངོན་པ་དང་། གཟུགས་ཕྲ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་ ཞེས་བྱ་བའོ།།གང་གིས་མཐོང་། གང་མཐོང་། གང་ཞིག་མཚན་ཉིད་གང་གིས། གང་གི་དུས་སུ་གནས་སྐབས་གང་དུ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ཁོ་ན་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། གཞན་ཡང་གཞན་དག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ་། །ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། སྣང་བ་ཡང་ རུང་།ཆ་ཕྲ་བ་ཡང་རུང་། སྤྲུལ་པ་ཡང་རུང་། ལྷའི་དང་། དང་བའི་དང་། སྟེང་དང་། འོག་དང་། ཐད་ཀར་ཡང་ཇི་ཙམ་བཞེད་པར་གཟིགས་པ་སྟེ། གང་གི་དོན་དུ་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་དང་། གང་ཟག་གཞན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཏེ།སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱང་། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱང་། སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་ པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ།།སེམས་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཞེ་སྡང་ཡང་བཅས་པར། གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་ཡང་གཏི་མུག་དང་བཅས་པར། ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། ཆུང་ངུ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཚད་ མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ།

为了生起欢喜心而显示种种不同的形相，也显示具有往昔传统的这些事迹。关于'从众生业果成熟开始'，是说所作的业和所积累的业必定成熟为果报。
天耳智慧的总义是：何种声音、何种法相、为何目的，如实了知。在经中说：'我生于某处，名为某某，种姓为某某，族姓为某某，饮食如是，寿量如是，住世时间如是长久，经历如是苦乐。'
天人与人的形相是什么呢？即善说与恶说，最胜功德或无功德，小与大，有义与无义，具特殊威力，长时与短暂。以其清净超越人间的天耳界，听闻种种声音。
天与人的，远与近的，乃至蜜蜂的、蚊子的、蛇的声音也能听闻。
经中所说的佛陀与菩萨们的死生智慧是什么呢？在此，如来或菩萨以清净超越人间的天眼，见众生临终时及死后，观见其色相妙与不妙，劣与胜，下与上，以及依业而生的众生皆能了知。
如是具身恶行的众生，具语恶行的众生，具意恶行的众生，诽谤圣者的众生，邪见者因受持邪见法业，舍身死后堕入恶趣、恶道、邪道的地狱众生也能了知。
天眼总义是：死亡、出生、已生、住于种种身业显现、微细色相、一切等。
谁见到，见到什么，以何相，何时，在何种情况下见到，不仅仅是这些而已，还能见到其他非他人境界。是什么呢？光明也好，微细部分也好，变化也好，天界的、清净的、上方的、下方的、正面的都能随意观见，为何目的而见闻。
此中总义是：如实了知其他众生、其他补特伽罗的心，也如实了知有贪心者为有贪心，离贪心者为离贪心。
有嗔心者为有嗔心，有痴者为有痴，有烦恼与无烦恼，小与广大，已成广大与无量，皆能了知。

།འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་དྲུག་གི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་འདིའི་སེམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་མཁྱེན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ པ་དང་བྲལ་བ་དང་།ཉོན་མོངས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་བག་ཆགས་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་རྗེས་སུ་མ་འབྲེལ་ཅིང་བག་ཆགས་མེད་པ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དག་གི་ཚིག་གི་དོན་གྱི་མདོ་ནི། སྨོན་ལམ་ལོག་པར་བཏབ་པའི་སེམས་ཀྱང་ རབ་ཏུ་མཁྱེན་ལ།གང་འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་དང་། གང་ཅུང་ཞིག་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་བསམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། གང་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ལ། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ མཁྱེན།དེ་ལས་བཟློག་པའི་སྨོན་ལམ་ལེགས་པར་བཏབ་པའི་སེམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་དང་མ་འབྲེལ་ཞིང་བག་ལ་ཉལ་མེད་པ་དང་། གང་ཅུང་ཞིག་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་བསམ་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དང་། དམན་པའི་ སེམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་སྟེ་།འདི་ལྟ་སྟེ་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་སོ། །རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་བར་མར་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། །ཚད་མེད་ པའི་སེམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ།གྱ་ནོམ་པའི་སེམས་མཁྱེན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། །གསུམ་པོ་འདི་དག་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའམ། སྡུག་བསྔལ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའམ། སྡུག་བསྔལ་ ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་དང་།མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱང་མཁྱེན་ཏོ། །ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་མཁྱེན་པ་གཅིག་གིས་སེམས་ཅན་གཅིག་གང་གི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བུ་དང་། ཇི་འདྲ་བ་དང་། ཇི་སྙེད་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་ཡང་ཅིག་ཅར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ མཁྱེན་ཏོ།།གང་དག་གི་ཡིན་པ་ན་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིའོ། །གང་ཡིན་ན་ནི་སེམས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་བག་ལ་ཉལ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་མ་འབྲེལ་ཞིང་བག་ལ་ཉལ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཉིད་དང་། ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དོ། །ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་ན་ནི། ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །ཇི་སྙེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དམན་པའམ། གྱ་ནོམ་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་མཁྱེན་པ་གཅིག་ཁོ་ནས། སེམས་ཅན་མང་པོ་གང་དག་གི་སེམས་གང ཡིན་པ་དང་།ཇི་ལྟ་བུ་དང་། ཇི་འདྲ་བ་དང་། ཇི་སྙེད་ཉེ་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ཡང་འདི་ལྟར་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པ་བདུན་པའི་དོན་ནི། ཟག་ པ་ཟད་པ་ལ་མཁྱེན་པ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་ལ་མཁྱེན་པའམ།ཟག་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་མཁྱེན་པ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ལ། ཟག་པ་ཟད་པ་ལ་མཁྱེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཟད་པ་ཐོབ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་བདག་གིས་སམ། གཞན་དག་གིས་ཐོབ་པའམ་མ་ཐོབ་པ་ཡང་རུང་། ཟག་པ་ཟད་པའི་ཐབས་བདག་དང་གཞན་གྱི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཐབས་ཇི་ལྟ་བ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པ་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། གཞན་དག་གིས་ཟག་པ་ཟད པ་ཐོབ་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེས་བྱ་བའོ།།གང་གི་དོན་དུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། དེ་ལ་སོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདི་རྣམས་ཀྱི་མཐུའི་དོན་གྱི་བསྡུས་པའི་ དོན་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ།འབྲས་བུ་ལས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།

关于'有贪欲的心即是有贪欲的心'等六句所总摄的含义是：完全了知此被烦恼所缠缚的心，以及远离烦恼缠缚、与烦恼相随的习气、不与烦恼相随且无习气等。
关于烦恼与无烦恼等词义的总结是：完全了知邪愿所发之心，以及如是烦恼习气、具有些许执著意乐的烦恼心、被烦恼所缠缚的心，也完全了知如所说的正愿之心。
也完全了知与此相反的善愿所发之心，即不与烦恼相应、无随眠、以无执著意乐发正愿、以及下劣心，即是欲界一切众生之心。
广大及成为广大即是完全了知中等心，即是色界一切众生之心。完全了知无量心，了知殊胜心，即是无色界一切众生之心。
如是三者，完全了知一切世界中与乐相应、与苦相应、与不苦不乐受相应之心。
以一他心智，能同时如实完全了知一个众生的心是什么、如何、何种、多少。
属于谁即是其他众生的。是什么即是心。如何即是与烦恼相随具有随眠、不与烦恼相随无随眠、被烦恼所缠缚、远离烦恼缠缚。何种即是有烦恼与无烦恼。多少即是下劣或殊胜。
仅以如是一他心智，能了知诸多众生的心是什么、如何、何种、多少，这也应当如是依义理而了解，即是诸佛菩萨的神通等。
第七漏尽智的含义是：于漏尽的智即是于漏尽智，或为漏尽的智即是漏尽智，如是有四种。就于漏尽智而言，完全如实了知烦恼灭尽的证得，无论是自己或他人的证得与否，也如实完全了知自他漏尽的方便。也如实完全了知方便如何。
就此漏尽智而言，即是如实完全了知他人对漏尽证得的增上慢。
为何而了知？就此等而言，即是以彼漏尽智等。布施等诸法力的总义有四种，将从果中显示。

།ཇི་ལྟར་གང་ཞེ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་དང་། བདག་དང་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་དང་། འདི་ལྟར་མ་འོངས་པ་ ནི་འབྲས་བུ་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་དང་།རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའོ། །སྦྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེར་སྣ་ཡང་སྤོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲལ་བའི་འབྲས་བུའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱེས་བུ་བྱེད་ པའི་འབྲས་བུ་སྟེ།།གང་གི་སྟོབས་ལས་གང་སྐྱེས་པ། དེ་ཡི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་ལས་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དབང་གི་འབྲས་བུའོ། །ཕ་རོལ་དུ་ཡང་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་པར་ ཕྱུག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུའོ།།སྦྱིན་པ་ལ་ཡང་མོས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཚིག་དང་རྟོག་པ་ནི་ཚིག་གི་རྟོག་པ་ སྟེ།དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པའོ། །ཡང་ན་ཚིག་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་རྟོག་པ་ནི་ཚིག་གི་རྟོག་པ་སྟེ། ཚིག་གི་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་རྟོག་པའི་རྟོག་པའོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ན་ནི་དགའ་བའོ། ། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ན་ནི་བདེ་བ་དང་། བཞི་པ་ན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཅི ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་འདུ་ཤེས་སོ།།འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷར་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་བྱེད་པས་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ།རྒྱུ་མཐུན་རྒྱུ་དང་འདྲ་བའོ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །མ་འོངས་པ་ན་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡང་མངོན་དུ་འབྲེལ་པར་བྱེད་པས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟེན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་འདི་ཙམ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ འབྲས་བུའོ།།རང་བཞིན་གྱིས་ཚེ་རབས་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་དག་གི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཚེ་རབས་དགོངས་པའོ། །རང་བཞིན་སྨོས་པ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པའི་སྨོན་ལམ་བཏབ་པར་དེ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ལས་བྱས་པས་བྱུང་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཡང་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པ་ མེད་པར་འབྱུང་བའོ།།ཡུན་རིང་པོ་ལ་སོགས་པར་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་མཇེད་པ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་མ་བསྒྲུབ་པར་ཏེ། གང་གི་ཚེ་གཞན་གྱི་དོན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་གྱུར་པ་དེས་དགའ་བའམ། ཡང་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས། ཡུན་རིང་ པོ་ལ་སོགས་པར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་མི་མཇེད་པའོ།།ད་ནི་འདི་ལྟར་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཞེས་བྱའོ་། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དམིགས་ནས་བརྩམས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེས་དགའ་བའོ། །བལྟམ་ཁ་དང་བལྟམས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བལྟམ་ཁ་དང་ བལྟམས་པ་ལས་གཞན་མཁྱེན་བཞིན་གང་ཡིན་ཞེ་ན།ཡང་དག་པར་མཁྱེན་བཞིན་དུ་ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་གཤེགས་པ་དང་། བལྟམ་པ་དང་དེ་ནི་རྗེས་ཀྱི་བྱིས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ངོ་། །དམ་པ་རབ་མཆོག་ཅེས་སྨོས་པ་ནི། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་མཚན་གྱི་ཁྱད་ པར་དང་ལྡན་པའི་རྒྱན་ནོ།།བྱས་པ་སྦྱངས་པ་མ་མཛད་པའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པས་བྱས་པ་སྦྱངས་པ་མ་མཛད་པ་སྟེ། སྦྱངས་པ་མ་མཛད་པར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བ་རྣམས་ལ་མཁས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གཞིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ལས། མཐུའི་ལེའུ་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་ སྟེ་ལྔ་པའོ།

怎样如何呢？断除违品为离系果，资粮圆满为士用果，摄受自他为增上果，如是未来有二种异熟果和等流果。
断除布施违品悭吝即是离系果。成为自身菩提资粮即是士用果，如说'由何力所生，彼即士用果'之语。
以布施摄事成熟众生等即是增上果。
未来世生生世世富裕等即是异熟果。
于布施生起信解即是等流果。如是于持戒等其他法类，也应如理宣说。
言语分别即是言语寻思，此即烦恼。或者引发言语的分别即是言语寻思，具有言语寻思相的烦恼，因离欲界贪而起的寻思分别。
第二禅有喜。第三禅有乐。第四禅有色想等，即色想、空无边处的虚空想、识无边处的识无边想、无所有处的无所有想。
生于非想非非想处清净天的异熟果即是智慧清净。
成就神通是等流果。
摄持一切善根即是等流果，如说'等流因与因相似'。
未来现前断除二障，一切种转依即是异熟果。
自然宿命通即是他人殊胜义利的宿命通。说'自然'是因为此非由利他发愿及造业而生，而是无需发愿等自然生起。
长时等不厌苦即是乃至未成办自他利益之间，当他利圆满成就时生起欢喜。或者缘于有情利益，长时等不厌轮回痛苦。
今如是亦成办有情利益。缘于有情利益所生的痛苦即是欢喜。
关于将生和已生，除将生和已生外的正知是什么呢？即是正知入胎、诞生，以及后来婴儿阶段。
所说'最胜尊'即是具有转轮王相好庄严。
具有未经修学而成就的性质故称未经修学，即不经修学而自然通达诸事。
菩萨地基瑜伽处，神力品第五。

། །།ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་ཅི། གང་གིས་། གང་དུ། ཅི་ཞིག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར། གང་གི་གང་ཞིག་གིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད། ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟ་བུར་འབྱུང་ཞེས བྱ་བའོ།།དེ་ལ་ཡོངས་སུ་ངེས་པར་ཅི་ཞིག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའམ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་སྙམ་ནས། དེ་ལ་འདི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བས་ནི་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པའམ། འདི་དག་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ པ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལ་ཡང་ངེས་པར་ཅི་ཞིག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་འདི་དག་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུའི་རིམ་གྱིས་ཤེ་ན། ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འདིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་ན། ཐབས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའོ། །ངེས་པར་ འདིར་བྱེད་པ་པོ་འབྱུང་བས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གང་གིས་བྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའོ།།འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་ཤེས་སྙམ་པས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་གང་ཟག་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྨ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། བརྟོལ་ལ་རག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་ལ་རག་པ་ པའི་རྒྱུད་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།བུམ་པ་དང་། རྗེའུ་དང་། ཁམ་ཕོར་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་དང་། ཨ་མྲ་དད་པ་ན་ས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་འོས་གཉིས་སྨོས་པས་ནི་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་འོས་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་གཉིས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་ཏེ། རྟེན་ནི་ལུས་སོ། །བརྟེན་ པ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་སོ།།གོ་རིམས་ནི་དང་པོར་བརྟོལ་བ་ཡིན་ལ། ཕྱི་ནས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་གང་ཟག་རིགས་ལ་གནས་པ་དང་། རིགས་ལ་མི་གནས་པའི་བྱེ་བྲག་གམ། བླ་ན་ཡོད་པའམ་བླ་ན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་རམ། ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་ པོའི་ཁྱད་པར་རོ།།གང་གང་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་དྲུག་གི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དེའི་ཁྱད་པར་གསུམ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའོ། །དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་གོ་རིམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསུམ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ སྟེ།ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་སྨིན་པ་བརྒྱད་དེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ལེའུར་བསྟན་པའོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་མི་འཇུག་ཅིང་སྒྲིབ་པ་ཆུང་བ་དང་། རྟོག་པ་ཉུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བས་ནི། ལས་ དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཆུང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ།།དྲང་བ་ནི་རང་གི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ཉིད་དོ། །མཐུན་པར་འཛིན་པ་ནི་གདམས་ངག་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྔར་བྱས་པ་དང་། སྔར་སྨྲས་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཆུང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ།།དྲང་བ་ནི་རང་གི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། དོན་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། སེམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། །ཐམས་ཅད་ནས་ཉོན་མོངས་ པ་ཐམས་ཅད་ལས་སེམས་པ་གཏན་དུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ནས་སོ། །གཏན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ཆགས་རབ་ཏུ་སྤངས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤངས་པའི་ཉོན་ མོངས་པའོ།།ཡུན་རིང་པོ་ནས་གོམས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། དེའི་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དབང་པོ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལའོ། །རྒྱུད་ཡོངས་སུ་མ་བརྟགས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལའོ། །རྒྱུ་ཆུང་ངུ་ལ་གོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་ བར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ།།ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཐབས་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། བསྟན་པ་དང་། བཤད་པ་སྟེ། འདི་དག་གི་གནས་སྐབས་སོ།

简而言之，所谓圆满成熟有十六种的含义是：什么是圆满成熟？由谁成熟？在何处成熟？什么得以圆满成熟？由何者使何者圆满成熟？圆满成熟的特征是如何生起？
其中，确定什么是圆满成熟的本质即是圆满成熟，或者依靠什么圆满成熟而趣入，因此这是应当圆满成熟的，或者这些是应当圆满成熟的，即声闻乘等。
其中又确定什么是应当圆满成熟的，这些应当圆满成熟者即是圆满成熟。如果问以何种次第，则是由小等。由此令圆满成熟，故方便即是圆满成熟。确定于此生起能作者，故由何者令圆满成熟即是圆满成熟。
如此想知如何，即是圆满成熟补特伽罗的特征。所说的伤口圆满成熟，是指已经溃烂。如是，断除烦恼障和所知障的相续，称为圆满成熟。
提到瓶、碗、钵等器皿，以及芒果等堪能受用的两者，是为了显示所依和能依两种堪能受用的意义。所依是身体，能依是心和心所法。
次第是首先溃烂，之后称为受用，即圆满成熟补特伽罗住于种姓与不住于种姓的差别，或有上和无上的差异，或小、中、大的差别。
所应圆满成熟的六种差别的总义是：彼等圆满成熟即是圆满成熟，其圆满成熟的三种差别即是圆满成熟。除此之外的三种次第差别也是圆满成熟，即小、中、大的特征。
所谓异熟，有八种异熟，在自他利益品中已说明。心不趣入罪恶不善法，且障碍微小、分别念少，这是显示业和烦恼的分别念违品已变得微小。
正直是如实显示自己的意乐。随顺是随行教诫。具足正念是对先前所作和先前所说的分别念违品已变得微小。
由'正直是自己的意乐'等，是显示持义的智慧差别，即心善巧通达、智慧善巧通达义理。
从一切处永远解脱一切烦恼之心，其中'从一切处'是从一切所缘，'永远'是断除习气，'一切烦恼'是见所断和修所断的烦恼。
所说'长时串习'，是显示其无有加行。根、善根和智慧圆满成熟的因在前世。未观察相续是在现法中。所说'习于小因'，是由'远离坚固加行'而显示。
二十七种圆满成熟方便的总义是：宣说和解释，这是它们的阶段。

།བསྟན་པ་ནི་ཁམས་བརྟས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་རྐྱེན་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་ བྱ་བའོ།།འདི་དག་ལས་གཞན་པའི་ཐབས་རྣམས་ནི་བཤད་པའོ། །ཁམས་བརྟས་པའི་བཤད་པ་ནི་དྲུག་གོ། །ཁམས་བརྟས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོའོ། །ཆུང་ངུས་ནི་འཇུག་པར་འགྱུར་ལ། ཆེན་པོས་དགའ་བར་འཛིན་པའོ། །གང་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་དེ་ཉིད་དང་པོར་ འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།ཡང་འདི་དག་གི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འཇུག་པ་ནི་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་གནས་སྐབས་གཉིས་དག་གི་བསླབ་པའི་གནས་ཡང་དག་པར་ལེན་པའོ། །དང་པོར་འཇུག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རིག་པའི་དོན་ལ་ཕན་ཡོན་མཐོང་ནས་འཇུག་པ་འདི་ཉིད་ལ་དང་པོར་འཇུག་ པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དང་པོར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་མི་མཛད་པ་ལ་རྟེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཁམས་བརྟས་པའི་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐག་རིང་བ་ནི། ལེ་ལོའམ། རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པ་སྟེ། སྔར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་ཁམས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དང་། ལེ་ལོ་དང་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པའོ། །དེ་ནས་འདི་ལྟར་དེ་དང་མི་ལྡན་པ་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པ་ཐག་རིང་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་དག་པ་ཐག་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་མི་རྩོམ་པའི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བའོ། །ཡང དག་པར་རྟོག་པའི་བཟོད་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཆོས་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལས་སོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་པ་མི་གཡོ་བའི་གཏེར་མི་འཕྲོགས་པར་བྱ་ བའི་ཕྱིར་ཏེ།བཟོད་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་དོ། །གཞན་དག་གིས་རྟོགས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་འབྱུང་བ་རྟོགས་པ་ནས་རང་གི་དོན་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་དད་པས་གཡོ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་འབྱུང་ངོ་། །སྦྱོར་བ་དང་བསམ་པ་ནི་འདི་དག་གོ། །ད་ལྟར་གྱི་རྐྱེན་བཤད་པ་ནི། དེ་ལ་ད་ལྟར་གྱི་རྐྱེན་ ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་།ཆོས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་འཆད་པ་དང་། དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །བསམ་པའི་ཐབས་ཀྱིས་བཤད་པ་ནི་ཆོས་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའོ། །སྦྱོར་བའི་ཐབས་ཀྱིས་བཤད་པ་ནི། ཟང་ཟིང་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐབས་དྲུག་གོ། །ད་ལྟར་གྱི་རྐྱེན་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་འདི་ལ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པ་ནི་བཤད་པའོ། །ཆོས་སྟོན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མ་ཟད་དེ། འདི་ལྟར་འོན་ཀྱང་གཞན་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐབས་མ་ལུས་པའི་བཤད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཟང་ཟིང་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་དང་ཆོས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ནི་བསྡུ་བའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འདུན་པར་བྱེད་པ་ནི། འདུན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཡིན་ཏེ། མ་དད་པ་དད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བསམ་པ དག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་།སྦྱོར་བ་དག་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །འདི་ལྟར་འདུན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དགོས་པ་ཡང་གཉིས་སུ་བསྟན་ཏེ། རང་གིས་བདག་གི་དོན་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་། དབང་པོ་རྣོན་པོ་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་དག་གིའོ། །གསང་སྟེ་ཆོས་བརྗོད་པ་ནི། སེམས་ཅན་བྱིས་པའི་སྤྱོད་པ་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱིས་པའོ། །རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་ཆོས་བརྗོད་པ་ནི། ཤེས་རབ་རྒྱ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ད་ལྟར་གྱི་སྐྱོན་སྦྱོར་བ་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ལས་བརྩམས་ནས། ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་མེད་པ་དང་། གུས་བར་སྦྱོར་བ་མེད་པ་དང་། དེ་གཉི་ག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་མེད་པ་དང་། དེ་གཉི་ག་དག་དང་ལྡན་པ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི། སྔར་གྱི་ཟང་ཟིང་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་དག་གོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གྱུར་ཏེ། ཡང་དག་པར རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་དང་།ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་དག་པར་མ་ཞུགས་པ་ནི་ཚར་བཅད་པའོ།

教法即是增长界和成就现前缘。除此之外的方便已经解说。增长界的解说有六种。增长界又分为二种：小和大。以小而趣入，以大而生喜。如是趣入者即是初入。
复次，此等差别为何？趣入是在居士和出家二种阶段中受持学处。非初入，即见到智慧义利的功德后趣入，此即称为初入。
非初入是依止诸佛菩萨不舍弃舍等，此是增长界的解说。其中远离清净是懈怠或缺乏因缘，即依止先前发起精进的界，以及懈怠和缺乏因缘。此后如是不具足彼，因远离清净故，应知非为近于清净。加行是见到不精进的过患。
所谓依止正确思维的忍，意思是获得从法的观察因而生起的忍。所谓从此调伏法中，即是从佛陀教法中。为使三宝信心的宝藏不被夺走而修忍。由于相信他人的证悟，以及了知功德生起后，对获得自利生起不信而动摇。此等是加行和意乐。
现前缘的解说：其中现前缘也有三种：说无颠倒法、对此颠倒执著、如实精进于随顺正法，即是无颠倒执著。以意乐方便解说即是精进于随顺正法。以加行方便解说即是布施资具等六种方便。
在此现前缘成就中，开示无颠倒现见法即是解说。不仅仅是说法，而且也是一切他人事业方便的无余解说。布施资具和布施法是摄受方便。以神通令生欢喜是令生欢喜的方便，为使不信者生信、令意乐清净、令加行清净之故。
如是为令生欢喜而示现二种利益：为根钝者不能自证自利，及利根者速得神通者。密意说法是为愚童凡夫根性者。分别说法是为广大智慧者。
从现前过失加行精进于随顺正法开始，小等三种恒时无加行、无恭敬加行、二者随一缺失、具足二者，如是次第。于闻等三种加行即是前述布施资具等。
成熟有二种：正入和邪入，其中未正入者即是折伏。

།དེ་ལ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རང་གིས་བྱས་པ་ཉིད་དང་། གཞན་དག་གིས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཉིད་དང་། དེ་དག་གཉི་ག་ ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ།།ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲུག་གི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་དང་། ངེས་པ་པ་དང་། ངེས་པའི་ས་ལ་གནས་པ་གསུམ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་སྦྱོར་བའི་ལམ་ལ་གནས་པ་གསུམ་སྟེ། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ནི། བསམ་པ་དག་པའི་ས་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའི་ལམ་ལ་གནས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རང་སངས་རྒྱས་དང་ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཐ་མ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ན་སློབ་དཔོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་ཐོབ་པར་བྱེད། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེས་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའོ་། །འདུན་པ་ཆུང་བར་གྱུར་པ་དང་། སྦྱོར་བ་ཆུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་གཉི་ག་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ཆུང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ངོ་། །ལེའུ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་ནི་མ་བྲིས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས འདིར་ཡང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གཞིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ལས་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་དྲུག་པ་རྫོགས་སོ།། །།མདོར་བསྡུ་ན་སྤངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་ ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འདིར་སྤངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སྨོས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལ་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་ཐོབ་པ་ནི། སྤངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བྱས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུར་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ཁྱད་པར་ནི་སྔ་མའི་རྣམ་གྲངས་ལས་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་དང་། གང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ནི། རྣམ་གྲངས་ཏེ་མ་ལས་མ་ཕྱེ་བར་ཡེ་ཤེས་བསྟན་ཏོ། །འདིར་ནི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཚད་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་འདི་ལྟར་ཙམ་ཞེ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལེགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ན། འདུས་མ་བྱས་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འདིར་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོས་བྱས་པ་ཉིད་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ།འདི་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རྣམ་གྲངས་གཞན་བརྩམས་པའོ། །དམ་པ་བདུན་གྱི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། གང་ལ་བརྟེན་པ་དང་། གང་གི་དོན་ དུ་བསྒྲུབ་པ་དང་།གང་ལ་གནས་པ་དང་། ཐབས་གང་གིས་དང་། འབྲས་བུ་གང་ཐོབ་པ་དང་། གནས་པ་གང་གིས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དམ་པ་འདི་དག་ཉིད་ནི་དམ་པ་བདུན་ཏེ། སྦྱོར་བ་གང་གིས་དམ་པ་ཡིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་གང་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ན་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ རབ་ཏུ་གནས་སོ།།ཐབས་གང་གིས་ཤེ་ན། ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཐབས་དང་མཐུ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཐབས་ཀྱིས་སོ། །འབྲས་བུ་གང་འཐོབ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་འབྲས་བུའོ། །གང་གི་གནས་ན་གནས་པ་གསུམ་གྱིས་སོ། ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གསུངས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་འདིར་འདི་ལྟར་ཡི་གེ་ཏར་བསྒྱུར་བ་བྱས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པའོ།

关于现世依他的成熟有三种：即自作、他人祈请、以及二者兼具。
菩萨令他成熟的六种摄义是：清净增上意乐、决定、住于决定地这三种，以及这三种菩萨住于加行道的三种。住于胜解行地者，为入清净意乐地而住于加行道。其他诸地也应如是配合。
与独觉的差别是：获得最后身时，无师而得大阿罗汉果，现证故称为独觉。
所谓意乐小与加行小，是因为意乐和加行二者都小故称为小。其他也是如此。
此品摄义次第未写，因为已由'此中成熟应知有六种'等文说明。菩萨地基瑜伽处分别品第六竟。
略说断除二种、智慧二种称为菩提。此中提到断除二种是因为智慧本身即是菩提，获得二种智慧是由断除二种而成，显示为智慧之因。
关于'复有异门'，此中差别是：前面异门是说断除所知障碍，及于一切所知无碍无障，是未分别而说的智慧。此处则是将智慧本身分别详细显示。
有为法与无为法本身的差别分类无量。如何说明仅此而已？由'后后自相'等来说明。有为法以自相等分类善说，那么无为法如何以自相等分类？由那些自相等差别不同的有为法的法性、真如，此中称为无为，由有为法所作即是无为的差别，此中无相违。
'复有异门'是为显示一切佛法之本体即是佛而开始另一异门。
七胜的摄义是：所依、为何目的修行、住于何处、以何方便、获得何果、以何安住。
这些即是七胜，以何加行为胜即说为菩提。其中若问住于何处，即住于戒律。以何方便？以胜智慧的无烦恼方便和威力的无厌倦方便。获得何果？即断除烦恼障和所知障的果。以何而住？以三种安住。
由无颠倒宣说故称如来，此中如来是将字母转为'如来'。如来获得一切应得之义故为阿罗汉。

།དེས་ན་འཇིག་རྟེན ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་།།ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་མཆོད་པར་འོས་པས་ཀྱང་བརྗོད་དེ། དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རམ། བླ་ན་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཡིན་ པ་ཉིད་དེ་གཉི་གས་ཀྱང་མཆོད་པར་འོས་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་།།ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི། ཡང་དག་པར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་བསྟན་ཏོ། །དོན་དམ་པར་ཆོས་རྣམས་ཐུགས་སུ་ ཆུད་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི།རྫོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་བསྟན་ཏོ། །རིག་པ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་རིག་པ་དང་། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་རིག་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་རིག་པའོ། །རིག་པ་དེ་དག་ནི་སྔོན་དང་ ཕྱི་མ་ལ་སོགས་པ་མི་རིག་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ།མདོ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བརྩམས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་ནི་ཞབས་ཏེ་དེས་འགྲོ་བར་བྱེད་པས་སོ། །ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ནི་རིག་པའོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེ་ གཉི་གའི་ཕྱོགས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ་མཆོག་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱིན་པས་སོ།།ཇི་སྲིད་འགོད་པར་བྱ་བར་བྱོན་པའི་དོན་གྱིས་དང་། ཡང་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བླ་ན་མེད་པ་སྐྱེས་བུ་འདུལ་བ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་འདུལ་ བའི་ཐབས་དམ་པ་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།སྐྱེས་བུ་དམ་པས་འདུལ་བ་ནི་འདུལ་བར་བྱ་བ་སྟེ། ཅི་ཞེ་ན་སེམས་སོ། །དེ་འདུལ་བའི་ཐབས་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་འདུལ་བའི་ཐབས་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་དེ་བླ་ན་ མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་འདུལ་བའི་ཐབས་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལེགས་པར་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོན་པ་སྟེ། དོན་འདི་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཡང་དག་པར་ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་པའི་དོན་བཤད་དེ། ཅི་ ཞིག་བཤད་ཅེ་ན།སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །གང་གི་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཇི་ལྟར་བསྟན་ཞེ་ན། འདིའི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་དུ་གྱུར་པའི་ ཕྱིར་དང་།ཆོས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དོན་གསལ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གསལ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་སློབ་དཔོན་མ་ཁོལ་གྱིས་བསྟོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་ལ་ མ་བརྟེན་པར།།དེ་ཉིད་མཐོང་བ་འགའ་ཡང་མེད། །ལོང་བ་ལྟ་བུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི། །མིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཅེས་བསྟན་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བར་བརྗོད་པས་དེ་སྟོན་པས་སམ། ཡང་ན་དོན་གསལ་བར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མིག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། རང་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ དོན་ངེས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར།ངེས་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་གཟུགས་ནི་རབ་ཏུ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ན་སྣང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་གསལ་བར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此在世间称为大阿罗汉。为了一切应得之义利，以及因为世间以珍宝等供养世尊是应当的而说，因为已得一切应得之义利，或者因为是无上福田，由这两者都应当供养。
关于'如实通达诸法胜义'，'如实通达诸法'表示'正'字的含义。'通达诸法胜义'表示'圆满'字的含义。
'三明'是指：宿住随念智明、死生智明和漏尽智明。这些明是遣除对过去、未来等无知的特征，如经中所说。
从戒律开始直至三摩地是足，因为以此行进。胜观分是明。止分是三摩地。两者之分是戒律，因为达到最极究竟。
因为前往所应安立之处，以及永不退转而行故称善逝。因此称世尊为无上调御丈夫。
'知调心胜方便'是指：由胜士所调伏即是所调，是什么呢？是心。因为了知调伏彼之方便，故称无上调御丈夫。调御是如世间所说知晓调伏方便。因此称其为无上，因为了知殊胜调伏方便。
关于'天人师'，由善说故为师，为明显说明此义而说。以'正'字解释师之义。说什么呢？答：出离一切苦。谁的呢？答：天与人的。如何教示呢？为说明此义而说：因为成为眼、成为智、成为义、成为法。
如何成为眼呢？答：因为确立明显义理。如实宣说确立明显义理，如阿阇黎马鸣在《四百颂》中说：'不依您教法，无人能见真实，如盲世间人，礼敬您为眼。'由宣说真实而为师，或者由确立明显义理而成为眼，因为自身确定所宣说的义理，是为了生起决定。如同由光明所摄持的色法成为清晰可见那样，唯有世尊成为光明，因为确立明显义理。

།དེ་ལྟ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ནི་སྣང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་སློབ་དཔོན་མ་ཁོལ་གྱིས་བསྟོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་དེ་ཉིད་ལས། མེ་དང་མར་མེའི་འོད་ཡོད་ཅིང་། །ཟླ་སྐར་ནོར་བུ་ཡོད་གྱུར་ཀྱང་། །ཉི་མ་མེད་ན་ས་སྟེང་འདི། །གསལ་བས་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་ལ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་སྣང་བའམ། །དེ་ལས་ཁྱད་འཕགས་ གཞན་དག་ནི།།ཡོད་ཀྱང་ཁྱོད་མེད་འགྲོ་བ་འདི། །སྣང་བ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་མ་རིག་མུན་པ་ཡི། །སྒྲིབ་པས་སེམས་ནི་ཡོངས་བཀག་པས། །མུན་པར་གྱུར་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི། །སྣང་བར་གྱུར་པ་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཅེས་བསྟན་པས་དེ་ལྟ་བས་ན་སྣང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བར་ གྱུར་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་དོན་དུ་གྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དོན་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དོན་ཐམས་ཅད་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལྟར་རོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་སྟོན་པ་སྟེ། ཤེས་པར་འདོད་པས་སྟོན་པ་དེ་ཡང་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མ་བརྟེན་པར་དེ་རྟོགས་པ་མེད་པས་སོ།།དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་སློབ་དཔོན་མ་ཁོལ་གྱིས་བསྟོད་པ་དེ་ཉིད་ལས། དོན་ནི་དོན་དུ་མ་རིག་ཅིང་། །དོན་མ་ཡིན་ཡང་དོན་མིན་དུ། །བློ་ཡིས་ཆོས་ནི་མ་རྟོགས་པ། །ཁྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པ་ཡིན། །ཕལ་ཆེར་དོན་མིན་སྤོང་འདོད་ ཀྱང་།།རྨོངས་པས་དོན་ནི་སྤོང་འགྱུར་ཏེ། །མི་ཤེས་པ་ནི་དོན་འདོད་ཀྱང་། །དོན་མ་ཡིན་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར། །ཁྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་ཅི་རིགས་པར། གཉི་ག་དག་ནི་རྟོགས་འགྱུར་ཏེ། །དེ་དག་གཉི་ག་ཉེར་བསྟན་པའི། །དོན་དུ་གྱུར་པ་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཅེས་བསྟན་པས། དེས་ ན་དོན་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་དོན་འདི་ནི་དོན་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྟོགས་པར་འདོད་པ་དག་གིས་ཁྱོད་ལ་བརྟེན་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།མི་རྟོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཤེས་པའོ། །རྟོགས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པས་སོ། །འདིས་མི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་ཏོ། །རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པ་གཅོད་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོ་འདི་ཡིན་ཏེ། ངེས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཟབ་མོའི་གནས་རྣམས་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པས་སོ། །གྲོལ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བསྟན་པར་མཛད་པའི་དོན་དུ་སྦྱོང་བར་མཛད་པའི་དོན་ཏོ། ། འདིར་སློབ་དཔོན་མ་ཁོལ་གྱིས་བསྟོད་པ་དེ་ཉིད་ལས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་མཁྱེན་པས། །མཁྱེན་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀུན་སྣང་བ། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་མཛད་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་གྱུར་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མི་ཤེས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤེས་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི ལོག་གི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་།ངེས་པའི་ཤེས་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ནི་མདོའི་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་དང་། ལུང་བསྟན་པ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་དང་། གླེང་གཞི་དང་། རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་དང་། སྐྱེས་པའི་རབས་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་། ཆོས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དང་། གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གསུང་རབ་ཡན་ལག བཅུ་གཉིས་སུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་དེ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དང་པོར་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་འདྲེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་དེ་དག་རྣམས་དེས་འདྲེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲེན་པ་ཡིན་པ་ནི། དེ་འདྲེན་པའི་ངོ་བོ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ན་ཆོས་དེ་འདྲེན་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཆོས་སུ་གྱུར་པའོ།

因此，世尊是光明的，如同阿阇黎马鸠所作的《四百颂赞》中所说：'虽有火和灯光，月星宝珠在，若无太阳此地上，不能光明遍满。除此之外的光明，或其他殊胜者，虽有若无您众生，将成无光明。如同无明黑暗，遮蔽心识故，对于暗中世间的，光明者您我礼敬。'由此说明，因为是光明故称为光明。
如何成为义利呢？答：因为开示一切义利。一切义利即有为法和无为法等。以'如是'开示义利故为导师。欲求知者若不依止世尊则无法证悟。如同阿阇黎马鸠所作的赞颂中说：'义利不知为义利，非义亦不知非义，心未证悟诸法者，依止您而得证悟。大多欲舍非义利，愚痴反舍诸义利，无知虽欲求义利，却成就非义利事。依止您而如理解，二者皆能得证悟，为开示此二者故，成为义利者礼敬。'由此说明，是一切义利的开示者。欲证悟此是义利此非义利等善不善等义利者，若不依止您则无法证悟。
如何成为智慧呢？答：为了使不解者等。不解即不知。为令证悟即为令了知。此说为对治无知。为断除已证悟者所生疑惑，即是对治已生疑惑智慧，因为能生起决定智慧。解释甚深处所，即是对治颠倒智慧而生起正确智慧。为令解脱者清净，即为教导而令清净之义。如同阿阇黎马鸠所作的赞颂中说：'遍知一切诸行相，显现一切所知境，作为智慧之光明，成为智慧者礼敬。'此说明对治一切不知、疑惑智慧、颠倒智慧的证悟智慧、决定智慧、正确智慧等的清净。
如何成为法呢？答：因为是一切法的根本等。法即经集、应颂、记别、伽陀、自说、因缘、本生、本事、方广、希法、议论等十二分教所摄之法。因为是一切法的根本，即因为是世尊最初宣说故为根本。因为是引导者，即引导彼等诸法，因为是引导的本体故。因此，由于唯有世尊是彼法的引导者，所以世尊即是法。

།འོན་ཀྱང་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་པས་ན་སྟོན་པ་ཡིན་པ་སྟེ། ཆོས་གང་རྣམས་དེའི་ཆོས་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྟན་ པ་ཡིན་པའོ།།དེ་བས་ན་དེའི་ངོ་བོ་ནི་སྟོན་པ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་འདིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཆོས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཚོགས་མཐའ་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཐའ་དག་ནི་ཆོས་ ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའོ། །དེ་དག་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་སྟེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདུད་དཔུང་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཡུལ་ཆེན་པོ་བཅོམ་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉག་གཅིག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྡེ་པ་གཞན་ཁ་ཅིག་གི་འདོད་པའོ། །དེའི་ལན་དུ་བརྩམས་པ་ནི། དེ་ལ་བསྐལ་པ་དུ་མར་ཡང་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཀྱང་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཉོན་ མོངས་པ་མང་བའི་རྒྱུད་དང་།ཤེས་རབ་འཆལ་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལེའུའི་བསྡུས་པའི་དོན་དང་གོ་རིམས་དག་ནི་འདི་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་དེས་ན་མ་བྲིས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སའི་གཞིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་སྟེ་བདུན་པ་རྫོགས་སོ།། །།སྡོམ་ནི། མོས་པ་མང་པོ་ཉིད་དང་ནི། །ཆོས་ཚོལ་བ་དང་སྟོན་པ་དང་། །སྒྲུབ་པ་དང་ནི་དེ་བཞིན་དུ། །ལེགས་པར་གདམས་ངག་རྗེས་བསྟན་དང་། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས། །ཐབས་དང་བཅས་པ་ཕྱི་མ ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་བསླབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །བསྡུས་པའི་དོན་སྟོན་པ་བདུན་པོ་འདི་དག་གི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། བདག་ཉིད་ཇི་ལྟར་སློབ་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་ པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་བདག་ཉིད་སློབ་པར་བྱེད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སློབ་སྟེ། མོས་པ་མང་པོ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པའི་རྒྱུན་ཉིད་དང་། སྦྱོར་བ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཚོལ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ཉིད་ལའོ། ། དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསླབ་པའི་སྔར་ཆོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལ་བསྟན་པའི་བསླབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། བཞི་པ་གདམས་ངག་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་འཛིན་པའོ། །གཞན་བསླབ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཞན་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ཞུགས་པ་དང་མ་ཞུགས་པ ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལ་གཞན་ཞུགས་པ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ལ་བསྟན་པ་དང་། དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལ་བསྟན་ཅིང་གདམས་ངག་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །མ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ནི། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་། ཐབས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོར་བདག་ཉིད་མོས་པ་ལ་སློབ་ པར་བྱེད་དོ།།དེ་ནས་ནི་ཆོས་ཚོལ་ལོ། །དེ་ནས་ནི་བསྒྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་གང་དང་གང་ལ་སློབ་པ་དེ་ལ་གཞན་དག་ཀྱང་འཛུད་པར་བྱེད་དེ། བདག་ཉིད་ཀྱང་མོས་པ་ལ་སློབ་པར་བྱེད། ཆོས་ཚོལ་བར་བྱེད་ལ། གཞན་ཕ་རོལ་དག་ལ་ཡང་མོས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་དོན་ དུ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་སྦྱིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཡང་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་བདག་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ལ་སློབ་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཐབས་དང་བཅས་ པ་ལ་སློབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ།

然而因为是导师自身作为导师，即因为他自身是导师所以是导师，对于那些是他的法的诸法而言是导师。因此他的本质就是导师性。以此因缘，世尊也是成为法，因此称为人天之师。
'完全通达一切种类圆满资粮'中，'完全'是指三种法蕴。'一切种类'是指善、不善等种类。以种类本身通达，即称为'现证圆满正觉'。
因为摧毁了一切魔军眷属的大战而称为世尊。'唯一世尊出现于一切世界'是某些其他部派的主张。对此回答是'于多劫中亦不出现一佛'等。
'具有烦恼性多的相续和邪慧相续也不能证得无上正等正觉'是指因为被烦恼障和所知障所压制，故诸佛菩萨等之义。
关于'以自性'等，因为已在此处说明了菩提品的摄义和次第，故不应再说明，因此未写。菩萨地基瑜伽处菩萨分别品第七终。
偈曰：'多胜解及寻求法，教授与修行，如是善教诫随教，身语意业及方便是后者。'这是就如何学处而言，菩萨应学何者已如前说。
此七种摄义的摄义是：'如何自己学习，以及对他人'是摄义。其中自己学习是随法行菩萨和随信行菩萨。其中随法行有三种学习：多胜解意乐相续性、加行性、于寻求法加行性。
随信行有四种：在自己学习之前对随法行所说的三种学处，第四是受持教诫随教。教导他人也有两种：其他二种是已入和未入。
其中对已入的利根者所教和对随信行者教授并给予教诫随教。对未入者则是身语意业及方便。其中首先自己学习胜解。
然后寻求法。之后修行，随法行者如是自己学习何者，也令他人趣入彼等，自己也学习胜解，寻求法，为了令他人生起胜解而说法。
自己修行并为了令他人了悟而给予教诫和随教，如是首先是对已入者。又对未入者，自己学习修行即是学习身语意业及方便。

།གོ་རིམས་དེ་དག་གི་བསྡུས་པའི་དོན་དེ་ལ། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མོས་པ་མང་བ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་གང་ལ་མོས་པ་སྤྱད་པ་དང་གང་གིས་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དད་པ་དང་དང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཏེ། དད་པའི་མཚན་ཉིད་ ནི་དང་བའོ།།ངེས་པ་གང་ལ་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་ནི་རྒྱུ་དེས་ན་འདོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་དང་ལྡན་པའི་མོས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ངེས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དེ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མོས་པའི་གནས་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི། དཀོན་མཆོག་དང་། ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པའི་། །མོས་པའི་ གནས་བརྒྱད་པོ་མདོར་བསྡུས་པ་ནི།མཆོག་ལ་མོས་པ་དང་། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་མོས་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚོགས་ལ་མོས་པ་དང་། ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་མོས་པའོ། །སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ལ་མོས་པ་ནི། ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་མོས་པའོ། །སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ནི་སྒྲུབ་པའི་ ཆོས་ཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་བསྟན་པའི་ཆོས་སོ།།རྣམ་གྲངས་དེ་ལས་གཞན་ཡང་གནས་ལ་མོས་པ་བསྟན་པ་དང་། དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མོས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་མདོར་བསྡུས་པ་གཞན་གནས་ལ་མོས་པས་བསྟེན་པ་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་བརྟེན་པའོ། །འདི་ལྟར་ མདོར་བསྡུས་པ་གཞན་ཡང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་།དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་བརྟེན་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་ཡང་བསྟན་པ་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་ཤེ་ན་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་མོས་པ་བྱས་པ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་ལ་མོས་པ་ དང་།ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་མོས་པ་བྱས་པ། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་མོས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ཏོ། །དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་མོས་པའི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་མོས་པ་སྟེ། རྒྱུ་འདི་ལས་འབྲས་བུ་འདི་འཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལམ་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་མོས་པ་སྟེ།སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ལ་མོས་པ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའོ། ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ལ་མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་མོས་པའོ། །འདིར་ཐོབ་པའི་ཐབས་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ།།ལེགས་པར་གསུངས་པ་ལ་མོས་པ་ནི། ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ལ་མོས་པ་བྱས་པ་ཉིད་དེ། བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་ཆོས་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །མོས་པ་ལ་གོམས་པ་ལན་མང་དུ་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་སྲིད་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་མ་བསྐྱེད་ཀྱི་བར་དུའོ། །བཟོད་ པ་དྲག་པོ་ཡོད་པ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་ཉེ་བར་གནས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་ཞིང་བསལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྲས་བུ་སྦྱིན་པའོ། །མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །ཕ་རོལ་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བ་བརྗོད་པའི་ཡོན་ཏན་སྟོན་པའི་རྣམ པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཀླན་ཀ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ཉེ་བར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བའམ་བརྙས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཉེས་པ་བརྗོད་ཅིང་རྒོལ་བ་དང་། སྐྱོན་ནས་བརྗོད་ཅིང་ཉེ་བར་བརྗོད་པའམ། གཞན་དག་ལ་བརྙས་པའི་ཚིག་གིས་སྐྱོན་ནས་བརྗོད་ཅིང་སྨྲས་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཕན་ ཡོན་ཏེ།དེས་སྟོན་པའི་རྣམ་པའོ། །འདི་ལྟ་བུ་སྨྲ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ལས་འོས་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་སྨྲས་པའོ་། །དེ་ལྟ་བུ་ལས་ཐར་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་སྨྲ་བ་ལས་ཐར་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཕན་ཡོན་ཏེ། གཞན་དག་གི་སྨྲས་པ་ནི་སྐྱོན་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

对于这些次第的总义，如何是菩萨的胜解众多呢？此中总义即是所胜解的所缘及能胜解。以信心和净信为先导，信心的特征即是净信。对于所确定的对境先有此信心，因此而生起欲求，具有此欲求的胜解是什么呢？即是对确定事物如实确定执取的特征。
胜解处有八种：三宝和功德等。略说八种胜解处即是：对殊胜的胜解、对甚深广大的胜解、对因果相的资粮的胜解、对所得的胜解。对佛宝功德的胜解即是对所得的胜解。修行方便即是获得法的方便，即善说的教法。
此外还有对处的胜解教授和对其分类的胜解，如是略说其他对处的胜解依止和对分类的依止。如是略说其他还有对三宝功德和其分类的依止。
此外还有七种教授，如何而说呢？对佛法僧功德的胜解，对佛菩萨威力的胜解，对法功德的胜解，对真实义的胜解，即是胜义法性故为真实义。由于僧宝功德胜解力而对因果的胜解，即是由此因得此果。由于修道而对菩萨阶位所得的胜解，即从对佛宝功德的胜解而生起。从对法宝功德的胜解而生起的是对所得方便的胜解。此中所得方便即是修行法，即一切菩提分法。
对善说的胜解即是对法宝功德的胜解，以教法称为法故。多次串习胜解即是直至未生大忍之间。具有猛利忍即是清净增上意乐近住阶位。
关于如实显示因果相，'如实'即是不颠倒。因果即是随顺之义。'所作不失且能除'即是所作业必定感果。'不遇未作'即是未作业不生果。
显示遮破他人诽谤的功德相，'诽谤'中的'近'字即是贬低或轻蔑，如是说过失而诤论，说过失而近说，或以轻蔑语对他人说过失而言说。此即是功德，即以此显示的相。'从如是说'即是从他人说如是。从如是解脱即是从如是说解脱。此即是功德，即他人所说有如是过失的意思。

།སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ ངོ་བོ་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་འདི་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་སྟོན་པའི་རྣམ་པའོ། །ཚིག་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་ནི་ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་བརྗོད་པ་སྟེ། ཕན་ ཡོན་ནོ།།དབྱངས་སམ་ཡི་གེ་ཉམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྔགས་ཀྱིས་ནི། ཉམས་པས་དོན་མི་འགྲུབ་སྟེ། ངག་གི་རྡོ་རྗེ་དེས་སྒྲུབ་པ་པོ་ཉིད་ཉམས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་ནི་ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་ཐབས་ཀྱིས་ཏེ། འདི་ལྟ་བུའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་པའི་རྣམ་པའོ། །ནད་ལ་མཁས་པ་ སྟོན་པའི་རྣམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ནད་འདིའི་མིང་ནི་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བར་ནད་དེ་ལ་མཁས་པའོ། །ནད་ཅི་ལས་བྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལས་ཀུན་དུ་བྱུང་བས་ན་ནད་ཀུན་དུ་སློང་བ་ནི་ནད་ཅི་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་མཁས་པ་སྟེ། མི་འཕྲོད་པ་འདི་ལས་ ནད་འདི་བྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པའོ།།ནད་བྱུང་བ་བསལ་བ་ལ་མཁས་པ་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་སེལ་བར་བྱེད་པས་ན་བསལ་བ་སྟེ། ནད་བསལ་བའོ། །དེ་ལ་མཁས་པ་ནི་སྨན་འདིས་སོས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པའོ། །ཡང་ན་བསལ་བར་བྱ་བ་ནི་བསལ་བ་སྟེ། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས། ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཉིད་དོ། །རང་རང་གི་བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་གནས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་རང་གི་བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་གནས་སྒྲུབ་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་འདི་ཡོངས་སུ་གྲུབ པ་ནི་འདི་ལས་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པའོ།།ཞེས་སྟོན་པའི་རྣམ་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། རྒྱུ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་བརྩམས་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པའམ་རྣམ་པར་བྱང་བ་དག་གོ།།འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དེ་དག་ཏུ་ལོ་ཐོག་ལ་སོགས་པ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་དེ་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་རྩི་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། །མིང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྐྱེས་པ་དང་རྟ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མིང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་དང་།འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ནི་སྐྱེས་པ་། འདི་ནི་རྟ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞན་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་དོ། །ཆོས་དེ་དང་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་རྒྱུ་སྟེ། རྗེས་སུ་ནི་ཉེ་བར་སྒྱུར་བའམ། གོམས་པ་ལས་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ སྟེ།གོམས་པ་ཉིད་ལས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའོ། །ལག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་ལེན་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་ཟས་དང་སྐོམ་ལེན་ཏོ། །རང་གི་འབྲས་བུ་ཐ་མའི་བར་ཏེ། རང་གི་འབྲས་བུ་ཐ་མའི་བར་དུའོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་རྐྱེན་ནི་ཆུ་དང་ས་ལ་སོགས་པའི་ རྐྱེན་ནོ།། རང་གི་འབྲས་བུ་ནི་མྱུ་གུའོ། གང་གི་རྗེས་ཐོགས་ལ་གང་བྱུང་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་ནི་ཡང་ས་བོན་ལས་འགྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ། མྱུ་གུ་ནི་ས་བོན་གྱིས་འཕངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཕངས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་ ཚོགས་ནི་ཐ་དད་པར་རིས་མི་མཐུན་པ་རིང་བའི་རིགས་ཉིད་དོ།།ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཐ་དད་ཅིང་རིགས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ། །སོ་སོར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་བ་ཉིད་དམ། ལྟོས་པ་མེད་པའོ། །ལྟོས་པ་ཡིན་པས་ལྟོས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་རྒྱུའོ། །འདིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ ན་ཡོངས་སུ་འཛིན་ལ།དེ་ཉིད་ནི་རྒྱུའོ། །འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །འདི་མངོན་པར་གྲུབ་པར་བྱ་བས་ན་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་རྒྱུའོ། །ཡང་ན་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི། མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེའི་རྒྱུའོ། །འདྲེན་པར་བྱེད་པས་ནི་འདྲེན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་རྒྱུའོ། །ལྷག་པར་ བསྡམས་ཤིང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བས་བསྡམས་པས་སོ་སོར་ངེས་པ་སྟེ།སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ནི་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུའོ།

关于显示语言界性之本体建立之相这一论述，界性之本体建立即是界性本体之建立，即显示'此为界性本体'之建立相。
善加组织词句即是善加组织之表述，即是利益。
若咒语具有音韵或文字缺失，则因缺失而不能成就义利，其语金刚反而会使修行者本人受损。显示此相即是善加组织之方便，即是显示如是利益之相。
关于显示通晓疾病之相，即是通晓'此病名为此'之病。关于显示通晓病因之相，即是由此而生故为病之生因。通晓于此，即是了知'由此不适而生此病'。
关于显示通晓消除所生病之相，由此消除故为消除，即是消除病。通晓于此，即是了知'以此药得愈'。或者说，所应消除即是消除，意为应当息灭。因病应当息灭，故为病之完全息灭。
关于显示各自工艺与事业处圆满成就果之相，即是成就各自工艺与事业处，即显示'此果圆满成就是由此而圆满成就'之相。
关于无颠倒因之建立与摄集一切因，即是因之如实性与尽所有性，从有情世间而言即是杂染或清净。
世间的这些也包括以器世间的庄稼等为主，由俱有缘而引发的草药等。
关于名称，即如男人、马等。
关于以名为先之想及以想为先之表述，即是使他人了解'此为男人'、'此为马'之言说。此为彼等诸法之随顺安立名言之因，随顺即是转变或由串习而随顺言说，即由串习而作言说。
依手则有取，依饥渴则取食饮。直至自果最终，即至自果最终。其他缘即是水土等缘。
自果即是芽。某者之后生起某者即是果，此即是从种子成就之果，芽为种子所引，即是所引之果。
关于种种相之差别，种种即是差别、不同类、远离同类性。差别因性即是相异且种类差别性。
所谓各别决定，即是长久性或无所依待。因是依待故为依待，此即是因。由此摄持故为摄持，此即是因。
关于成就因，由此应当成就故为成就，此即是因。或者说，令成就即是成就，此即是其因。由引导故为引导，此即是因。
由殊胜约束及最极欢喜约束故为各别决定，各别决定因即是各别决定因。

།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུའོ། །འདིས་མི་མཐུན་པར་བྱེད་པས་ན་མི་མཐུན་པ་སྟེ། མི་ མཐུན་པ་དེ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་སྟེ།མི་མཐུན་པའི་རྒྱུའོ། །ཚིག་གི་མི་མཐུན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་པ་དང་མི་མཐུན་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་པ་དང་། མི་འཕྲོད་པའི་མི་མཐུན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རབ་ཏུ་མི་མཐུན་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་མི་མཐུན་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ ཆེར་མི་མཐུན་པ་དང་།རྣམ་པར་མི་མཐུན་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འགལ་བ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་མི་མཐུན་པའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་སྨད་པས་ངན་པའི་ཕྱོགས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །གཉེན་པོའི་ ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འདིར་རབ་ཏུ་མངོན་པར་ཕྱོགས་ནས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའམ། ཡང་དག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཕྱོགས་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མི་མཐུན་ པ་ནི་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའོ།།སྐབས་འབྱེད་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་ཆ་ནི་སྐབས་ཡིན་ལ། དེ་སྦྱིན་པ་སྟེ། སྔ་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་སྦྱིན་པ་ནི་སྔ་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་འབྱེད་པ་སྟེ། དེས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའོ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་རིགས་མི་གཅིག་པའི་སེམས་ བསྐྱེད་པའོ།།འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱུན་དང་འདྲ་བའི་སེམས་འབྱུང་བའོ། །གང་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་ན་འབྲུ་ཁོ་ན་ངེས་པར་གཟུང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བསྟན་པའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་རོ་མྱང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རོ་མྱང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་འདི་ལ་སྐྱེས་ཤིང་བྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ དང་།མཐོང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་། སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའམ། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རང་རང་གི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་དང་། མ་རིག་ པའི་ས་བོན་ལས་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ།།དེ་ལས་གཞན་པ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སོ། །རང་གི་ས་བོན་ རྣམས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་གང་ཡིན་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་།སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གང་ཡིན་པ་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའོ། །མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་མ་ཚང་བའོ། །བྲལ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ནས་མེད་པ་ཉིད་དོ། ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་དེ་ལྟར་བསྟན་ནས། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། འགོག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགག ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ལ་ལྟོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་རིགས་ལ་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རིགས་ལ་གནས་པ་ནི་རིགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྟེ།རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ས་བོན་དེས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། ས་བོན་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་རྒྱུད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་བོན་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།

具有俱生性质的即是俱生，与之一起作为因的是俱生因。由于造成不相顺故为不相顺，那个不相顺本身即是因，是不相顺因。
言语的不相顺，如是理论的不相顺，不共住特征的不相顺，不调和的不相顺等，极不相顺，最极不相顺，极大不相顺，种种不相顺，具有种种不相顺特征的违背是极其种种不相顺。
不相顺品与对治品的不相顺者，由于完全诽谤而成为恶劣品即是不相顺品。所谓对治品者，此处完全趋向而正确生起，或者趋向正确的品即是对治品。对治品与不相顺品即是对治品与不相顺品，具有彼等特征的不相顺即是不相顺与对治品的不相顺。
开启机会是境界的部分即是机会，给予彼等，给予前生者们的机会即是开启前生者们的机会，为其所摄受。将要生起是产生不同种类的发心。将要趣入是生起相续相似的心。
关于'何者'等，虽然世间有无量事物，但在世间唯一确定把握谷物是为了表示近似比喻的意义。
从'依靠烦恼和清净而言一切缘起'乃至'依靠境界受用而有有支'，是因为是一切烦恼受用的因故。
关于'此生所生起'、'见法种子'及'其他生'等，是无明等受生后将要感受，或者将在其他时候感受。
关于'各自种子'，从阿赖耶识处所及无明种子，是成就见法无明等的因性。
关于'其余无明等乃至有'，是以无明缘行，行缘识等次第。
所谓'具有自种子'是指凡是种子即阿赖耶识，以及有支，和见法中无明等的生起。'无有'是指缺少一分。'远离性'是指一切皆无。
如是显示烦恼品后，关于'清净品'，是念住等品，关于'灭尽涅槃'，是从'无明灭故行灭'乃至'生灭故老死灭'。
关于'依止诸行过患'，说'彼'是因为见一切过患是清净的因故。
关于'住种姓补特伽罗'，住种姓是为种姓所摄等，种姓是指以三乘涅槃的种子所摄，以彼种子于菩萨相续中能生菩提分种子。

།སྔོན་གྱི་ལས་དང་མཐུན་པར་ཕྱིས་འབྲས་བུའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྲོག་གཅོད་པ་ཀུན་དུ་བསྟེན་པ་དང་། མང་དུ་གོམས་པས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་གལ་ཏེ་མིར་སྐྱེས་ན་ཡང་ཚེ་ཐུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སོ་སོའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུན་ནས་ཉོན མོངས་པའི་བདག་པོ་ཚོར་བའི་དབང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་དང་།འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་བདག་པོ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་བདག་པོ་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་དག་གོ། །ཁེངས་པའི་ ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་།ཁྱད་དུ་གསོད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཞུམ་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གསུམ་པོ་འདི་དག་མདོར་བསྡུ་ན་བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་མང་བས་བྱས་པ་ནི་ཁེངས་པའོ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་ཡོད་པར་མི་འཛིན་པས་བྱས་པ་ ནི་ཁྱད་དུ་གསོད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ།།བདག་ཉིད་ལ་བརྙས་པས་བྱས་པ་ནི་ཞུམ་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྗེས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ལ་སྟོན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ ལ།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཚིག་དང་ཡི་གེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དོན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་བསྟན་པས་སོ། ། ཇི་ལྟར་འདོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགོད་པར་བྱ་བ་རྣམས་སྐུལ་ཞིང་བཀོད་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་མགུ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། གཟེངས་བསྟོད་པར་བྱ་བ་རྣམས་གཟེངས་བསྟོད་ནས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྤྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྨ་མི་འབེབས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཡང་དག་པར་དགའ་བར བྱེད་པས་སོ།།ཇི་ལྟར་རིག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་འཚམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །ཇི་ལྟར་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་འདྲེས་པར་གྱུར་ནས་ཀྱང་གོ་མི་དཀའ་ཞིང་མྱུར་དུ་འཇུག་པར་སླ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འཕགས་ པའི་བདེན་པ་བཞི་དང་།རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཁོར་བ་ཇི་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ལ་འཚམ་པའོ། །ཇི་ལྟར་བྱམས་པའི་སེམས་ཡིན་ཞེ་ན། གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་ཕན་པའི་སེམས་ཡིན་ཞེ་ན། ཉེས་པར་བྱེད་པ་སྤྱོད་པ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་ ཡིན་ཞེ་ན།བདེ་བ་ཉིད་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་བདག་ལ་མི་བསྟོད་ཅིང་གཞན་ལ་མི་སྨོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཕྲག་དོག་ལ་མི་གནས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་མི་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་གང་དག་ལུས་ལ་ སོགས་པ་དག་ལ་བཀག་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་སྟེ།གང་དག་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་གནང་བ་རབ་ཏུ་བཀག་པ་དེ་དག་གོ། །རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ནི་སྔར་ཐོབ་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུའོ། །གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབེན་པའི་གནས་སུ་སོང་བའོ། །ཐོག་མ་ཁོ་ནར་བསམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ པའི་གནས་རྣམས་སྤངས་ནས།ཆོས་རྣམས་བསམ་པ་བརྩོན་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞིང་ཆུབ་པར་བྱས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་སྟེ། བསམ་པར་ནུས་པ་དང་། བསམ་པར་འོས་པ་ནི་བསམ་པར་བྱ་བའོ། །བསམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ མི་བསམ་པ་སྟེ།དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་བསམ་པར་མི་ནུས་པ་དང་། བསམ་པར་མི་འོས་པའོ། །གནས་གང་ལ་ཡིན་ན་ཆོས་རྣམས་བསམ་པ་ལས་རྩོམ་པར་བྱེད་དེ། རྒྱས་པར་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྟག་ཏུ་གུས་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་སེམས་པས་རྟག་ཏུ་གུས་པར་བྱེད་ པའི་སྦྱོར་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ལྷོད་ལ།དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་ལྷོད་པར་མི་བྱེད་དོ།

关于随后果报随顺前业之义，即如杀生若经常行持、多加修习，则会转生恶趣，此为异熟果报；即便转生为人，也将成为短命者等。
如是，关于一切二十二根各自之力，即五受根为烦恼之主，信等五根为世间清净之主，未知当知根等三根为出世间清净之主。
关于远离傲慢烦恼、远离轻蔑烦恼、远离怯懦烦恼，此三者略说即：因我慢过重而生者为傲慢；不认为他人亦具有而生者为轻蔑烦恼；因轻视自己而生者为怯懦烦恼。
何为'适时'？答：如'随顺'等。云何？如'恭敬'等。
关于'对一切示教'，云何？即不间断地示教一切。云何？即如'依次宣说文字词句'等。
关于'如何随顺义利'等，云何令人欢喜？即以教法开示。云何令人希求？即劝导安立当劝导者。云何令人满意？即赞叹当赞叹者。云何令人欢悦且不轻蔑？即以正确方式令当欢喜者欢喜。
云何为明了？即以现量等。云何为适宜？即随顺善趣。云何为不杂？即不混杂且易解易入。云何为具法？即随顺四圣谛。云何为如实轮回？即适合一切。云何为慈心？即对加害者等亦然。云何为利益心？即对作恶行者。云何为悲悯心？即对苦乐等。
云何为不自赞毁他？即不住于嫉妒等。云何为不住利养恭敬？即无执著心等。
对于身等所制止之诸法当断除，即对身等所不允许而制止者。随学即如实随顺前得。'独自前往寂静处'即前往寂静住处。
首先远离不当思维处，精进思维诸法。'思维'即如实见解、了知及观察，能思维及应思维即是所思维。不当思维即不思维，与此相违品即不能思维及不应思维。于何处？即从思维诸法开始，广大思维之义。
恒时恭敬加行之思维，恒时恭敬加行之违品即懈怠，其对治即不懈怠。

།སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་རིགས་ལ་འདི་ལྟར་ནི་མི་རིགས་པའོ་ཞེས་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཤིང་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བའོ། །ནག་པོ་བསྟན་པ་དང་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གང་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་ཅིང་འདུལ་བ་ལ་སྣང་ལ། ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བ་དེ་ནི་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ནག་པོ་བསྟན་པའོ། །ཐོག་མ་འཇུག་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་མ་ཞུགས་པར་སེམས་པ་ལས་འཇུག་པ་ནི་ཐོག་མ་འཇུག་པའོ། ། རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པར་མི་ནུས་པའི་སེམས་པའོ། །སེམས་གཡེང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པར་མི་འོས་པ་མི་སེམས་པའོ། །སྔོན་མ་རྟོགས་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའམ། ཐོས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་རྟོགས་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པའམ། སྔར་མ ཐོབ་པ་ཐོབ་པས་ན་དེ་དག་གཉི་ག་རྟོགས་ཤིང་ཐོབ་པ་སྟེ།རིམ་པ་བཞིན་དུ་དེས་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཆུད་ཟ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་བརྗེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཉི་ག་ཉིད་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། མ་སྨས་ཤིང་མི་ཉམས་པར་ཏེ། མ་འོངས་པ་དང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་འཛིན་པ་ལ་མཁས་པ་ན་ནག་པོ་བསྟན་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཞུགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒུལ་བར་ཡང་མི་ནུས་ཏེ། ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ལ་མཁས པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱོགས་ལས་བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ནི་སུས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐོས་པ་མང་པོ་དག་གིས་སམ། འཇིག་རྟེན་ན་ཤེས་རབ་ཆེ་བར་འདོད་པ་དག་གིས་སམ། རྒན་རབས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་དག་གིས་སམ། རིགས་པ་དག་གིས་སོ། །བསམ་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བསྡུས་ པའི་དོན་ནི་གང་བསམ་པ་དང་།དེ་ཇི་ལྟར་བསམ་པར་བྱ་བ་དང་། གང་གི་དོན་དུ་བསམ་པ་སྟེ། བསམ་པ་ནི་ཆོས་སོ། །ཇི་ལྟར་བསམ་ན་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔས་སོ། །གང་གི་དོན་དུ་ཞེ་ན། སེམས་པས་འཇུག་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་། བཟོད་པ་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་སྙིང་པོར་བྱ་བའི་དོན་དང་བསྒོམ་ པ་ལ་ཞུགས་པའི་དོན་ཏོ།།མདོར་བསྡུས་པ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་ཅི་ལ་བརྟེན་ཞིང་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཅི་ཞིག་ཤེས་པའོ། །ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་རིགས་པའམ་ལུང་གིས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པས། གང་ལས་ལོག་པའི་ངང་ཚུལ་དང་། ཞུགས་པའི་ངང་ཚུལ་གྱིས་རྗེས་སུ་ཞུགས་ པ་བརྟེན་པ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་སམ་།བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་འདིའི་གོ་རིམས་སོ། །སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤྲོས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ།།འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་མཚན་མ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་སེམས་འཇོག་ཅིང་ཤིན་ཏུ་འཇོག་པ་ནས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་ཅིང་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་བར་འདི་ནི་ཞི་གནས་ཞེས་བྱ་བའོ། །མཚན་ མ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་འབྱེད་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ལ།དེ་ལ་འབྱེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པར་བསྡོམས་ནས་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་བྱ་བའི་ཆ་འཛིན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་རྒ་བ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔ་མ་གཉིས་འབྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་འབྱེད་པ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ མཚན་ཉིད་དོ།།ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་ངེས་པར་བཟུང་བའོ། །དེ་ལ་སྔ་མས་ནི་ལམ་ཚོལ་བ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་ལམ་རྣམ་པར་ངེས་པའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་མཚན་ཉིད་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་སྤངས་པའོ།

'所谓行持，即是如此应理，如此不应理地随行并如是修习。
所谓'也能如实了知黑说和大说'，是指凡契合经藏、显现于律藏、不违法性者即是大说，与此相反者即是黑说。
'初入'是指从未入时思维而入即是初入。
'不迷惑'是指不能思维的心。
'心散乱'是指不思维不应思维之事。
先前未证悟的义理通达获得，或以闻为先而证悟即是现知，或得先前未得者，故二者皆证悟获得，依次由'以此获得殊胜智慧'等而不会损失即不会忘失，这二者都是按次第而言。
'不依赖他人'即是不观待他人之义。
不损坏且不退失，于未来和现见法中善巧持守无过失，因为善巧于黑说故不能动摇，因为不能入于违品之故。
也不能摇动，因为善巧于大说之故。
'任何人也不能使之背离立场'，即是多闻者或世间认为具大智慧者或长者。
'以任何方式'即是以教证或以理证。
八种思维所摄之义是何所思维、如何思维、为何而思维。思维即是法。如何思维即以广等五相。为何而思维？为思维趣入之义、为获得忍辱作为核心之义、为入修之义。
略说即是以何相依于何而依何了知何者。依于何者即依教理或教证，以身语意随行，从何离开的状态和趣入的状态随行依止彼而安住，或修习思维和修持，此是其次第。
'远离一切戏论'中，戏论即是分别，即自性分别等。
'远离一切散乱'即是远离一切散动。
想作意即是想作意，由内三摩地于诸相，乃至广说安置其心、极为安置，乃至专一作意、平等安住，此即是止。
于相作意分别乃至以慧趣入为止。其中分别即是总摄一切苦而说苦圣谛。
'极为分别'即是执持各别分支，如说生苦、老苦等。
法极为分别即是依彼而分别经等诸法，如是依彼而分别前二者，其中分别即是决定相。
极为分别即是正确决定相。
法极为分别即是决定近相。
其中前者是寻求道，此是决定道。
另一分类，相即是未断所知事物作意。

།ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཀུན་དུ་གཏད་ ནས་ཚོལ་བའོ།།ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་བཙལ་བ་རྣམ་པར་ངེས་པར་འབྱེད་པའོ། །བསྙེན་པ་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ལུས་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་བསྙེན་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རིག་པའོ། །རིག་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་ ཡོད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཛིན་པའོ།།སྔོན་དང་ཕྱི་མ་དག་ཏུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ། སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་དོན་མི་བརྗོད་པའོ། །བློ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་ནུས་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །མཁས་པ་ནི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པའོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཇུག་པ་ནི་བསྟེན་པ་དང་། བརྗོད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དྲི་བ་དང་། འཕེལ་བའི་གཏམ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལས་ཀུན་དུ་ཤེས་པའི་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཤེས་རབ་པོ། །ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་ལུས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཤིན་ཏུ སྦྱངས་པ་ནི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དོ།།གནས་ངན་ལེན་བསལ་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནས་ངན་ལེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ལ་ཡོད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའོ། །མཐོང་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རྫས་འཛིན་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་རྗོད་པར་བྱེད་པས་ སྙན་པར་སྨྲ་བའམ།ཡང་ན་ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ཉིད་ནི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་སྟེ། དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་ནི་མཉན་པར་བྱ་བ་དང་། གཟུང་བར་བྱ་བ་སྟེ། ཐོས་པར་འདོད་པ་དང་། བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། །བརྒྱད་པ་རིགས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་རྫོགས་སོ།། །།ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྡོམ་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་བསྡུས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པས་དེས་ནི་བདག་གིས་ཡང་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ།།ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་དང་རང་གི་ལུས་ལ་མི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པའི་ངོ་བོ་འདོད་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་རྫས་ལ་ལྟོས་པ་ མེད་པ་ཉིད་དང་།ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དག་གིས་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏོ། །གསུམ་པོ་འདི་ནི་ངེས་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། གཞན་དུ་གྱུར་ན་མ་ཚང་བ་ཡིན་ནོ། །ལུས་དང་ངག་གི་ལས་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་སློང་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པས་ཀུན་ནས་ སློང་བ་ཉིད་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ནི་དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཡིན་ན་ཡང་སྦྱིན་པ་ཉིད་དེ་།ཡང་དག་པར་གསོལ་བ་མ་བཏབ་ན་ནི་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དེ། ཡང་དག་པར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ནི་སྦྱིན་པར་འདོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་མེད་ཅིང་ཡིད་བདེ་བ་དང་འདུན་པས་ཁྲོ་བ་མེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་ བས་བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པས་མི་བཟློགས་པར་ནི་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ།།ཕ་དང་མ་ལ་མི་གནོད་པ་ཉིད་དུ་བསམ་པ་ཐག་པས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །འོང་བ་མཐོང་ཞིང་འབྲས་བུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པའོ།།ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་གང་ལ་གང་སྦྱིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པའོ། །ཇི་དགའ་དགུར་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏེའུ་དང་འཚོ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དུ་འཇུག་པའོ། །དབང་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པས་གཞན་གྱི་ཚིག་གིས་དབང་སྒྱུར་ཞིང་གཞན་ གྱིས་འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱི་བྱ་བའོ་ཞེས་གཏེའུ་འཇུག་པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་འདོད་པས་ནུས་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ལུས་ཅི་དགའ་དགུར་བྱེད་དུ་འཇུག་པར་རྗེས་སུ་སྦྱིན་པར་གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འདོད་པས་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་ལ་དབང་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་ སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པར་འདོད་པས་དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཅི་དགའ་དགུར་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པས་སོ།

真实的相状是全面专注地寻求。近相状是对所寻求的确切分别。亲近是完全了知分别的身体所知之事物。另外，亲近也是正确地各别了知自相。以共相了知有多少，如实地执取。前后不断增长广大是通达，即不诠释前后之义。智慧是能够完全分别的俱生慧。善巧是遍计的智慧。
以智慧趣入是依止、诠说、遍问、增长之谈抉择，从而具有殊胜义理的遍知分别即是智慧。身轻安即是身堪能性。心轻安即是心堪能性。关于所说的'断除随眠'，随眠是指依处中的烦恼种子。智是通达隐密处。见是执取现前之事物。
由宣说真实功德而成爱语，或者说宣说真实功德本身即是爱语。具有此者即是应听闻、应受持，即是想要听闻、想要修行之义。第八分类品终。
关于'自性'等偈颂所摄之义，由其本身已作解释，故我不再重述。'不顾一切资具及自身'，此说明菩萨布施的自性是以无贪心对布施物无所执著，以无过失的身语业行持。此三者是决定的加行，若有变异则不圆满。'身语业布施之事物无过失'是指由无过失的等起所发起的身语业即是布施。
若未正当祈请则不布施，正当祈请是指以欲布施作意、无不悦而具喜悦、以无嗔为先导的欲乐，不被子女妻子等阻碍而精进。以决定不害父母的心而舍施。'住于律仪'是指戒律圆满。'见来者并观果'是指见解圆满。
一切布施的总义是对谁布施什么、如何布施。'随意而行'是指令从事赌博、生计等。'有权'是指完全成为他人权力所控，由他人言语支配，他人说'这是你应做之事'而参与赌博。
因为欲求无上菩提而决定修习能力，故随意令自身从事，以利益他人、欲求他人安乐而行持，因此随顺布施他人权力。因为欲求圆满布施波罗蜜多，故成为他人权力所属。或者说由于完全布施随意所行等三者。

།གང་གི་དོན་དུ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འདོད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ལ་ བདེ་བར་འདོད་པས་དང་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དུས་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་དུས་སུའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདོད་པས་ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་ན་ཐ་ན་ལུས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལས་བརྩམས་པའོ། །མཆོད་སྦྱིན་ངན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་ བཞད་གད་ལ་རྩོམ་པ་ཆེན་པོ་རྩོམ་པ་སྟེ།རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་། རྩོམ་པ་ཆེན་པོ་གང་ལ་ཡོད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་ནོ། །ནུ་མ་སྣུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུ་མ་ལྡུད་པའོ། །གསོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བྱེད་པའོ། །སྐྱེད་པ་ནི་འཕེལ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྦྱིན་པར་ལྟ་ག་ལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གིས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཉིད་དོ། །རྒྱལ་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་བའོ། །སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཉིད་དོ། །བདག་པོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་དང་ལྡན་པ་དབང་ཕྱུག་མ་ཉམས་པ་སྟེ།བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱིན་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྗེད་ང་བ་ནི་བསོད་པའི་ལས་སོ། །སྙོམས་པར་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་། སེམས་སྙོམས་པ་ཉིད་ནི་ཡོན་གནས་ཀྱི་བློའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ སོ།།གང་ལ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ། མཛའ་བཤེས་དང་། དགྲ་བོ་དང་། ཐ་མལ་པ་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པ་དང་། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། དེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པའི་ཞིང་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་དང་། དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱོགས་དག་ དང་།འགྲོ་བའི་ཞིང་གི་ཕྱོགས་ལ་ནི་དམའ་བ་དང་། མཚུངས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དག་ལའོ། །སྙིང་རྗེའི་ཞིང་གི་ཕྱོགས་ལ་སྐྱིད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་མཛའ་བཤེས་པ་དང་། མཛའ་བཤེས་མ་ཡིན་པ་དང་། ཐ་མལ་པ་དག་ལ་ཡོན་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བློ་ཉེ་བར་གཞག་གོ་ ཞེས་ཐམས་ཅད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དམན་པ་དང་མཚུངས་པ་དག་ལ་ཡང་ངོ་། །བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གསོལ་བ་འདེབས་པ་ལ་ཁས་བླངས་པའོ།།ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་ཞིག་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅས་པའོ། །བསྐྱུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སམ་ཚད་ལས་སོ། །བཟང་པོ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་གྱ་ནོམ་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱིས་སམ། རིན་ཐང་གིས་སོ། །དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ངན་པ་ཐ་ཆད་དོ། །ཡིད་མི་དགའ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པའོ། །ཁྲོས་པ་ནི་ཁྲོས་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པའོ། །ཡིད་འཁྲུགས་པས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དྲི་མ་ཅན་གྱིས་སོ། །ཕན བཏགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའོ།།སྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕེལ་བ་ཐོབ་པར་བྱས་པའོ། །དྲངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒུད་པའམ། གཞན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སོ། །སྨྲས་པ་ནི་འགྱུར་བ་དང་བཅས་པ་སྨོད་པའོ། །སྒྲུབ་པ་དམན་པ་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་གནས་ པ་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུའི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པ་དེ་དག་ལ་སྦྱིན་པའོ། །རྒོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་མ་ཕྱིན་པའོ། །བདག་ཉིད་མ་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནས་པའོ། །མ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་པོས་ སོ།།འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིག་རྟེན་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། ཁམས་གཉིས་སམ། ཁམས་གསུམ་ལས་སོ། །རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་ཏེ།མ་དག་པ་ལས་སོ། །ལྷག་པར་གྱུར་པ་ནི་གཏང་བར་འོས་པའི་ཆོས་སུ་བྱས་པའོ། །གྲགས་པ་དང་སྒྲ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་དུ་བསྟོད་པ་ནི་གྲགས་པའོ།

如果问为了什么，对此回答说：为了追求殊胜菩提，为了利益他人获得安乐，首先在发心之时，同样在修习波罗蜜多之时。为了圆满波罗蜜多，从布施手脚等乃至身体开始。
所谓恶祭祀，是指具有伤害和大笑的行为，即具有伤害和大行为的祭祀。所谓挤压乳房是指挤压乳房。所谓养育是指使其增长。生长是指获得增长。所谓如何思维是指意思是以意念。
怎么会布施是指以身语。所谓王是指种姓。将生于王族。所谓顶受灌顶是指被众眷属所摄受。所谓主人是指具有自在力且自在力未衰退，意思是除了自己所施予的以外。称赞是赞叹的事业。
如果问平等心布施的特征是什么，心平等性即是福田心的特征。对于什么？对一切众生，即是对亲友、敌人、普通人行利益，以及与此相违者，非此二者，对具功德的福田，与此相反者，
对于所化众生方面则是对低劣、平等、殊胜者。对于悲悯对象方面，对于安乐等，如同对待亲友、非亲友、普通人一样，应当如理安住心念，
应当遍说：如对具功德者，如对殊胜者，对低劣和平等者也是如此。如对具乐者，对具苦者也是如此。所谓如何所说是指对祈请者的承诺。
所谓如何立誓是指首先自己承诺布施。所谓减少是指从数量或限度方面。善妙是指殊胜，从两方面来说是殊胜的：从种姓或价值。与此相违的是最劣的。
所谓不悦是指心散乱。愤怒是被忿怒所压制。所谓被扰乱心所摄是指被染污心。所谓利益是指成办安乐。所谓生长是指获得增长。所谓引导是指从衰败或他人的痛苦中。
所说是指带有变化的诽谤。低劣的修行是指邪行。住于其中是指住于邪行，即对如是种种邪行安住者的布施。所谓放逸是指未得气。所谓自己未调伏是指住于非律仪。
所谓未说是指施者。世间和出世间离贪清净中，世间是指离贪，出世间是指清净，即从二界或三界。所谓清净是指从两方面：从不清净。超胜是指成为应舍法。依止名声、声音和偈颂，现前赞叹是名声。

།སྒྲ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་ལྐོག་ནས་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་སྟེ། འཁོར་ལོས་ སྒྱུར་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའམ།དབང་ཕྱུག་ལ་བརྟེན་པའོ། །བདུད་ཅེས་སྨོས་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཉིད་དོ། །ས་ལ་བརྟེན་པའི་ཡུལ་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ཡིན་པས་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་སྨོས་སོ། །གླིང་བཞི་དབང་ཕྱུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དབང་ ཕྱུག་ནི་དེ་དག་མ་ཡིན་པའི་ས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བདག་པོའོ།།ཉུང་ངུ་ལས་ཀྱང་སྤབས་ཆེར་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མྱུར་བར་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལོངས་སྤྱོད་མང་པོ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་མང་པོ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཡང་བའམ། ཡུལ་མང་པོ་ན་གནས་ པའོ།།ཚིམ་པར་བྱ་བ་ནི་ནང་ཡོངས་སུ་གང་བར་བྱེད་པའོ། །འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བཀང་བ་ནི་ཡིད་ལ་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རོ། །རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། དོན་རྣམ་པར་གཏོང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་། དོན་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།།མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྦྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ཀྱང་ཕོངས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པས་ནི་སྦྱིན་པའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། བཟང་བ་བྱིན་པས་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་། ཟང་ ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་སྟེ།ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་སྦྱིན་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པ་སྟེ། ནང་གི་བདག་ཉིད་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་དང་གོ་རིམས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ བརྩམས་ནས་ཇི་ལྟར་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།དེ་ལ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཡོད་ཅིང་བདོག་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོད་ཅིང་བདོག་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འདི་ དང་གཞན་རྒྱས་པར་དབྱེ་བར་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས་ཡང་དག་པར་སྦྱིན་པའི་ཆོས་དག་ཡོད་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་སྦྱིན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །མེད་ཅིང་མི་བདོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་ཅིང་མི་བདོག་ནའོ། །བསམ་པ་དག་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་དེས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཉེ་བར་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་གླགས་ཚོལ་བ་ལ་མི་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ པའི་སྦྱིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་།སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པའི་ཆོས་དང་། ཟང་ཟིང་དང་མི་འཇིགས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས་གྲོགས་བཤེས་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་བསམ་པ་བྱེད་པའོ།།སྦྱིན་པ་ལ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་གེགས་ཡོད་ན་ཡང་ངོ་། །སྦྱིན་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ལས་ཀྱང་བརྩམས་ནས་གཉེན་པོའི་ ཤེས་པ་ཐ་མ་འདིས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།ལྷག་པའི་བསམ་པས་མོས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་དོ། །དབེན་བར་སོང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་བརྩམས་ནས་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་ རབ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་སྦྱིན་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།དཀའ་བའི་སྦྱིན་པ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ཏེ། དགའ་བའི་སྦྱིན་པ་ཉིད་དང་། བདག་ལ་ཆགས་པས་སམ། སྦྱིན་པའི་རྫས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་སམ། སྔར་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་གོམས་པར་མ་བྱས་པའོ།

声音和偈颂是暗中赞叹之语，是依于转轮王或依于自在天。所说的'魔'是欲界之主。因为是依地之地方主故说'帝释'。因为是四洲之主故说'转轮王'。自在天是除此等之外的圆满地之主。
'从少亦能广施'是指迅速布施之义。'受用众多广大圆满'是指种类众多，或极为轻微，或住于众多地方。
'令满足'是指内部充满。'如意圆满'是指意愿圆满成就。
'差别'是指布施、舍弃、遍舍、成办等。
'相'是指布施的本质，如实显示布施的本体。'词义'也是除贫困故称布施。
'分类'是指'施善得力'等，即法施和财施。财施是内身布施和外物布施，如内身布施等。
当说明一切布施的摄义和次第，从'何为一切布施'开始直至'如何获得完全超越一切恶趣'。
其中财施略分三种：从'有而具足'等开始，'有而具足'以及从此与他广分开始直至'有正法布施法而'以及'应知是具慧之布施'为止。
'无而不具'是指无有可布施之法而不具足时。从'清净意乐'开始直至'获得一切生中无尽受用'，
如是，当他布施法施时，'不施求过外道'开始直至'依法布施应知是具慧布施'为止，
依于无碍解，一切布施法，及财施无畏，如实了知分类直至'了知'为止。'依增上意乐'是指从'于作害众生'开始直至'于亲友中修平等心'。
依止布施是即便有布施障碍时。从布施障碍对治开始直至'以此最后对治智能正持福果'为止。
'依增上意乐信解布施'是指内自体。从'远离'开始直至'此是菩萨具大智慧依止布施'为止。
难行布施略说有三因：即欢喜布施性，或因执著自身，或因执著布施物，或因前世其他生中未曾习行布施。

། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ལ་གནོད་པ་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་རྫས་ཆུང་ངུ་ལས་ཀྱང་བགོ་བཤའ་བྱས་ནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་བདག་ཉིད་གོམས་པར་བྱེད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་བླངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་རྫས་ཆུང་ན་ཡང་ཐམས་ཅད སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་བླངས་པར་གྱུར་པའོ། །སྡུག་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་སེམས་ཅན་དུ་གྲགས་པ་སྡུག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་བརྩེ་བར་བྱས་པའམ། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་ཡང་ དག་པར་འདྲིས་པའམ།དེ་དག་མེད་ན་ཡང་ཤས་ཆེར་ཕན་པ་བྱས་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོའི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་དམ་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །ཇི་ལྟར་ན་མཆོག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རབ་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམ་པ་ དེ་གཉི་ག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་ནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ།།ཆགས་ཆེན་པོས་བསྒྲུབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་སྦྱིན་པ་ལ་གོམས་པར་མ་བྱས་པས་ཚེགས་ཆེན་པོས་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་པའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྦྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། གང་ ལ་སྦྱིན་པ་དང་།གང་དུ་གང་གིས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ་རང་གི་འམ་གཞན་གྱི་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་བསྐུལ་བའོ། །དེ་ལ་རང་གི་ལ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གིས་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་བསྐུལ་བ་མེད་པར་ཆོས་དང་མཐུན་པར་རྙེད་པའོ། །ཕ་དང་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འབྲེལ་པ་དང་། ཕན་པ་བྱེད་ པར་འདོད་པ་དེ་དག་ལའོ།།སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་གཏོང་བ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་རྫས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གསུངས་ཏེ། དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་དེ། གཏོང་བ་ཉིད་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པའོ།།ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་པོ་ནི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་ལེན་པ་པོ་ལ་བཀུར་སྟི་བྱས་ནས་འདི་ལྟར་ཡིད་ཀྱིས་དགའ་བ་སྐྱེས་པར་བྱེད་པའོ། །རང་གི་ལག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ནི་བདག་མི་ཁེངས་པར་སྦྱིན་པའོ། ། དུས་སུ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་འདོད་པའི་དངོས་པོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །གཞན་ལ་མི་གནོད་པར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལྷག་པའི་རྫས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། ལུང་ལས་དག་པར་བསྟན་པ་དག་གོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་མི་བརྟེན པར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་མདོའི་དུམ་བུའི་དོན་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།གྲོལ་བར་གཏོང་བ་དང་། རབ་ཏུ་ལག་བརྐྱང་བ་དང་། ལྷག་པར་མཐོང་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། ལྷག་པར་མཆོད་སྦྱིན་ལ་དགའ་བ་དང་། གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མི་ བརྟེན་པར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བ་རྣམས་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།།གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣོད་ལ་སྦྱིན་པའོ། །བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣོད་མ་ཡིན་པ་ལ་སྦྱིན་པ་སྟེ། འདི་དག་གིས་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་སྦྱིན་པ་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་སྦྱིན་བདག་གི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ཀུན་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་བཞི་ནི་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ། །ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་སྦྱིན་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ།དོན་གྱིས་ཕོངས་པ་ནི་ཕོངས་པའོ། །གང་ལ་དོན་གྱིས་ཕོངས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་སྟེ། ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་ཉིད་ནི་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་སྦྱིན་པའོ། །གང་གིས་ཕོངས་ཤིང་འདོད་ཅེ་ན། ཟས་ལ་སོགས་པས་ཏེ། རྣམ་ པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

关于菩萨对自身造成损害这一说法，是指即使是微小的布施物也要分配后布施，如此使自身习惯于此。
所谓忍受痛苦，是指即使布施物微小也要全部布施，如此自身便承受了痛苦。
关于可爱的事物，由三种原因使布施物成为众生所喜爱：或因前世曾经慈爱，或因今世长期相处熟悉，或即使没有这些因缘也曾多做利益。
因为是非众生事物中的最胜者，所以产生强烈的执著。如何是最胜呢？答：因为无过失，因为最殊胜，对这两种事物都要去除执著而行布施。
所谓以大贪求成就，是因为以前未曾习惯布施，所以要以大艰难成就。
一切布施的总义有四种：即何为布施、布施于谁、在何处由谁布施，是自己或经他人请求而劝导。
其中关于自己如何呢？即不需他人劝导而如法获得。
父母等是指亲属和欲作利益者。
圣者布施五种的总义是说具足布施性、具足行施者、具足布施物，信心是指无所求的心性，是具足布施性。
布施者成为具足因，如此布施是对受施者恭敬而生欢喜心。
所谓亲手是指如此布施时自己不骄慢而布施。
适时布施是以所需物而摄受。
不损害他人这句话显示具足剩余财物，是经教中所说清净。
一切布施的总义中，无所依布施等是解释经文片段的意思，即解脱布施、极伸手、喜见、喜祭祀、具足布施、喜分配，应知无所依布施等与不期待果报等依次配合。
所谓具足布施是对法器布施。
所谓分配是对非法器布施，这些显示了以何种方式布施具足的施主功德。
现在关于一切布施圆满的内容，普施等四种布施是一切布施的差别。
关于对贫乏欲求者布施，实际缺乏者是贫乏者。具有实际缺乏的是贫乏欲求者，贫乏欲求性即是贫乏欲求。对其布施即是对贫乏欲求者布施。贫乏欲求什么呢？是对食物等，以八种方式对贫乏欲求者布施是显示总义。

།ལུས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་འདི་དག་ཉིད་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་མི་འདོད་པས་ལུས་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བཟློག་པར་ འདོད་པ་དང་།ལུས་ལ་ཕན་པ་འདུ་བྱེད་པའི་ཡོ་བྱད་འདོད་པ་དང་། སྤྱོད་ལམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་བར་འདོད་པ་དང་། ལུས་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པའི་ཡོ་བྱད་འདོད་པ་དང་། ལུས་ལ་གནོད་པ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཟློག་པར་ བྱེད་པ་ལ་ཕན་པ་འདོད་པ་དེ་དག་ཟས་དང་སྐོམ་གྱིས་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པར་གྱུར་པ་ལ་ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ།།ལུས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་འདོད་པའི་དོན་དུ་བཞོན་པ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །ལུས་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པའི་ཡོ་བྱད་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གསང་བའི་ གནས་དགབ་པའི་ཡོ་བྱད་དང་།རྒྱུན་དུ་བྱ་བའི་ཡོ་བྱད་དང་། ཟས་ལ་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྣོད་སྤྱད་དང་། མལ་སྟན་ལ་སོགས་པ་ཡོ་བྱད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། དྲི་དང་ཕྲེང་བ་དང་བསྐུ་བ་དང་བྱུག་པའི་ཡོ་བྱད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་འདོད་པ་རྣམས་དེ་དག་མ་ཐོབ་པས་ ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཡོ་བྱད་དེ་དག་སྦྱིན་པར་བྱེད་དེ།གྲང་བ་དང་། དྲོ་བ་དང་། རླུང་དང་། ཚ་བ་དང་། ཆར་འབབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་འདོད་པ་དང་། མིག་གིས་མཐོང་བར་འདོད་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནོད་པ་མི་མཉམ་པ་དག་ཉེ་བར་བསལ་བར་འདོད་པ་དེ་དག་ ལ་རྟེན་དང་སྣང་བ་དག་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ།།གང་དག་མིག་གིས་མཐོང་བར་བྱས་ནས་གནོད་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་འདོད་པ་རྣམས་སྣང་བ་མེད་པས་གནོད་པར་གྱུར་པ་དག་ལ་སྣང་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དེ་། ཐོས་པ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱིས་མཐོན་དམན་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བ་ལ་ཇི་ལྟར་མིག་ གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་བྱེད་པ་ལྟར།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་འབྱུང་བ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྣང་བ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་མཐོན་དམན་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པས་ལུས་ལ་གནོད་པ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དུ་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་། སེམས་ཀྱིས་འཛིན་པ་གང་གིས་སེམས་ཀུན་དུ་བཟུང་བར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་སེམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེར་སྣ་དང་གསོག་འཇོག་གི་དྲི་མ་བསལ་ནས་བཟང་པོ་དང་གཙང་མ་དང་། རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་གི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་གང་སྦྱིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སྦྱིན པའོ།།གང་སྦྱིན་ཞེ་ན། བཟང་པོ་དང་། གཙང་མ་དང་། རུང་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བཟང་པོས་ལུས་ཚིམ་པར་བྱེད་ཅིང་། གཙང་བ་དང་། རུང་བས་སེམས་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། སེར་སྣའི་དྲི་མ་བསལ་བས་ནི་སྦྱིན་བདག་གིས་འདི་དང་གཞན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་འཐོབ་ བོ།།གསོག་འཇོག་གི་དྲི་མ་བསལ་བས་ནི་འདི་དང་གཞན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་འཛིན་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་ཟང་ཟིང་དང་མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ཉིད་ནི་འདིར་དབྱེ་བ་ དང་བསླབ་པ་ཡིན་གྱི།མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་ནི་འདིར་དབྱེ་བ་མེད་དོ། །མི་སྐྱོ་བར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིའི་རྒྱུ་ལས་བརྩམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་རྐྱེན་དུ་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་སློང་བ་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་པར་བྱའོ། །མཆོག་ཏུ་ འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།སྦྱིན་པ་འདིའི་འབྲས་བུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། འཚེ་བའི་སྦྱིན་པས་ཆོས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའམ། ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པ་ཙམ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ།

一切有身之人皆欲求此等，世间人不欲求其他，故依身而有五种：欲除俱生苦，欲求利身资具，欲无行苦，欲求益身资具，欲求护身避害。
其中欲除俱生苦而求利益者，对于缺乏饮食而欲求者，施予饮食等。为除身行苦而欲求者，施予乘具。
利益身体的资具亦有四种：遮蔽隐密处的资具，日常用具，饮食等各种器皿，床座等各种资具，以及香、花鬘、涂香、涂身等资具。
对于因未获得这些而烦恼者，施予这些资具。对于欲除寒、热、风、暑、雨等苦，以及欲以眼见而欲除不平等之苦害者，施予依止处和光明。
对于以眼见而欲除害者，因无光明而受害者，施予光明。如同以眼识见光明而能除高低等障碍一样，听等识生起时亦无其他俱有因。
因此，说'光明'是为除高低等对身体的危害。'舍遣执著'是指心的执著，即心所执持的，故称为心的执著。
除去悭吝和积蓄的垢染后，'善好'、'清净'、'适宜'等所摄之义为何施与如何施。
何为施？即善好、清净、适宜。如何施？以善好令身满足，以清净和适宜令心摄持。
由除悭吝垢染，施主于此世他世获得广大受用果报。由除积蓄垢染，于此世他世对受用无执著，此为等流果。
关于'财物施与无畏施的差别'，此处仅对财物施进行分别教授，无畏施则此处无分别。
关于'无厌倦而行布施'，从此因缘开始，应知菩萨如何依布施而作为缘起，如'乞者'等所说。
所谓'执为最胜'有三种见：认为此施无果的邪见，执为最胜见，以及认为以损害布施即成为法的见解，或执戒为最胜见，认为仅以圆满布施即能成就世间、出世间清净的见解。

།གང་གི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་བསགས་ཤིང་ཕྱིས་དུས་གཅིག་ཏུ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དག་ཡོད་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་པ་སྟེ། སོགས་པར་བྱེད་པའི་ཉེས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དག་ཡོད་བཞིན་དུ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སོགས་པར་བྱེད་པས་སློང་མོ་པ་ཕྱིར་བཟློག་པའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་པའམ་སློང་མོ་པ་ཡང་དག་པར་སློང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་གཉི གཡང་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ལ་སྐྱོན་གཉིས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་།།སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡོད་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པར་མི་སྤྲོ་བས་སློང་བ་ཕྱིར་ཟློག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སློང་བར་བྱེད་པ་ཉེ་བར་ལྷགས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཡང་དག་པར་སློང་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ནི་ རིགས་པ་མ་མཐོང་ངོ་།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡོད་བཞིན་དུ་སློང་མོ་པ་ཉེ་བར་ལྷགས་པ་སྤོང་བར་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཕྱིར་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དེ་ཅི་ལྟར་སོགས་པར་འགྱུར། སློང་བ་ཕྱིར་བཟློག་པ་མ་བྱས་པ་ལ་ནི་སོགས་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཕྱིས་དུས་གཅིག་ཏུ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡོན་ཏན་མ་མཐོང་བས་སོགས་པའི་སྦྱིན་པ་ལས་བསོད་ནམས་འདུ་བའི་སྒོ་ལྷག་པར་མ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏོ། །སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་ མཚུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་རྫས་ཡོད་ཀྱང་མཚུངས་ལ།སློང་བ་པོ་ཡང་མཚུངས་པ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་མཐོང་བས་བསགས་ཤིང་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སློང་བ་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དམའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་བཅག་པ་སྟོན་ཏོ།།མི་བརྟེན་པའི་སྦྱིན་པའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཚེ་འདིའི་གྲགས་པ་ལ་མི་བརྟེན་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་བདག་ཉིད་སྨད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞུམ་པ་མེད་པ་དུས་གསུམ་དུ་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པའོ། །ངན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་བདག་ལ་ཡོད་པའི་ མཆོག་སྟེར་བའོ།།རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་མཛའ་བོ་དང་དགྲ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་སྦྱིན་པ་གཏོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ལ་མི་ལྟ་བའི་སྦྱིན་པ་གང་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་གྱིས་སླར་བདག་ལ་ལན་བྱས་སུ་མི་རེ་བ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྙིང་བརྩེ་བ་དང་ ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕན་འདོགས་སུ་རེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་གདགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཐོང་བ་སྟེ། བདེ་བ་འདོད་པ་སྲེད་པའི་མེས་བསྲེགས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་མཐུ་མེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བའི་རྒྱུ་འདོད་པས་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཕན་པ་དང་། སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ དེའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི།སྐྱེ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་དག་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱི་མ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའམ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ལ། དེའི་རྒྱུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་སྙིང་པོ་ མེད་པར་ལྟ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བ་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དེའི་རྒྱུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་ཕན་ཡོན་དུ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་ཉེས་པ་གཉི་ག་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ ཅད་སྙིང་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་།དེའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ལ་ཕན་ཡོན་དུ་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་སྟེ་དགུ་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཚུལ་ཁྲིམས་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་ནི་གོང་དུ་ཕྱུང་བ་ཡིན། སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་འོད་ཀྱིས་མཛད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་འགྲེལ་པ་ལས་ ་ཇི་སྙེད་འགྱུར་བ་རྫོགས་སོ།

如果问及积聚很多财物后一次性布施有何过失？为了说明这一点，从'菩萨有可布施之法'开始阐述。从积聚的过失开始，应当说'有可布施之法'。由积聚而拒绝乞者有两种原因：无可布施之物，或乞者非真实乞求。对于这两种情况，如同无悬崖般拒绝时，显示两种过失。
有可布施之物却因不乐于布施而拒绝乞者，以及真实乞求者到来时仍拒绝这些真实乞求者，这是不合理的。菩萨有可布施之物时不应容忍拒绝到来的乞者，因为见到拒绝是不合理的。
又，这如何成为积聚？因为未拒绝乞者则无积聚，从'未见后来一次性布施有功德，故未见积聚布施有更多集聚福德之门'开始，乃至'将获得殊胜福德'等来说明。
'布施之物亦相同'等，是说虽有相同的布施物，对相同的乞者，因见有差别而不应积聚后布施。关于'菩萨对乞者'等，'以卑下心'等是显示破除自身的我慢。
无所依布施的总义是不依今世名声，因为仅仅思维就是贬低自己。无怯懦是三时具有欢喜心。非劣布施是将自己所有最好的给予。
无背向布施是对亲友与敌人无差别地行布施，因为具有慈悲心。何为不望路布施？是不期望他人回报自己，为什么？因为具有慈悲心。
'无希望回报'是见到利他的因，因为见到被贪欲之火焚烧而求乐者无能为力。对于希求快乐之因而趋入者，为了显示以利益与慈悲心为其宣说，故说'因见众生本性苦恼'。
关于'不期望后世圆满受用或异熟'，为显示其因，故说'见一切行无实质'。为何说不期望布施果报成就圆满身体的异熟？其因是'因见殊胜菩提为功德'。
或者是见到两种过失：见一切行无实质，以及见其对治为功德。布施次第分别第九终。戒律次第分别已在前述。这是由阿阇黎功德光所造《菩萨地论释》之所有译文圆满。


D4045

། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་དཱི་པཾ་ཀ་ར་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།།[#་]@། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུ་འགྲེལ་བ་བཞུགས་སོ། ། @##། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུ་བཤད་པ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དགེ་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ། བདག ལ་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དེ་ལ་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་སྤྱོད་པའོ། །བདེ་བ་ནི་གནོད་པ་མེད་པའོ། །སྙིང་བརྩེ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ལ་ལ་སྤྱོད་པ་དགེ་བ་དང་གནོད་པ་མེད་པས་ཕ་རོལ་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་དོན་དང་ལྡན་ པ་སྟེ།འདོད་པ་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་པ་དགེ་བ་དང་། གནོད་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པའོ། །མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཕལ་ཆེར་ལ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་། ཆོས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་དང་། དགེ་ འདུན་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤས་ཆེར་ཕན་པ་དང་།བདེ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་དག་ཀྱང་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱས་ནས། འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་སྟེ། དེ་དག་གཞན་དག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །གཞན་དག་ ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ཅག་ཀྱང་དེ་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་དང་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་ལ་ཕན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་དེ་དག་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཅི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ནི་དགེ་བསྙེན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དགེ་བསྙེན་མའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །གཞན་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའོ། །འདི་ ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད།དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྒྲུབ་པ་དང་སྲུང་བ་དང་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་ཆར་དང་། གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱེད་དེ་ཅི་རིགས་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ནི་མདོར་དོན་དུ་ན་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།ཐ་མལ་པར་གནས་པ་རྣམས་དང་། ཞུགས་པ་རྣམས་དང་། ཞེ་འགྲས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཐ་མལ་པ་གནས་པ་རྣམས་ལས་བརྩམས་ཏེ་རང་གི་དོན་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བདུན་ཡོད་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པར་འདོད་པ་རྣམས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།ལུས་འཇིག་ཏུ་དོགས་པས་འཇིགས་པ་རྣམས་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་གནས་པ་རྣམས་དང་། ཡོ་བྱད་མེད་པ་རྣམས་སོ། །ཞུགས་པ་དག་ནི་བརྟེན་ཏེ་གནས་པ་རྣམས་དང་། ཆོས་མཐུན་པ་གཞན་རྣམས་དང་། ཡང་དག་པར་ ཞུགས་པ་རྣམས་དང་ལོག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་སོ།།ཞེ་འགྲས་པ་དག་ནི་ཐ་མ་རྣམས་སོ། །དཔེར་ན་རྩཝའམ་མི་གཙང་བ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དངོས་པོའི་འདོད་པ་རྣམས་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་དངོས་པོའི་ འདོད་པ་རྣམས་ནི་འདོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པ་རྣམས་ནི་འདོད་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིར་ནི་དངོས་པོའི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཁྲིག་པའི་དངོས་པོའི་འདོད་པ་རྣམས་དང་། དེ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོའི་འདོད་པ་ རྣམས་ཏེ།དེ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོའི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་དཔེར་ན་རྩཝ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོའི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་དཔེར་ན་མི་གཙང་བ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཐ་ཆད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །མིའི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་འཁོར་ ལོས་སྒྱུར་བའི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མི་ལྟ་བ་ནི་ཚེ་འདི་ལའོ།

印度堪布迪庞迦热智燃和译师比丘戒胜翻译校对并确定。

 

这是一个典型的藏文佛典译跋中的译者署名，我来解释其中的人物：

1. རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་དཱི་པཾ་ཀ་ར་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན (印度堪布燃灯吉祥智)
- 即阿底峡尊者(Atisha, 982-1054)
- 是印度那烂陀寺的大学者
- 在11世纪来藏传播佛法，对藏传佛教后弘期有重大影响
- 他的梵文名字Dīpaṃkara Śrījñāna的藏文音译

2. ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བ (译师比丘戒胜)
- "ལོ་ཙཱ་བ"是译师的意思
- "དགེ་སློང"是比丘的意思
- ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བ (Tshul khrims rgyal ba) 意为"戒律胜利"或"戒胜"
- 他是著名的藏族译师，曾与阿底峡合作翻译多部佛典

这段签名的完整翻译是：
"由印度堪布燃灯吉祥智与译师比丘戒胜翻译、校对并最终审定。"

这种署名格式是藏文佛典翻译中的标准格式，通常包含印度原本的班智达（པཎྜི་ཏ）和藏族译师（ལོ་ཙཱ་བ）的名字，表明译本的权威性和可靠性。
